آیا رفتار خشونتآمیز یا آزاردهنده پدر با فرزند قابل پیگیری قانونی است؟ بله؛ شکایت از پدر به دلیل آزار و اذیت فرزند، در صورت وجود رفتار مجرمانه یا آسیب جدی، از طریق پلیس، دادسرا و مراجع حمایت از کودکان امکانپذیر است. پدر بودن، مجوز ضربوجرح، تهدید، توهین، حبس، سوءاستفاده جنسی یا رفتار تحقیرآمیز نیست و مسئولیت کیفری شخص را از بین نمیبرد.
آزار کودک فقط به کتکزدن محدود نیست. هر رفتار باید با توجه به شدت، تکرار، سن کودک و آثار آن بررسی شود. مهمترین نمونهها عبارتاند از:
ممکن است یک رفتار همزمان چند عنوان قانونی داشته باشد؛ برای مثال، ضربوجرح علاوه بر مجازات کیفری میتواند موجب مطالبه دیه یا ارش نیز بشود. تشخیص عنوان اتهام با مرجع قضایی و بر اساس شواهد پرونده است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای دیه را ببینید.
در شکایت از پدر به دلیل آزار و اذیت فرزند، ادعا بهتنهایی معمولاً برای اثبات جرم کافی نیست. مدارک زیر میتواند به روشن شدن موضوع کمک کند:
تهیه دلیل نباید با ضبط غیرقانونی، تحریک کودک یا انتشار تصاویر خصوصی انجام شود. حفظ امنیت کودک مقدم است و در موارد فوری، تماس با پلیس یا اورژانس اجتماعی اهمیت بیشتری از جمعآوری مستقل مدارک دارد.
شاکی میتواند با ارائه مدارک به کلانتری یا دادسرای صالح، موضوع را اعلام کند. در موارد مربوط به کودکان، ارجاع به پزشکی قانونی، تحقیقات مددکاری، اخذ اظهارات کودک با رعایت ملاحظات حمایتی و تحقیق از شهود ممکن است انجام شود. اگر خطر فوری وجود داشته باشد، درخواست اقدام حمایتی و جلوگیری موقت از تماس آسیبزا نیز قابل طرح است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان وکیل پزشکی را ببینید.
ثبت شکایت به معنی محکومیت قطعی نیست؛ دادسرا باید وقوع جرم و انتساب آن به پدر را بررسی کند. همچنین شکایت کیفری با دعوای حضانت یا ملاقات تفاوت دارد. حتی اگر پدر حق حضانت داشته باشد، این حق نمیتواند توجیهی برای خشونت باشد. در مقابل، اختلاف خانوادگی یا تربیتی نیز بدون وجود رفتار مجرمانه، خودبهخود به معنای تحقق جرم نیست.
فرض کنید مادری متوجه کبودیهای مکرر بدن فرزندش شود و کودک توضیح دهد که پدر او را با وسیلهای تنبیه میکند. در چنین وضعی، شکایت از پدر به دلیل آزار و اذیت فرزند میتواند با مراجعه فوری به پزشک، ثبت آثار صدمه، درخواست معرفی به پزشکی قانونی و اعلام موضوع به پلیس آغاز شود. اگر گزارش پزشکی، اظهارات کودک، شهادت همسایه و پیامهای تهدیدآمیز با یکدیگر هماهنگ باشند، احتمال تشکیل پرونده کیفری تقویت میشود؛ اما نتیجه نهایی به تحقیقات و ارزیابی ادله بستگی دارد.
اگر کودک در معرض خطر جانی، آزار جنسی، ضربوجرح شدید یا تکرارشونده است، منتظر تکمیل همه مدارک نمانید. ابتدا کودک را به محل امن منتقل کنید، با پلیس یا اورژانس اجتماعی تماس بگیرید و سپس شکایت را ثبت کنید. شکایت از پدر به دلیل آزار و اذیت فرزند باید با ذکر جزئیات واقعی، بدون اغراق و همراه با درخواست حمایت فوری مطرح شود.
آزار کودک قابل اغماض یا توجیه با عنوان تربیت نیست. برای شکایت از پدر به دلیل آزار و اذیت فرزند، امنیت کودک، ثبت آثار آسیب، مراجعه به مرجع صالح و ارائه مستندات اهمیت دارد. چون نوع رفتار و نتیجه حقوقی هر پرونده متفاوت است، دریافت مشاوره از وکیل یا مددکار متخصص خانواده و کودکان میتواند از تصمیمهای شتابزده جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل ملکی در تهرانپارس را ببینید.