رفع توقیف خودرو به دلیل کرونا

برای رفع توقیف خودرو به دلیل کرونا، ابتدا باید مشخص شود توقیف در زمان اجرای محدودیت‌های کرونایی به علت تردد غیرمجاز، جریمه، دستور قضایی یا علت دیگری انجام شده است؛ در بیشتر موارد، صرف ادعای کرونایی بودن توقیف باعث آزادی خودرو نمی‌شود و باید از مرجع توقیف‌کننده درخواست رسمی ارائه کرد. برای مثال، اگر خودرویی در یکی از روزهای اجرای محدودیت سفر بین‌شهری متوقف و به پارکینگ منتقل شده باشد، مالک باید با مدارک هویتی، سند یا برگ سبز خودرو و مستندات مربوط به ضرورت تردد به واحد اجرائیات یا مرجع قضایی مراجعه کند تا وضعیت خودرو بررسی شود. بنابراین، رفع توقیف خودرو به دلیل کرونا به نوع توقیف و مدارکی بستگی دارد که ارتباط خودرو با محدودیت‌های آن دوره را اثبات می‌کند.

اصل امکان اعتراض به توقیف وجود دارد؛ اما نتیجه اعتراض به علت واقعی انتقال خودرو به پارکینگ، زمان توقیف، مرجع صادرکننده دستور و مقرراتی که در همان تاریخ اجرا می‌شده وابسته است. محدودیت‌های کرونایی در دوره‌های مختلف یکسان نبودند و ممکن بود برای شهرهای خاص، سفرهای بین‌شهری، ساعات مشخص یا خودروهای دارای پلاک معین اعمال شوند. به همین دلیل، بررسی دقیق تاریخ و محل توقیف اهمیت زیادی دارد.

چنانچه خودرو فقط به علت تردد در محدوده ممنوعه یا عبور از طرح محدودیت متوقف شده باشد، ممکن است موضوع از طریق واحد اجرائیات پلیس راهور و پرداخت یا اصلاح جریمه پیگیری شود. در مقابل، اگر خودرو به دستور مقام قضایی توقیف شده باشد، پلیس یا پارکینگ اختیار آزادسازی مستقل ندارد و باید دستور رفع توقیف از همان شعبه یا مرجع صادرکننده دریافت شود.

جریمه ثبت‌شده برای تردد در زمان ممنوعیت با توقیف فیزیکی خودرو تفاوت دارد. جریمه معمولاً در سوابق پلاک یا وسیله نقلیه ثبت می‌شود، اما توقیف فیزیکی یعنی خودرو به پارکینگ منتقل شده یا در سامانه به عنوان توقیف‌شده درج شده است. ممکن است مالک تصور کند خودرو به دلیل کرونا توقیف شده، در حالی که علت اصلی انتقال، نداشتن مدارک، تخلف هم‌زمان، دستور قضایی، تصادف، بدهی مرتبط با پرونده یا نقص وضعیت مالکیت بوده باشد.

برای تشخیص علت، باید قبض یا رسید انتقال به پارکینگ، گزارش مأمور، پیامک راهور، اطلاعات سامانه‌های مرتبط و اظهارات مسئول پارکینگ بررسی شود. اگر در برگه توقیف علت به شکل کلی نوشته شده باشد، مالک می‌تواند از واحد صادرکننده گزارش بخواهد علت دقیق، تاریخ ثبت و مستند قانونی توقیف را اعلام کند. بدون شناسایی این علت، انتخاب مرجع اشتباه باعث اتلاف وقت و افزایش هزینه توقف خودرو می‌شود.

• استعلام علت توقیف: ابتدا از راهور، واحد اجرائیات، پارکینگ معرفی‌شده یا مرجع قضایی مربوط استعلام بگیرید. کد توقیف، شماره پلاک، شماره پرونده و تاریخ انتقال را یادداشت کنید.
• تشخیص مرجع تصمیم‌گیرنده: اگر توقیف توسط پلیس راهور انجام شده باشد، پیگیری از مسیر اجرائیات و مراکز اعلام‌شده توسط راهور انجام می‌شود. اگر دستور از دادسرا، دادگاه یا ضابط قضایی صادر شده باشد، مراجعه به همان مرجع ضرورت دارد.
• تهیه درخواست کتبی: در درخواست باید مشخصات مالک، مشخصات خودرو، تاریخ و محل توقیف، علت احتمالی، شرح ضرورت تردد و خواسته دقیق یعنی رفع توقیف یا صدور مجوز ترخیص نوشته شود.
• ارائه مدارک: مدارک هویتی، سند یا برگ سبز، کارت خودرو، بیمه‌نامه معتبر، رسید پارکینگ، مدارک شغلی یا درمانی و هر مدرکی که ضرورت تردد در دوره محدودیت را نشان دهد، ضمیمه شود.
• پرداخت هزینه‌های قانونی: در صورت وجود جریمه قطعی، هزینه انتقال یا توقف، ممکن است پرداخت آن برای ترخیص لازم باشد. پرداخت هزینه پارکینگ به معنی پذیرش تخلف یا از بین رفتن حق اعتراض نسبت به اصل توقیف نیست.
• دریافت مجوز ترخیص: پس از موافقت مرجع مربوط، مجوز باید به شکل رسمی در سامانه یا نامه قابل ارائه به پارکینگ ثبت شود. سپس مالک با تسویه هزینه‌های قابل مطالبه و ارائه مدارک، خودرو را تحویل می‌گیرد.

در عمل، رفع توقیف خودرو به دلیل کرونا زمانی شانس بیشتری دارد که مالک نشان دهد تردد در زمان ممنوعیت با ضرورت قابل اثبات انجام شده است؛ مانند مراجعه درمانی فوری، انتقال بیمار، مأموریت شغلی ضروری، امدادرسانی یا انجام وظیفه‌ای که امکان تعویق نداشته است. صرف ادعای ناآگاهی از محدودیت یا خرید خودرو در همان دوره معمولاً برای رفع اثر توقیف کافی نیست.

مدارک مورد نیاز ممکن است با توجه به مرجع توقیف متفاوت باشد، اما معمولاً مجموعه زیر برای شروع پیگیری لازم است:

• اصل و تصویر کارت ملی و شناسنامه مالک یا نماینده قانونی؛
• کارت خودرو، برگ سبز یا سند مالکیت؛
• بیمه‌نامه شخص ثالث معتبر؛
• رسید یا قبض انتقال خودرو به پارکینگ؛
• وکالت‌نامه رسمی، در صورتی که شخصی غیر از مالک پیگیری می‌کند؛
• مدارک پزشکی، معرفی‌نامه بیمارستان، گواهی مأموریت یا اسناد شغلی مرتبط با ضرورت تردد؛
• تصویر پیامک جریمه، ابلاغیه، گزارش مأمور یا هر مدرکی که علت توقیف را نشان دهد؛
• رسید پرداخت مبالغی که قبلاً برای جریمه یا هزینه پارکینگ پرداخت شده است.

اگر مالک خودرو در زمان توقیف شخص دیگری بوده یا خودرو با وکالت‌نامه خریداری شده است، باید زنجیره مالکیت و اختیار قانونی مراجعه‌کننده روشن باشد. در خودروهای شرکتی نیز معرفی‌نامه معتبر شرکت، روزنامه رسمی یا مدارک نمایندگی لازم می‌شود. ناقص بودن مدارک ممکن است باعث شود پرونده برای تکمیل مستندات برگشت بخورد.

اعتراض به جریمه با اعتراض به توقیف یکسان نیست. اگر ایراد شما مربوط به اصل ثبت جریمه باشد، باید از مسیر اعتراض به قبض یا سابقه تخلف در مهلت و مرجع اعلام‌شده توسط راهور اقدام کنید. اگر اعتراض درباره انتقال خودرو به پارکینگ باشد، باید لغو یا اصلاح دستور توقیف و صدور مجوز ترخیص را بخواهید. در متن اعتراض، بهتر است به جای بیان کلی، مواردی مانند اشتباه در پلاک، حضور خودرو در محل دیگر، داشتن مجوز تردد، اضطراری بودن سفر یا مغایرت تاریخ جریمه با واقعیت را مستند کنید.

چنانچه توقیف ناشی از دستور قضایی باشد، اعتراض باید با توجه به نوع پرونده در همان شعبه مطرح شود. در این وضعیت، مراجعه صرف به پارکینگ یا مرکز خدمات انتظامی معمولاً نتیجه نهایی ایجاد نمی‌کند. اگر پرونده کیفری، تصادف یا اختلاف مالکیت در میان باشد، مقام قضایی ممکن است علاوه بر مدارک خودرو، تضمین یا تأمین مناسب و مدارک مربوط به پرونده را مطالبه کند.

هزینه ترخیص به علت توقیف و مدت توقف بستگی دارد و ممکن است شامل جریمه، هزینه حمل، هزینه توقف در پارکینگ و مبالغ اداری باشد. رقم ثابت و یکسانی برای همه پرونده‌ها وجود ندارد؛ بنابراین مالک باید ریز هزینه‌ها را از مرجع رسمی یا پارکینگ دریافت کند. در صورت مشاهده مبلغ غیرشفاف یا مطالبه وجه بدون رسید، درخواست صورتحساب کتبی و ثبت اعتراض اهمیت دارد.

برای پیگیری، بهتر است اقدام را به تأخیر نیندازید؛ زیرا هزینه توقف خودرو ممکن است با گذشت زمان افزایش پیدا کند و خودرو نیز در معرض آسیب‌های ناشی از توقف طولانی قرار گیرد. اگر توقیف به اشتباه انجام شده یا جریمه بدون دلیل معتبر ثبت شده باشد، مدارک اعتراض و رسید هزینه‌ها را نگه دارید تا در صورت پذیرش اعتراض، امکان درخواست اصلاح سوابق یا بررسی هزینه‌های تحمیل‌شده وجود داشته باشد.

همچنین خودرو را بدون بررسی سلامت ظاهری از پارکینگ تحویل نگیرید. وضعیت بدنه، لاستیک‌ها، شیشه‌ها، لوازم داخل خودرو و کیلومترشمار را با رسید تحویل تطبیق دهید. در صورت مشاهده خسارت، همان زمان صورت‌جلسه یا اعتراض کتبی تنظیم کنید و از امضای رسیدی که عبارت‌های کلی درباره سلامت کامل خودرو دارد، بدون بررسی دقیق خودداری کنید.

آیا پایان محدودیت‌های کرونا خودبه‌خود باعث آزادی خودرو می‌شود؟

خیر. پایان محدودیت یا تغییر مقررات، لزوماً توقیف ثبت‌شده را به صورت خودکار از بین نمی‌برد. باید مشخص شود توقیف صرفاً برای اجرای همان محدودیت بوده یا علت دیگری نیز در گزارش درج شده است. در صورت باقی بودن دستور، مالک باید از مرجع صادرکننده مجوز ترخیص دریافت کند.

اگر خودرو به علت سفر ضروری توقیف شده باشد، چه مدرکی مفید است؟

مدارکی مانند گواهی بستری یا نوبت درمان، معرفی‌نامه بیمارستان، گواهی مأموریت، حکم یا کارت شغلی، نامه سازمان مربوط و اسناد امدادرسانی می‌تواند ضرورت تردد را نشان دهد. ارزش هر مدرک به تاریخ آن، ارتباط با مسیر سفر و هماهنگی آن با اطلاعات ثبت‌شده در گزارش بستگی دارد.

آیا شخص دیگری می‌تواند به جای مالک خودرو اقدام کند؟

بله، معمولاً نماینده دارای وکالت‌نامه رسمی می‌تواند پیگیری کند؛ اما نوع وکالت‌نامه باید اختیار مراجعه، پرداخت هزینه و ترخیص خودرو را پوشش دهد. برای خودروهای شرکتی نیز معرفی‌نامه معتبر و مدارک نماینده لازم است.

اگر علت توقیف در سامانه مشخص نباشد چه باید کرد؟

از واحد اجرائیات یا مرجع ثبت‌کننده توقیف، اعلام کتبی علت و شماره دستور را درخواست کنید. همچنین رسید پارکینگ و گزارش مأمور را بررسی کنید. تا زمانی که علت روشن نشده است، پرداخت هزینه یا ثبت درخواست در مرجع نامرتبط ممکن است روند رسیدگی را طولانی کند.

آیا اعتراض به جریمه، خودرو را موقتاً آزاد می‌کند؟

صرف ثبت اعتراض معمولاً به معنای صدور مجوز ترخیص نیست. آزادی خودرو به مقررات مربوط به همان توقیف و تصمیم مرجع صالح بستگی دارد. در درخواست خود باید هم‌زمان درباره رفع توقیف یا صدور مجوز موقت ترخیص نیز به صورت روشن تعیین تکلیف بخواهید.

در صورت رد درخواست ترخیص، چه اقدامی ممکن است؟

ابتدا دلیل رد را به صورت کتبی دریافت و نقص مدارک را برطرف کنید. اگر تصمیم مربوط به پلیس باشد، پیگیری در مسیر اعتراض انتظامی یا اجرائیات انجام می‌شود و اگر دستور قضایی باشد، باید در همان پرونده و نزد مقام صادرکننده مطرح شود. در پرونده‌های پیچیده، بررسی مدارک توسط وکیل یا مشاور حقوقی می‌تواند از طرح درخواست اشتباه جلوگیری کند.

رفع توقیف خودرو به دلیل کرونا یک عنوان کلی است و برای موفقیت در آن باید علت واقعی توقیف، تاریخ اجرای محدودیت و مرجع صادرکننده دستور مشخص شود. مالک باید میان جریمه تردد و توقیف فیزیکی تفاوت بگذارد، مدارک ضرورت سفر را جمع‌آوری کند و درخواست خود را به مرجع درست ارائه دهد. پیگیری سریع، گرفتن رسید، مطالبه ریز هزینه‌ها و بررسی خودرو هنگام تحویل، مهم‌ترین اقدامات عملی هستند. اگر توقیف با پرونده قضایی، تصادف، اختلاف مالکیت یا چند تخلف هم‌زمان ارتباط داشته باشد، آزادی خودرو تنها پس از تصمیم مرجع قضایی یا تکمیل الزامات قانونی امکان‌پذیر خواهد بود.