آیا صرفاً به این دلیل که طرف مقابل در دادگاه سوگند منکر یاد کرده، میتوان علیه او اقدام کرد؟ پاسخ این است که شکایت بابت اتیان سوگند منکر فقط زمانی قابل طرح و پیگیری است که دروغ بودن سوگند، عمدی بودن رفتار و ارتباط آن با موضوع دعوا قابل اثبات باشد؛ نارضایتی از نتیجه پرونده یا متفاوت بودن گفته طرف مقابل با واقعیت، بهتنهایی برای شکایت کیفری کافی نیست.
در دعوای حقوقی، چنانچه مدعی دلیل کامل برای اثبات ادعای خود نداشته باشد و موضوع از امور قابل اثبات با سوگند باشد، ممکن است سوگند به طرف مقابل متوجه شود. منکر میتواند با رعایت تشریفات قانونی سوگند یاد کند یا در مواردی از ادای آن خودداری کند. سوگند باید درباره موضوع مشخص دعوا، با آگاهی از آثار حقوقی آن و نزد مقام صالح انجام شود.
این سوگند با اظهارات عادی، شهادت شاهد یا پاسخ به پرسشهای دادگاه تفاوت دارد. همچنین هر عبارتی که در صورتجلسه آمده، الزاماً سوگند قضایی محسوب نمیشود. بنابراین پیش از طرح شکایت بابت اتیان سوگند منکر باید متن صورتجلسه، تصمیم دادگاه و نحوه تفهیم موضوع سوگند بررسی شود.
شاکی باید نشان دهد که مفاد سوگند با واقعیت قطعی تعارض داشته و شخص سوگندخورنده نیز از خلاف واقع بودن آن آگاه بوده است. وجود اسناد رسمی، مکاتبات، سوابق بانکی، دادههای سامانههای معتبر، اقرارهای قبلی یا رأی قطعی مرتبط میتواند در این زمینه مؤثر باشد. صرف ارائه شاهد، در همه پروندهها نتیجه قطعی ایجاد نمیکند و ارزش آن به شرایط قانونی، ارتباط با موضوع و ارزیابی مرجع رسیدگی وابسته است.
در تنظیم شکایت بابت اتیان سوگند منکر، مشخصات طرفین، شماره پرونده اصلی، شعبه رسیدگیکننده، تاریخ ادای سوگند و شرح دقیق مطلب خلاف واقع باید درج شود. تصویر صورتجلسهای که سوگند در آن ثبت شده، آرای صادرشده، اسناد اثباتکننده خلاف واقع و هر مدرکی که علم و عمد متهم را نشان دهد، اهمیت دارد.
این شکایت معمولاً از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای مرجع کیفری صالح ارسال میشود. مرجع رسیدگی ابتدا بررسی میکند که آیا سوگند، واجد وصف قانونی بوده و سپس درباره ادله ارائهشده تحقیق خواهد کرد. ممکن است نتیجه این بررسی، منع تعقیب یا ادامه رسیدگی باشد؛ بنابراین ثبت شکایت به معنای اثبات جرم نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری کیست را ببینید.
فرض کنید در دعوای مطالبه وجه، خوانده سوگند یاد کند که هیچ مبلغی از خواهان دریافت نکرده است؛ اما رسید بانکی رسمی با تاریخ پیش از جلسه دادگاه نشان دهد مبلغ به حساب او واریز شده است. خواهان میتواند ضمن نگهداری اصل رسید و دریافت سوابق بانکی، شکایت بابت اتیان سوگند منکر را مطرح کند و توضیح دهد چرا خوانده از دریافت وجه اطلاع داشته است. با این حال، اگر واریز وجه مربوط به معامله دیگری باشد یا ارتباط آن با موضوع دعوا اثبات نشود، صرف رسید بانکی برای محکومیت کافی نخواهد بود.
ابتدا باید از دادگاه رسیدگیکننده، بررسی اعتبار و آثار سوگند، ثبت ایراد در پرونده و توجه به اسناد موجود را درخواست کرد. در صورت وجود دلیل مستقل بر خلاف واقع بودن سوگند، شکایت کیفری نیز قابل بررسی است. از طرح شکایت صرفاً برای تأخیر در رسیدگی یا تحت فشار قراردادن طرف مقابل خودداری کنید؛ زیرا ادعای بیدلیل میتواند موجب اتلاف وقت و هزینه شود. در چنین پروندهای، مشورت با وکیل پس از مطالعه کامل پرونده، ارزش اثباتی اسناد و احتمال موفقیت را دقیقتر روشن میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
شکایت بابت اتیان سوگند منکر راهی استثنایی و وابسته به اثبات سوگند قضاییِ عامدانه خلاف واقع است. تشخیص مرز میان دفاع ناموفق، اشتباه، ابهام در صورتجلسه و سوگند دروغ اهمیت اساسی دارد. بنابراین پیش از اقدام، متن سوگند و تمام مدارک مرتبط را بررسی و مسیر حقوقی و کیفری مناسب را از یکدیگر تفکیک کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل کیفری تهرانپارس را ببینید.