آیا یکی از مالکان یا مدیر ساختمان، حیاط مشترک را بدون رضایت همه مالکان اجاره داده است؟ شکایت بابت اجاره حیاط مشاع معمولاً با طرح دعوای حقوقی برای جلوگیری از ادامه استفاده، رفع تصرف، بیاعتباری یا ابطال قرارداد اجاره و در صورت وجود شرایط، مطالبه اجرتالمثل پیگیری میشود. صرف تنظیم قرارداد توسط یک شخص، بهتنهایی حق اختصاصی نسبت به حیاط ایجاد نمیکند؛ زیرا قسمتهای مشاع اصولاً متعلق به همه مالکان و تابع مقررات آپارتماننشینی و سند مالکیت هستند.
هر مالک در قسمت مشاع، سهم مالکانه دارد؛ اما نمیتواند بدون توجه به حقوق دیگران، کل حیاط را در اختیار مستأجر قرار دهد یا استفاده آنان را محدود کند. اعتبار اجاره به حدود اختیار موجر، مفاد سند و صورتمجلس تفکیکی، تصمیم مجمع مالکان و رعایت حقوق سایر شرکا بستگی دارد. مدیر ساختمان نیز اصولاً نماینده اداره امور مشترک است، نه مالک مستقل حیاط؛ بنابراین اختیار او باید از قانون، اساسنامه، مصوبه معتبر یا توافق مالکان ناشی شود.
اگر قرارداد فقط درباره استفاده متعارف و موقت از بخشی از حیاط و با رعایت حقوق سایر ساکنان باشد، ارزیابی آن با حالتی که تمام حیاط برای پارک خودرو، انبار، فعالیت تجاری یا سکونت اختصاص داده شده، متفاوت است. تشخیص نهایی به مدارک و وضعیت واقعی ملک وابسته خواهد بود.
اگر قرارداد در اختیار خواهان نیست، میتوان در دادخواست، درخواست ارائه سند یا رسیدگی به دلایل دیگر را مطرح کرد. عکس و فیلم بهتنهایی همیشه کافی نیستند و بهتر است زمان، محل و نحوه تهیه آنها قابل توضیح باشد.
عنوان اقدام باید با هدف واقعی مالک هماهنگ باشد. برای توقف استفاده اختصاصی، ممکن است رفع تصرف، رفع مزاحمت یا ممانعت از حق مطرح شود. اگر قرارداد بدون اختیار منعقد شده باشد، بررسی بیاعتباری یا ابطال آن و جلوگیری از اجرای قرارداد اهمیت دارد. برای منافع از دسترفته نیز مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف، با اثبات تصرف و میزان استفاده، قابل بررسی است.
دادخواست معمولاً از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود و مرجع صالح با توجه به نوع خواسته، ارزش مالی، نشانی ملک و مقررات جاری، دادگاه عمومی حقوقی یا دادگاه صلح خواهد بود. در صورت وجود تهدید، تخریب، ورود قهری یا مزاحمت کیفری، موضوع جداگانه میتواند در مرجع کیفری مطرح شود؛ اما صرف اجاره دادن غیرمجاز، الزاماً جرم نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل در پرونده کیفری را ببینید.
فرض کنید یکی از چهار مالک، بدون مصوبه معتبر، حیاط را برای توقف خودروهای یک شرکت اجاره دهد و مسیر عبور سایر ساکنان مسدود شود. در این وضعیت، سایر مالکان میتوانند برای شکایت بابت اجاره حیاط مشاع، قرارداد، شهادت همسایگان و گزارش کارشناس را ارائه کنند و حسب هدف خود، رفع مزاحمت، جلوگیری از ادامه استفاده و مطالبه اجرتالمثل را بخواهند. نتیجه پرونده به متن قرارداد، حدود اختیار موجر و میزان اثبات خسارت بستگی دارد.
طرح شکایت کیفری صرفاً به دلیل نارضایتی، بدون وجود عنصر جرم، انتخاب عنوان نادرست، نادیده گرفتن مصوبه مالکان یا مطالبه خسارت بدون دلیل، از اشتباهات رایج است. پیش از ثبت دادخواست، باید مشخص شود خواهان مالک است یا مستأجر، حیاط واقعاً مشاع است و دقیقاً چه استفادهای برخلاف حقوق او انجام شده است. ارسال اظهارنامه برای اعلام مخالفت و درخواست توقف استفاده نیز میتواند سابقه روشنی ایجاد کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل مشاوره حقوقی ملکی را ببینید.
در شکایت بابت اجاره حیاط مشاع، تعیین نوع خواسته و جمعآوری دلیل از خود عنوان شکایت مهمتر است. بررسی اسناد مالکیت، حدود اختیار مدیر یا موجر، نحوه استفاده مستأجر و خسارت واقعی، مسیر مناسب را مشخص میکند. در پروندههای پیچیده، مشورت با وکیل ملکی پیش از امضای هر توافق یا ثبت دادخواست، از طرح دعوای نادرست جلوگیری خواهد کرد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل افسریه را ببینید.