آیا فردی که با خشونت خانوادگی یا تهدید جدی روبهرو شده میتواند به محل امن مراجعه کند؟ بله؛ سرپناه در خانه های امن معمولاً برای حمایت موقت از زنان، دختران و در برخی شرایط کودکان در معرض خشونت، بیپناهی یا آسیب جدی فراهم میشود. پذیرش، مدت اقامت و نوع خدمات به ارزیابی مددکاران، میزان خطر، ظرفیت مرکز و مقررات نهاد متولی بستگی دارد و صرف مراجعه، حق اقامت نامحدود ایجاد نمیکند.
خانه امن برای اقامت تفریحی یا حل اختلاف عادی خانوادگی نیست؛ هدف آن کاهش خطر و فراهم کردن فرصت تصمیمگیری ایمن است. زنانی که از سوی همسر، اعضای خانواده یا فردی نزدیک تهدید، ضربوجرح، حبس، اخراج از منزل یا آزار مستمر شدهاند، ممکن است پس از ارزیابی شرایط پذیرش شوند. در مورد کودک، اولویت با جلوگیری از ادامه خطر و رعایت مصلحت اوست. تشخیص نهایی معمولاً با مددکار اجتماعی و مسئول مرکز انجام میشود.
درخواستکننده لازم نیست برای شروع حمایت، حتماً حکم دادگاه یا گواهی پزشکی ارائه کند؛ با این حال، وجود قرائن قابل بررسی، شناسایی هویت و توضیح روشن درباره خطر، روند تصمیمگیری را آسانتر میکند. در وضعیت فوری، تماس با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا مراجعه به کلانتری میتواند برای ارزیابی خطر و معرفی به خدمات حمایتی انجام شود.
مدارک دقیق ممکن است بر اساس شهر و وضعیت فرد متفاوت باشد. معمولاً اطلاعات هویتی، شماره تماس قابل دسترس، شرح تهدید، سوابق پزشکی یا قضایی و مشخصات افراد تحت تکفل بررسی میشود. اگر مدرک هویتی همراه فرد نیست، نبود آن لزوماً به معنای پایان حمایت نیست و باید موضوع با مددکار مطرح شود.
نشانی خانه امن و اطلاعات ساکنان باید با احتیاط نگهداری شود و انتشار آن میتواند امنیت افراد را به خطر بیندازد. با این حال، محرمانگی مطلق نیست؛ در مواردی مانند خطر جدی برای جان، وضعیت کودک یا ضرورت رسیدگی قضایی، اطلاعات ممکن است در حدود قانون و نیاز حرفهای به مراجع صلاحیتدار اعلام شود. سرپناه در خانه های امن جایگزین شکایت کیفری، مطالبه نفقه، طلاق یا دستورهای قضایی نیست؛ بلکه میتواند فرصت دسترسی ایمنتر به این فرایندها را فراهم کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل حرفه ای کیفری را ببینید.
فرض کنید زنی پس از تهدیدهای مکرر همسرش، همراه کودک خود از منزل خارج شده و پیامهای تهدیدآمیز و گزارش درمانگاه را در اختیار دارد. او با تماس با اورژانس اجتماعی، برای ارزیابی به مرکز معرفی میشود و سرپناه در خانه های امن تا زمان بررسی وضعیت در اختیارش قرار میگیرد. این اقامت بهتنهایی ثابت نمیکند که جرم واقع شده یا حضانت کودک تغییر کرده است؛ اما گزارش مددکاری، پیامها و مدارک پزشکی میتوانند در کنار شهادت و سایر ادله، برای تصمیمگیری مراجع قضایی اهمیت داشته باشند. نتیجه نهایی به کیفیت دلایل و اوضاع پرونده بستگی دارد.
پیش از بازگشت به محل خطر، با مددکار درباره برنامه ایمنی مشورت کنید. از تهدیدکننده درباره محل اقامت اطلاعرسانی نکنید، نسخهای از مدارک را در جای امن نگه دارید و در صورت امکان، زمان و شرح وقایع را ثبت کنید. برای ضربوجرح یا آسیب جسمی، مراجعه سریع به مراکز درمانی و پیگیری مستندات پزشکی اهمیت دارد. اگر کودک در معرض خطر است، موضوع را صریح و فوری اعلام کنید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی طلاق را ببینید.
خانه امن یک حمایت موقت و تخصصی برای عبور از وضعیت پرخطر است، نه تضمین نتیجه پرونده یا اقامت دائمی. فرد باید از مسیرهای رسمی مانند اورژانس اجتماعی و بهزیستی کمک بگیرد، اطلاعات خود را دقیق ارائه کند و همزمان درباره شکایت، حمایت از کودک و دیگر حقوق قانونی با مددکار یا مشاور حقوقی معتبر تصمیم بگیرد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل افسریه را ببینید.