آیا پرداخت هزینههای مشاع ساختمان برای همه مالکان یکسان است؟ پاسخ کوتاه این است که سهم افراد در هزینه مشاعات معمولاً بر اساس مساحت قسمت اختصاصی هر واحد تعیین میشود، اما هزینههایی که ارتباطی با متراژ ندارند، اصولاً به طور مساوی میان مالکان تقسیم میشوند. بنابراین تعداد ساکنان، طبقه واحد یا میزان استفاده شخصی، همیشه معیار قانونی محاسبه نیست و باید نوع هزینه، مقررات ساختمان و تصمیم معتبر مجمع عمومی بررسی شود.
هزینههای مشاعات شامل مخارجی مانند نظافت، تعمیر آسانسور، برق قسمتهای مشترک، نگهداری تأسیسات، تعمیر پشتبام، بیمه ساختمان و دستمزد مدیر یا سرایدار است. در حالت معمول، هزینههایی که با مساحت واحد ارتباط دارند، متناسب با نسبت مساحت قسمت اختصاصی هر واحد به مجموع مساحت واحدها محاسبه میشوند. در مقابل، هزینههایی مانند دستمزد سرایدار یا برخی هزینههای مدیریتی که به متراژ وابسته نیستند، میتوانند به صورت مساوی مطالبه شوند.
البته اساسنامه، توافق معتبر مالکان یا تصمیم مجمع عمومی ممکن است شیوه دقیقتری برای تقسیم هزینه تعیین کند؛ مشروط بر اینکه با قانون تعارض نداشته باشد. مستأجر نیز در برابر هزینههای جاری و مصرفی، طبق قرارداد اجاره و عرف ساختمان مسئول است، اما هزینههای اساسی مربوط به اصل بنا معمولاً بر عهده مالک قرار میگیرد، مگر آنکه قرارداد ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.
خیر، صرف استفاده نکردن از آسانسور، پارکینگ یا سایر بخشهای مشترک معمولاً باعث معافیت مالک از هزینههای نگهداری نمیشود. مشاعات متعلق به همه مالکان است و هزینه حفظ و اداره آنها نیز به اصل مالکیت مربوط میشود. با این حال، اگر هزینهای فقط برای بخش مشخصی از ساختمان ایجاد شده باشد، مانند تعمیر تأسیسات اختصاصی یک بلوک یا استفاده محدود از امکانات خاص، نحوه تقسیم باید بر اساس علت هزینه و تصمیم معتبر مالکان تعیین شود.
اشتباه رایج این است که هزینههای آب یا برق مشترک، بدون ارائه قبض، صورتحساب یا مبنای روشن، میان واحدها تقسیم شود. مدیر باید تا حد امکان اسناد هزینه، مصوبات مجمع، سهم هر واحد و مهلت پرداخت را شفاف اعلام کند. اعتراض به مبلغ، بهتر است کتبی و همراه با درخواست ارائه مدارک انجام شود.
برای مطالبه بدهی یا دفاع در برابر مبلغ اعلامشده، مدارک زیر اهمیت دارد:
اگر مالک از پرداخت خودداری کند، مدیر میتواند ابتدا مطالبه رسمی و مستند انجام دهد و در صورت ادامه اختلاف، از مسیر قانونی برای مطالبه وجه یا اعتراض به تصمیم مجمع اقدام شود. انتخاب مرجع و روش پیگیری به مبلغ، نوع سند، وجود مصوبه و وضعیت مالک یا مستأجر بستگی دارد؛ بنابراین نباید بدون بررسی مدارک، نتیجه دعوا قطعی فرض شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شماره را ببینید.
فرض کنید در ساختمانی هشتواحدی، مدیر برای تعمیر موتورخانه و نظافت، مبلغی مطالبه کرده است. یکی از مالکان ادعا میکند چون چند ماه در خانه سکونت نداشته، مسئول پرداخت نیست. در این وضعیت، اصل عدم استفاده به تنهایی دفاع کافی نیست. اگر تعمیر موتورخانه مربوط به تأسیسات مشترک باشد، سهم افراد در هزینه مشاعات باید با توجه به نوع هزینه و مصوبه معتبر محاسبه شود. مالک میتواند ریز فاکتورها و روش تقسیم را مطالبه کند؛ اما تا زمانی که غیرقانونی بودن هزینه یا اشتباه محاسباتی را اثبات نکند، صرف خالی بودن واحد معمولاً موجب سقوط تعهد نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مشاوره تلفنی را ببینید.
برای تعیین سهم افراد در هزینه مشاعات ابتدا باید ماهیت هزینه مشخص شود: هزینههای وابسته به مساحت، متناسب با متراژ و هزینههای مستقل از متراژ، غالباً مساوی هستند. بررسی قرارداد، مصوبات مجمع، اسناد مالی و قانون حاکم از اختلاف جلوگیری میکند. مالک یا مدیر نیز باید مبلغ را شفاف، مستند و متناسب با مقررات مطالبه یا پرداخت کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در جوادیه را ببینید.