آیا پس از پرداخت بدهی، بانک یا طلبکار از آزاد کردن سند خودداری میکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت آزادی سند زندانی معمولاً با درخواست فک رهن، رفع بازداشت یا الزام دارنده سند به انجام تشریفات قانونی پیگیری میشود؛ اما مسیر درست به علت در رهن یا بازداشت بودن ملک و مدارک موجود بستگی دارد.
«سند زندانی» اصطلاحی عرفی است و در قوانین، ممکن است به ملکی گفته شود که در رهن بانک، وثیقه شخصی، بازداشت اجرایی یا دارای محدودیت ثبتی است. بنابراین پیش از اقدام باید از دفترخانه یا اداره ثبت، وضعیت دقیق سند و علت محدودیت استعلام شود. پرداخت بدهی بانکی، بهتنهایی همیشه به معنای آزادی فوری سند نیست؛ زیرا ممکن است هزینههای قانونی، بدهیهای جانبی یا دستور مرجع دیگری نیز وجود داشته باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل متخصص ملکی را ببینید.
اگر بدهی بهطور کامل پرداخت شده و مدارک تسویه در اختیار مالک است، اما مرتهن یا طلبکار بدون دلیل موجه از حضور در دفترخانه و امضای سند فک رهن خودداری میکند، میتوان الزام او به فک رهن را درخواست کرد. در مواردی که ملک به دستور اجرای ثبت یا دادگستری بازداشت شده است، ابتدا باید علت بازداشت و مرجع صادرکننده دستور مشخص شود؛ شکایت از بانک، بازداشت را خودبهخود از بین نمیبرد.
در شکایت بابت آزادی سند زندانی باید میان «اعتراض به اصل بدهی»، «درخواست فک رهن» و «اعتراض به عملیات اجرایی» تفاوت گذاشت. هرکدام ممکن است مرجع، خواسته و مدارک متفاوتی داشته باشد. انتخاب نادرست عنوان دعوا میتواند موجب اطاله رسیدگی یا صدور قرار رد شود.
بهتر است درخواست آزادی سند بهصورت قابل اثبات ارسال شود و رسید آن نگهداری گردد. پیام شفاهی یا تماس تلفنی معمولاً برای اثبات امتناع طرف مقابل کافی نیست. در پروندههای بانکی، بررسی مبلغ تسویه، جرایم، وجه التزام و هزینههای ثبت نیز اهمیت دارد.
در گام نخست، باید موضوع از بانک، مؤسسه اعتباری، دفترخانه یا اداره ثبت مربوط پیگیری شود. اگر اختلاف حل نشود، دعوای الزام به فک رهن یا رفع مانع ثبتی، حسب مورد در مرجع قضایی صالح و غالباً با توجه به محل وقوع ملک مطرح میشود. برای بازداشت ناشی از اجرای ثبت، اعتراض یا درخواست باید نزد همان مرجع اجرایی و در صورت نیاز دادگاه صالح پیگیری شود.
در شکایت بابت آزادی سند زندانی خواسته باید دقیق نوشته شود؛ برای نمونه، «الزام به فک رهن»، «رفع بازداشت»، «ابطال عملیات اجرایی» یا مطالبه خسارت، عناوین یکسانی نیستند. هزینه دادرسی و مدت رسیدگی نیز رقم ثابتی ندارد و به ارزش خواسته، نوع دعوا، تکمیل مدارک و اعتراض طرف مقابل وابسته است.
فرض کنید علی وام مسکن خود را بهطور کامل پرداخت کرده، اما بانک با وجود صدور گواهی تسویه، برای حضور در دفترخانه اقدام نمیکند. علی ابتدا درخواست کتبی و اظهارنامه ارسال و از دفترخانه درباره وضعیت رهن استعلام میگیرد. اگر پاسخ بانک همچنان منفی باشد، میتواند شکایت بابت آزادی سند زندانی را با خواسته الزام بانک به فک رهن مطرح کند. نتیجه پرونده به اصالت گواهی تسویه، وجود بدهی باقیمانده و نبود بازداشت مستقل بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ملکی تلفنی را ببینید.
برای آزادی سند، نخست باید نوع محدودیت ثبتی شناسایی و تسویه بدهی اثبات شود. سپس با درخواست رسمی، پیگیری اداری و در صورت لزوم طرح دعوای متناسب اقدام کنید. استفاده از عنوان کلی بدون بررسی منشأ بازداشت، یکی از اشتباهات رایج است؛ بنابراین پیش از ثبت دادخواست، استعلام ثبتی و مدارک پرداخت را کامل کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق توافقی در صادقیه را ببینید.