آیا پس از پایان رسیدگی، وصول مهریه بدون طرح دوباره دعوا امکانپذیر است؟ بله؛ رای قطعی دادگاه در مورد مهریه پس از پایان مهلت اعتراض یا صدور تصمیم نهایی مرجع تجدیدنظر، قابلیت اجرا پیدا میکند و زوجه میتواند از اجرای احکام دادگستری یا، در موارد مربوط، اجرای ثبت برای وصول طلب خود اقدام کند. قطعی شدن رأی به معنای پرداخت فوری مهریه نیست، بلکه یعنی اصل تصمیم قضایی دیگر از راههای عادی قابل تغییر نیست و مرحله اجرای آن آغاز میشود.
اگر رأی در مرحله نخست صادر شود، معمولاً تا پایان مهلت قانونی اعتراض، قطعی نیست؛ مگر اینکه قانون یا وضعیت پرونده مانع اعتراض باشد. چنانچه محکومعلیه در مهلت مقرر تجدیدنظرخواهی کند، موضوع در دادگاه تجدیدنظر بررسی میشود. رأی صادرشده پس از طی مراحل قانونی و ابلاغ معتبر، ممکن است قطعی تلقی شود. در برخی پروندهها نیز امکان فرجامخواهی یا اعاده دادرسی مطرح است؛ بنابراین تشخیص نهایی، به نوع رأی و موضوع دعوا بستگی دارد.
باید میان «صدور رأی»، «قطعی شدن رأی» و «صدور اجراییه» تفاوت گذاشت. پس از رای قطعی دادگاه در مورد مهریه، ذینفع باید تقاضای اجرای حکم کند. اجراییه به محکومعلیه ابلاغ میشود و او باید در مهلت مقرر مفاد آن را اجرا کند یا مالی برای پرداخت معرفی نماید. در صورت خودداری، امکان شناسایی و توقیف اموال، برداشت از حسابهای قابل توقیف و اقدامات قانونی دیگر وجود دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
مدارک دقیق ممکن است با توجه به مرجع اجرا و وضعیت پرونده متفاوت باشد، اما معمولاً این موارد کاربرد دارد:
اگر مالی شناسایی نشود، محکومعلیه ادعای ناتوانی مالی مطرح کند یا پرداخت به صورت اقساطی تعیین شود، روند وصول طولانیتر خواهد شد. دادگاه برای بررسی اعسار، به وضعیت درآمد، دارایی، هزینههای ضروری و شهادت یا مدارک ارائهشده توجه میکند؛ بنابراین صرف ادعای نداشتن توان مالی، خودبهخود موجب پذیرش اعسار نیست.
در مقررات حمایت خانواده، ضمانت اجرای حبس درباره میزان مشخصی از مهریه با شرایط قانونی و احراز توانایی پرداخت ارتباط دارد. نسبت به مبلغ بیشتر، اصل بر مطالبه از اموال و اثبات توان مالی محکومعلیه است. همچنین دادگاه میتواند با توجه به دلایل پرونده، پیشپرداخت و اقساط تعیین کند. اقساط به معنای بخشش مهریه نیست و در صورت پرداختنشدن، امکان درخواست اقدامات اجرایی جدید وجود دارد.
ثبت دادخواست اعسار لزوماً به معنای توقف قطعی همه اقدامات اجرایی نیست و اثر آن به زمان طرح، تصمیم دادگاه و وضعیت دستورهای اجرایی بستگی دارد. محکومعلیه باید فهرست داراییها و دلایل ناتوانی خود را صادقانه ارائه کند. پنهان کردن مال یا انتقال صوری دارایی میتواند پیامدهای حقوقی و کیفری داشته باشد. در مقابل، زوجه میتواند نسبت به اموال معرفیشده، توان مالی واقعی یا نقلوانتقالهای مشکوک اعتراض کند.
فرض کنید سارا پس از صدور حکم، در مرحله اعتراض نیز موفق به دریافت تصمیم نهایی میشود. در این وضعیت، رای قطعی دادگاه در مورد مهریه بهتنهایی پول را به حساب او واریز نمیکند؛ سارا باید از اجرای احکام تقاضای اجراییه کند و خودروی متعلق به همسرش را معرفی نماید. اگر خودرو واقعاً متعلق به محکومعلیه باشد و مانع قانونی نداشته باشد، ممکن است توقیف و از طریق فرآیند قانونی برای پرداخت طلب ارزیابی شود. نتیجه نهایی به مالکیت، ارزش مال، دیون مقدم و اعتراضهای احتمالی بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
رای قطعی دادگاه در مورد مهریه مبنای مهم مطالبه اجباری است، اما اجرای موفق آن به پیگیری اجرایی، شناسایی اموال و پاسخ به ادعاهایی مانند اعسار وابسته است. پیش از هر اقدام، قطعی بودن رأی، مرجع صالح اجرا و وضعیت داراییهای محکومعلیه بررسی شود. در پروندههای پیچیده، مشورت با وکیل خانواده یا کارشناس اجرای احکام میتواند از توقیف اشتباه، تأخیر و طرح درخواست ناقص جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.