شکایت بابت اذيت و آزار

اگر فردی با تهدید، توهین، تعقیب، تماس‌های مکرر، پیام‌های آزاردهنده، رفتار جنسی ناخواسته یا درگیری فیزیکی آرامش و امنیت شما را مختل کرده است، شکایت بابت اذيت و آزار می‌تواند از طریق ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و در موارد فوری با مراجعه به پلیس پیگیری شود. برای شکایت بابت اذيت و آزار لازم نیست منتظر جمع شدن مدارک متعدد بمانید؛ ابتدا امنیت خود را حفظ کنید، تهدید یا مزاحمت را مستند کنید و موضوع را با شرح دقیق زمان، مکان، رفتار مرتکب و آثار آن گزارش دهید.

برای مثال، تصور کنید شخصی پس از پایان یک رابطه، هر روز با شماره‌های مختلف تماس می‌گیرد، مقابل محل کار شما حاضر می‌شود و در پیام‌ها شما را تهدید می‌کند. در این وضعیت، پاسخ دادن عاطفی، حذف پیام‌ها یا رویارویی تنها ممکن است شرایط را دشوارتر کند. بهتر است از پیام‌ها و تماس‌ها مستند تهیه کنید، افراد مطلع را شناسایی کنید و در صورت احساس خطر فوری با پلیس تماس بگیرید.

عبارت آزار و اذیت در گفت‌وگوی عمومی، رفتارهای گوناگونی را دربرمی‌گیرد و لزوماً عنوان مجرمانه واحدی ندارد. مرجع قضایی با توجه به رفتار انجام‌شده، قصد مرتکب، نتیجه رفتار و مدارک موجود، عنوان قانونی مناسب را بررسی می‌کند. بنابراین، در متن شکایت بهتر است فقط به نوشتن عبارت کلی آزار و اذیت اکتفا نکنید و اقدامات مشخص شخص را توضیح دهید.

• توهین، فحاشی یا به‌کار بردن الفاظ تحقیرآمیز در فضای واقعی یا مجازی
• تهدید به آسیب جانی، مالی، حیثیتی یا انتشار اطلاعات خصوصی
• تعقیب کردن، حضور مکرر در خانه یا محل کار و ایجاد مزاحمت مستمر
• تماس‌های تلفنی یا پیام‌های پی‌درپی و آزاردهنده
• لمس بدنی، تعرض یا رفتار جنسی بدون رضایت
• انتشار عکس، فیلم، پیام خصوصی یا اطلاعات شخصی بدون اجازه
• ضرب و جرح یا هر رفتاری که موجب آسیب جسمی یا روانی شود

ممکن است یک رفتار، هم‌زمان چند جنبه حقوقی داشته باشد؛ برای نمونه، ارسال پیام تهدیدآمیز همراه با انتشار تصویر خصوصی، نیازمند بررسی جداگانه هر بخش است. به همین دلیل، شاکی نباید عنوان اتهام را با قطعیت تعیین کند یا از بیان جزئیات مهم خودداری کند. شرح دقیق ماجرا به مقام قضایی کمک می‌کند موضوع را درست دسته‌بندی کند.

اگر خطر فوری وجود دارد، اولویت با دور شدن از محل، اطلاع دادن به افراد مورد اعتماد و تماس با پلیس است. در شرایطی که آسیب جسمی رخ داده، مراجعه سریع برای دریافت خدمات درمانی و ثبت آثار صدمه اهمیت دارد. در برخی پرونده‌ها، ارجاع به پزشکی قانونی از طریق مرجع قضایی انجام می‌شود؛ بنابراین مدارک درمانی، نسخه‌ها، گواهی پزشک و تصاویر آسیب‌ها را نگه دارید.

برای شروع شکایت بابت اذيت و آزار معمولاً باید در سامانه ثنا ثبت‌نام داشته باشید و با مدارک هویتی به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید. شکواییه پس از ثبت به مرجع صالح، مانند دادسرا، ارسال می‌شود. اگر مزاحمت در شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها یا بسترهای اینترنتی اتفاق افتاده باشد، مراجعه به پلیس فتا برای راهنمایی و ثبت گزارش اولیه نیز می‌تواند مفید باشد؛ با این حال، تصمیم نهایی درباره تعقیب قضایی در مرجع قضایی اتخاذ می‌شود.

مرجع رسیدگی معمولاً با توجه به محل وقوع رفتار، محل اقامت یا سایر عوامل قانونی تعیین می‌شود. اگر چند رفتار در شهرهای مختلف رخ داده باشد، بهتر است همه وقایع با تاریخ و مکان جداگانه نوشته شود تا مرجع رسیدگی بتواند درباره صلاحیت خود تصمیم بگیرد.

در این نوع پرونده‌ها، ارزش هر مدرک به اصالت، ارتباط آن با موضوع و امکان انتساب آن به فرد مورد شکایت بستگی دارد. اسکرین‌شات به‌تنهایی ممکن است برای اثبات همه موضوع کافی نباشد؛ بنابراین فایل اصلی، گوشی، شماره تماس، نشانی صفحه کاربری و اطلاعات زمانی را نیز حفظ کنید.

• تصویر یا فیلم پیام‌ها، تماس‌ها و حساب کاربری مرتکب
• فایل صوتی یا تصویری، در صورت تهیه قانونی و ارتباط مستقیم با موضوع
• نام و مشخصات شاهدان یا افرادی که از ماجرا اطلاع دارند
• گزارش کلانتری، اورژانس، پزشکی قانونی یا مدارک درمانی
• رسید ارسال اظهارنامه یا اخطار، در صورت استفاده از این روش
• تصاویر دوربین‌های مداربسته محل، با پیگیری سریع برای جلوگیری از حذف آن‌ها
• مدارک مربوط به خسارت مالی یا هزینه‌های درمانی و روان‌درمانی

پیام‌ها را ویرایش نکنید و از حذف یا تغییر فایل‌ها خودداری کنید. اگر حساب کاربری یا شماره‌ای ناشناس است، همان اطلاعات را دقیق ارائه دهید و خودتان برای شناسایی یا تهدید متقابل اقدام نکنید. انتشار عمومی مدارک در شبکه‌های اجتماعی نیز ممکن است به حریم خصوصی شما آسیب بزند و روند رسیدگی را پیچیده کند.

در شکواییه باید مشخصات شاکی، مشخصات مشتکی‌عنه در صورت امکان، موضوع شکایت، زمان و مکان وقوع، شرح منظم حوادث، ادله و خواسته‌های شما درج شود. اگر نام مرتکب را نمی‌دانید، می‌توانید اطلاعاتی مانند شماره تلفن، نشانی محل کار، نام کاربری، پلاک خودرو یا هر نشانه قابل شناسایی را ارائه کنید.

در ادامه، نمونه‌ای قابل تنظیم برای شکایت بابت اذيت و آزار ارائه می‌شود. این متن باید بر اساس واقعیت پرونده تکمیل شود و از افزودن مطالب حدسی یا اغراق‌آمیز به آن خودداری کنید.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان ........

با سلام؛

اینجانب ........ فرزند ........ به شماره ملی ........، از آقای/خانم ........ در صورت معلوم بودن مشخصات، به دلیل ایجاد مزاحمت، تهدید، توهین، تعقیب و سایر رفتارهای آزاردهنده، اعلام شکایت می‌کنم.

شرح موضوع: مشتکی‌عنه از تاریخ ........ در محل ........ و از طریق شماره تلفن/حساب کاربری ........ به دفعات با اینجانب تماس گرفته یا پیام ارسال کرده است. وی در تاریخ‌های ........ اقدام به ........ کرده و این رفتار موجب سلب آسایش، ایجاد ترس و ورود خسارت به اینجانب شده است. بخشی از پیام‌ها، تصاویر، مشخصات تماس‌ها و اسامی شاهدان به پیوست ارائه می‌شود.

با توجه به مراتب فوق، تقاضای ثبت شکایت، انجام تحقیقات لازم، بررسی ادله دیجیتال، احضار یا شناسایی مشتکی‌عنه، جلوگیری از ادامه مزاحمت و اتخاذ تصمیم قانونی را دارم. در صورت وجود آسیب جسمی یا روانی، تقاضای ارجاع به پزشکی قانونی و بررسی خسارت‌های واردشده را نیز مطرح می‌کنم.

نام و نام خانوادگی، امضا و تاریخ

هزینه ثبت شکواییه و خدمات دفتر قضایی مطابق تعرفه‌های زمان ثبت دریافت می‌شود و ممکن است در طول زمان تغییر کند. برخی اقدامات مانند کارشناسی، بررسی فنی یا معاینه پزشکی قانونی نیز در صورت ارجاع، هزینه جداگانه دارد. مبلغ دقیق را باید هنگام مراجعه از دفتر یا مرجع مربوط دریافت کرد؛ اعلام رقم ثابت بدون توجه به زمان و نوع اقدام قابل اعتماد نیست.

برای این موضوع یک مهلت واحد و یکسان برای همه پرونده‌ها نمی‌توان اعلام کرد؛ زیرا نوع رفتار، عنوان قانونی، شیوه وقوع و مقررات مربوط به هر اتهام متفاوت است. با وجود این، تأخیر در ثبت شکایت ممکن است باعث از بین رفتن فیلم دوربین‌ها، حذف پیام‌ها، فراموشی جزئیات یا دشوار شدن دسترسی به شاهدان شود. به همین دلیل، حتی اگر هنوز همه مدارک آماده نیست، ثبت فوری موضوع و تکمیل مدارک در مراحل بعدی اقدام منطقی‌تری است.

پس از ثبت، ممکن است برای ارائه توضیح، معرفی شاهد، تحویل تلفن همراه یا مدارک، انجام تحقیقات محلی و مراجعه به پزشکی قانونی احضار شوید. ابلاغ‌ها از طریق حساب کاربری قضایی قابل مشاهده است و بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند روند پرونده را به زیان شاکی پیش ببرد.

آیا بدون داشتن نام و نشانی مرتکب می‌توان شکایت کرد؟

بله، اگر شماره تلفن، نام کاربری، تصویر، نشانی محل، پلاک خودرو یا هر اطلاعات قابل بررسی دیگری دارید، همان موارد را در شکواییه بنویسید. مرجع انتظامی یا قضایی می‌تواند درباره شناسایی فرد تحقیقات انجام دهد؛ البته نتیجه به کیفیت اطلاعات و امکان احراز هویت بستگی دارد.

آیا اسکرین‌شات پیام‌ها برای اثبات موضوع کافی است؟

اسکرین‌شات می‌تواند قرینه مهمی باشد، اما کافی بودن آن به شرایط پرونده بستگی دارد. فایل اصلی، تلفن همراه، گزارش فنی، سوابق تماس و شهادت افراد مطلع می‌تواند اعتبار ادعا را بیشتر کند. پیام‌ها را حذف نکنید و تصویر را به‌گونه‌ای نگه دارید که تاریخ، شماره یا شناسه حساب مشخص باشد.

اگر مرتکب از بستگان یا همسر سابق باشد، امکان شکایت وجود دارد؟

نسبت خانوادگی مانع مراجعه به مرجع قضایی نیست. رفتار مشخص مانند تهدید، ضرب و جرح، توهین، انتشار اطلاعات خصوصی یا مزاحمت باید جداگانه شرح داده شود. در صورت وجود خطر، حفظ امنیت و دریافت حمایت فوری بر ادامه گفت‌وگو با مرتکب مقدم است.

آیا برای رفتارهای اینترنتی باید فقط به پلیس فتا مراجعه کرد؟

پلیس فتا می‌تواند در گزارش و بررسی فنی جرایم اینترنتی نقش داشته باشد، اما ثبت رسمی شکواییه از مسیر قضایی انجام می‌شود. بهتر است مدارک دیجیتال را حفظ کنید و برای انتخاب مسیر مناسب، هم‌زمان از دفتر خدمات قضایی یا مرجع انتظامی راهنمایی بگیرید.

اگر بعد از ثبت شکایت، آزار ادامه پیدا کند چه باید کرد؟

هر مورد جدید را با تاریخ و مدرک ثبت کنید و در اولین فرصت به پرونده یا مرجع رسیدگی اعلام نمایید. در وضعیت خطر فوری با پلیس تماس بگیرید و از رویارویی مستقیم، تهدید متقابل یا انتشار عمومی اطلاعات شخصی خودداری کنید.

برای پیگیری قانونی، رفتارهای آزاردهنده را دقیق و بدون اغراق ثبت کنید، مدارک اصلی را نگه دارید، شاهدان و زمان وقوع را مشخص کنید و شکواییه را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به جریان بیندازید. در موارد تهدید، خشونت یا خطر فوری، ابتدا امنیت جانی و روانی خود و افراد خانواده را تأمین کنید. هرچه شرح وقایع منظم‌تر و مدارک معتبرتر باشد، امکان شناسایی رفتار قانونی و رسیدگی مؤثرتر افزایش پیدا می‌کند.