برای مطالبه مهریه از شوهر باید از کجا شروع کرد؟ در ایران، راه اجرا گذاشتن مهریه معمولاً با مراجعه به دفتر ازدواج و درخواست صدور اجراییه از اداره ثبت آغاز میشود و در صورت کافی نبودن نتیجه، امکان مراجعه به دادگاه خانواده نیز وجود دارد. انتخاب مسیر مناسب به نوع سند ازدواج، میزان مهریه، داراییهای زوج و وضعیت پرداخت او بستگی دارد.
سند ازدواج رسمی، سند لازمالاجرا محسوب میشود؛ بنابراین زوجه میتواند از دفترخانهای که عقد در آن ثبت شده، تقاضای صدور اجراییه کند. پس از صدور اجراییه، پرونده به واحد اجرای اسناد لازمالاجرا ارسال میشود و زوج برای پرداخت یا معرفی مال، مطابق مقررات، مورد پیگیری قرار میگیرد. توقیف حساب بانکی، خودرو، ملک، سهام یا سایر اموال قابل شناسایی از اقدامات احتمالی این مرحله است.
در عمل، اجرای ثبت برای زمانی مناسبتر است که احتمال شناسایی مال رسمی یا حساب بانکی زوج وجود داشته باشد. اگر مالی پیدا نشود، زوج ادعای اعسار مطرح کند یا اجرای ثبت به نتیجه مطلوب نرسد، پیگیری قضایی میتواند ضرورت پیدا کند. راه اجرا گذاشتن مهریه به معنای تضمین وصول فوری کل مبلغ نیست؛ بلکه آغاز فرایند قانونی برای شناسایی دارایی یا بررسی توان مالی زوج است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
پیش از اقدام، باید مقدار دقیق مهریه، عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن آن و شروط درجشده در سند ازدواج بررسی شود. در مهریه عندالاستطاعه، زوجه برای وصول، باید استطاعت مالی زوج را با دلایل قابل قبول نشان دهد؛ اما در مهریه عندالمطالبه، اصل مطالبه به اثبات استطاعت وابسته نیست، هرچند زوج میتواند ناتوانی مالی خود را در دادگاه مطرح کند.
بر اساس مقررات حمایت خانواده، درباره تا ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن، مقررات ناظر بر محکومیتهای مالی اجرا میشود. نسبت به مقدار بیشتر، اثبات توانایی مالی زوج اهمیت بیشتری دارد و صرف درج عدد بالاتر در عقدنامه، بهتنهایی وصول آن را تضمین نمیکند. این موضوع به معنای بیاعتباری مازاد مهریه نیست، بلکه شیوه اثبات و اجرای آن را دشوارتر میکند.
زوج نیز میتواند با ارائه مدارکی مانند فهرست داراییها، درآمد، هزینههای ضروری و افراد تحت تکفل، دادخواست اعسار یا تقسیط بدهد. نتیجه این درخواست به وضعیت واقعی مالی، مدارک ارائهشده و ارزیابی دادگاه بستگی دارد. انتقال صوری اموال پس از مطالبه یا برای فرار از پرداخت، ممکن است مسئولیت حقوقی و کیفری ایجاد کند.
فرض کنید مریم مهریهای معادل ۷۰ سکه دارد و از محل کار رسمی همسرش اطلاع دارد. او میتواند با راه اجرا گذاشتن مهریه از دفترخانه ازدواج، صدور اجراییه بخواهد و اطلاعات محل کار را برای شناسایی درآمد یا اموال ارائه کند. اگر همسرش توان پرداخت یکجا نداشته باشد، ممکن است تقاضای اعسار و تقسیط کند؛ در این حالت، تصمیم نهایی بر مبنای مدارک مالی طرفین صادر میشود.
نداشتن نشانی دقیق زوج، بیتوجهی به انتقال اموال، تصور ممنوعالخروجی خودکار و امضای توافقنامه بدون بررسی آثار حقوقی، از خطاهای رایج است. راه اجرا گذاشتن مهریه باید با بررسی همزمان وضعیت دارایی زوج و امکان اثبات ادعا انجام شود. همچنین هزینههای ثبتی، دادرسی و حقالوکاله ثابت نیست و به مرجع، ارزش خواسته و اقدامات پرونده بستگی دارد؛ بنابراین پیش از پرداخت، مبلغ رسمی از همان مرجع استعلام شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
مسیر معمول از دفتر ازدواج و اجرای ثبت آغاز میشود و در صورت نیاز به دادگاه خانواده ادامه مییابد. جمعآوری مدارک، شناسایی داراییها و تشخیص نوع مهریه، احتمال پیگیری مؤثر را افزایش میدهد؛ اما نتیجه نهایی به توان مالی زوج و ادله موجود وابسته است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حقوقی در پرند را ببینید.