آیا برای مطالبه مهریه باید حتماً ابتدا طلاق گرفت؟ خیر؛ زن از زمان وقوع عقد میتواند، حتی بدون درخواست طلاق، برای شرایط به اجرا گذاشتن مهریه اقدام کند. مهریه باید در عقدنامه مشخص و قابل مطالبه باشد و زوجه نیز با ارائه مدارک هویتی و سند ازدواج میتواند از طریق اجرای ثبت یا دادگاه، وصول آن را پیگیری کند.
اصل بر این است که مهریه به محض وقوع عقد، دین شوهر محسوب میشود؛ بنابراین مطالبه آن به تمکین، ادامه زندگی مشترک یا رضایت شوهر وابسته نیست. با این حال، نوع مهریه اهمیت دارد. مهریه عندالمطالبه، پس از درخواست زن قابل مطالبه است؛ اما در مهریه عندالاستطاعه، زن باید توانایی مالی زوج یا وجود مال قابل وصول را اثبات کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
در مهریههای غیرمالی یا مواردی مانند طلا، سکه و وجه نقد، امکان مطالبه معمولاً روشنتر است. درباره مال معین نیز باید مشخصات آن به اندازهای باشد که قابلیت شناسایی و ارزیابی داشته باشد. اگر مهریه مجهول، غیرقابل تملک یا فاقد ارزش مالی قانونی باشد، ممکن است دعوا با ایراد مواجه شود.
در صورتی که سند ازدواج در دسترس نباشد، میتوان از دفترخانه تنظیمکننده عقد، رونوشت دریافت کرد. ثبت درخواست در سامانههای مربوط یا دفتر خدمات قضایی باید با دقت انجام شود؛ اشتباه در مشخصات زوج، شماره سند یا میزان مهریه، روند ابلاغ و توقیف را طولانی میکند.
در بسیاری از پروندهها، چون سند ازدواج سند رسمی لازمالاجراست، شروع کار از اجرای ثبت میتواند برای شناسایی و توقیف مال مناسب باشد. پس از صدور و ابلاغ اجراییه، شوهر اصولاً مهلت قانونی مقرر برای پرداخت یا معرفی مال دارد و در صورت بیاقدامی، اقدامات اجرایی مانند توقیف دارایی ممکن است انجام شود.
دادگاه نیز در مواردی مانند مطالبه مهریه، اعتراض به عملیات اجرایی، درخواست اعسار یا زمانی که شناسایی اموال نیازمند رسیدگی قضایی است، نقش مهمی دارد. رعایت شرایط به اجرا گذاشتن مهریه به معنای انتخاب مسیر مناسب، ارائه مدارک کامل و پیگیری همزمان وضعیت مالی زوج است؛ زیرا صرف صدور اجراییه، تضمینکننده وصول فوری نیست.
بر اساس مقررات حمایت خانواده، ضمانت اجرای حبس نسبت به میزان مقرر قانونی مهریه اعمال میشود و نسبت به مازاد، اصل بر امکان مطالبه است؛ اما وصول مازاد معمولاً به اثبات توانایی مالی شوهر یا شناسایی مال او بستگی دارد. بنابراین تصور اینکه مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه قابل مطالبه نیست، نادرست است. همچنین شوهر میتواند در صورت ناتوانی واقعی، با ارائه دلایل مالی، دادخواست اعسار و تقسیط مطرح کند.
فرض کنید مریم طبق عقدنامه مالک ۲۰۰ سکه است و شوهرش از پرداخت خودداری میکند. او با رعایت شرایط به اجرا گذاشتن مهریه، اجراییه میگیرد و یک خودرو به نام زوج شناسایی میشود. خودرو ممکن است تا میزان بدهی توقیف و پس از طی تشریفات قانونی ارزیابی و فروخته شود؛ مگر اینکه جزء مستثنیات دین باشد یا شوهر با اثبات اعسار، تقسیط بدهی را بگیرد. نتیجه نهایی به مالکیت واقعی، ارزش مال، دیون مقدم و دفاعیات طرفین بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
برای تصمیم درست، ابتدا نوع مهریه، توان مالی زوج و مدارک موجود را بررسی کنید. شروع از اجرای ثبت در بسیاری از موارد سریعتر برای توقیف مال است، اما پروندههای اعسار، اعتراض و اختلاف درباره مالکیت ممکن است به دادگاه کشیده شود. پیش از هر اقدام، میزان مهریه، نشانی زوج و داراییهای قابل شناسایی را دقیق آماده کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در حکیمیه را ببینید.