آیا میتوان برای وصول وجه چک مستقیماً به ضامن مراجعه کرد؟ بله، شکایت از ضامن چک در مهلت قانونی معمولاً از طریق دعوای حقوقی، مطالبه وجه یا درخواست صدور اجراییه انجام میشود؛ اما صرف ضمانت، بهطور معمول موجب مسئولیت کیفری ضامن نیست. مهلت ششماهه مربوط به ارائه چک به بانک و سپس طرح شکایت کیفری علیه صادرکننده است و نباید آن را با مهلت اقدام حقوقی علیه ضامن یکسان دانست.
ضامن شخصی است که پرداخت وجه چک را از صادرکننده یا یکی از مسئولان سند تضمین میکند و باید امضای او در پشت چک یا سندی معتبر وجود داشته باشد. مسئولیت ضامن به مفاد ضمانت، شخصی که ضمانت او شده و نحوه درج امضا بستگی دارد. اگر امضا فقط برای تأیید دریافت یا انتقال چک باشد، ممکن است عنوان ضمانت نداشته باشد و تشخیص آن به قرائن و مدارک پرونده وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای چک را ببینید.
دارنده میتواند، در صورت احراز مسئولیت تضامنی، وجه چک را از صادرکننده و ضامن مطالبه کند و لازم نیست ابتدا تمام اقدامات خود را فقط علیه صادرکننده انجام دهد. با این حال، ادعای وجود ضمانت باید با اصل چک، گواهی عدم پرداخت، قرارداد یا رسید مرتبط و سایر شواهد اثبات شود.
برای استفاده از آثار کیفری چک، دارنده باید آن را در مهلت مقرر به بانک ارائه کند و پس از دریافت گواهی عدم پرداخت، در مهلت قانونی شکایت کیفری را علیه صادرکننده مطرح کند. این مسیر معمولاً علیه ضامن قابل اعمال نیست؛ زیرا ضامن، صرفاً به دلیل ضمانت، صادرکننده چک محسوب نمیشود. بنابراین شکایت از ضامن چک در مهلت قانونی غالباً باید به شکل دادخواست مطالبه وجه، دعوای مسئولیت تضامنی یا در موارد قابلانطباق، درخواست اجراییه پیگیری شود.
سپری شدن مهلتهای مربوط به شکایت کیفری لزوماً به معنی از بین رفتن اصل حق مطالبه مدنی نیست، اما ممکن است برخی امتیازهای تجاری، امکان مراجعه به مسئولان سند یا قابلیت استناد به مقررات خاص را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، اقدام فوری پس از برگشت چک اهمیت دارد.
پیش از ثبت دادخواست، باید مشخص شود ضامن برای صادرکننده ضمانت کرده یا برای ظهرنویس. همچنین عبارتهایی مانند «بابت ضمانت» یا محدود کردن مبلغ و مدت ضمانت میتواند در نتیجه پرونده مؤثر باشد.
فرض کنید علی چکی را در اختیار رضا قرار داده و مهدی پشت چک نوشته است که پرداخت آن را ضمانت میکند. پس از برگشت چک، رضا درصدد شکایت از ضامن چک در مهلت قانونی برمیآید. اگر امضای مهدی و سمت او بهعنوان ضامن قابل اثبات باشد، رضا میتواند حسب شرایط، مطالبه وجه را علیه علی و مهدی مطرح کند. اما اگر مهدی مدعی شود امضا برای انتقال چک بوده یا ضمانت او محدود به مبلغی مشخص بوده است، دادگاه با بررسی متن و مدارک، حدود مسئولیت را تعیین خواهد کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک برگشتی را ببینید.
طرح شکایت کیفری علیه ضامن، جایگزین دعوای حقوقی مناسب نیست. همچنین نگهداری نکردن اصل چک، بیتوجهی به گواهی عدم پرداخت، اشتباه در شناسایی ضامن و طرح دعوا بدون توجه به نشانی یا سمت قانونی خوانده، روند وصول را دشوار میکند. در نهایت، شکایت از ضامن چک در مهلت قانونی باید بر اساس نوع امضا، مدارک موجود و مسیر مناسب، یعنی حقوقی، ثبتی یا کیفری علیه شخص مسئول مربوط، انتخاب شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب در شهرک ولیعصر را ببینید.