آیا پخش یک گزارش نادرست، توهینآمیز یا مغایر با حریم خصوصی از تلویزیون یا رادیو قابل پیگیری است؟ بله، شکایت از صدا وسیما با توجه به نوع تخلف میتواند از مسیر داخلی سازمان، نهادهای نظارتی یا مراجع قضایی انجام شود؛ اما انتخاب مرجع درست به محتوای برنامه، زیان واردشده و هویت شخص یا واحد مسئول بستگی دارد.
موضوع شکایت ممکن است انتشار خبر خلاف واقع، نسبتدادن جرم بدون رأی قطعی، هتک حیثیت، افشای اطلاعات خصوصی، استفاده بدون اجازه از تصویر یا اثر، تبلیغ گمراهکننده، تحریف اظهارات یا رعایتنکردن حق پاسخ باشد. صرف نارضایتی از یک تحلیل یا دیدگاه سیاسی، لزوماً تخلف قابل رسیدگی قضایی محسوب نمیشود؛ باید نشان داده شود که رفتار انجامشده با قانون، حقوق اشخاص یا مقررات حرفهای تعارض دارد.
همچنین باید میان اعتراض به محتوای برنامه و ادعای ورود خسارت تفاوت گذاشت. ممکن است نتیجه رسیدگی فقط اصلاح یا توضیح رسانهای باشد، در حالی که مطالبه خسارت به اثبات تقصیر، زیان و رابطه میان آن دو نیاز دارد.
در مرحله نخست میتوان اعتراض را از طریق روابط عمومی، واحد رسیدگی به شکایات یا سامانههای ارتباطی سازمان، از جمله مسیرهای اعلامشده برای دریافت نظر مخاطبان، ثبت کرد. این اقدام برای اصلاح محتوا، دریافت پاسخ یا حفظ سابقه اعتراض مفید است؛ ولی همیشه جایگزین شکایت قضایی نیست.
در موضوعات مرتبط با عملکرد رسانهای، امکان طرح موضوع نزد نهادهای نظارتی مربوط به صداوسیما نیز وجود دارد. اگر رفتار ارتکابی عنوان کیفری داشته باشد، مانند توهین، افترا یا انتشار مطالب مجرمانه، مسیر شکایت در دادسرا قابل بررسی است. برای مطالبه خسارت یا توقف آثار زیانبار نیز باید با توجه به طرف دعوا و خواسته، مرجع صالح تعیین شود. عنوان «شکایت از صدا وسیما» بهتنهایی مرجع رسیدگی را مشخص نمیکند.
فایل ویدئویی نباید با تدوین یا حذف بخشهای مؤثر ارائه شود. نگهداری نسخه اصلی و ثبت زمان دریافت یا مشاهده محتوا، اعتبار ادعا را بیشتر میکند. در پروندههای فنی، درخواست بررسی اصالت فایل یا ارجاع به کارشناس نیز ممکن است ضرورت پیدا کند.
ابتدا محتوای مورد اعتراض و خواسته خود را دقیق بنویسید؛ برای مثال اصلاح خبر، انتشار پاسخ، حذف تصویر، عذرخواهی یا جبران خسارت. سپس اعتراض را در مسیر داخلی ثبت و کد یا رسید آن را نگهداری کنید. اگر پاسخ دریافت نشد یا تخلف واجد جنبه کیفری یا مالی بود، با تنظیم شکواییه یا دادخواست جداگانه به مرجع صالح مراجعه کنید.
در متن شکایت از صدا وسیما، از بیان کلی مانند «به من توهین شده» پرهیز کنید و عبارت دقیق، زمان پخش، اثر آن و دلیل انتساب مسئولیت را توضیح دهید. مسئولیت ممکن است متوجه شخص حقیقی، تهیهکننده، شبکه یا سازمان باشد و تشخیص آن به محتوای پرونده و مقررات مربوط وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل کلاهبرداری را ببینید.
فرض کنید در یک برنامه، صاحب یک فروشگاه بدون ارائه حکم قطعی متهم به کلاهبرداری شده و تصویر محل کسب او نیز پخش شده است. وی میتواند با تهیه فایل برنامه، جواز کسب، اسناد اعتبار معاملاتی و مدارک زیان، ابتدا درخواست اصلاح و پاسخ کند و در صورت وجود شرایط، شکایت از صدا وسیما و شخص گوینده یا تهیهکننده را از مسیر قضایی پیگیری نماید. با این حال، موفقیت پرونده قطعی نیست و به اثبات انتساب، قصد یا تقصیر، محتوای دقیق گزارش و میزان خسارت بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای کلاهبرداری را ببینید.
برای شکایت از صدا وسیما، نخست نوع تخلف و هدف خود را مشخص کنید، سپس مدارک را کامل و مسیر مناسب را انتخاب نمایید. ثبت اعتراض داخلی برای اصلاح محتوا مفید است، اما ادعاهای کیفری، نقض حریم خصوصی یا مطالبه خسارت ممکن است به رسیدگی قضایی نیاز داشته باشد. پیش از اقدام، بررسی دقیق هویت مسئول، خواسته و ادله با مشاور حقوقی میتواند از ثبت شکایت ناقص یا انتخاب مرجع نادرست جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل کیفری پردیس را ببینید.