آیا مبلغ تعیینشده برای ملک شما با قیمت واقعی آن تفاوت دارد؟ بله، در صورت وجود دلیل فنی یا حقوقی، شکایت بابت ارزش گذاری ملک از طریق اعتراض به نظریه کارشناس، درخواست کارشناسی مجدد یا طرح دعوای مناسب در مرجع رسیدگیکننده امکانپذیر است. نتیجه اعتراض به مدارک، نوع ارزیابی، زمان کارشناسی و مرجعی که ارزشگذاری را انجام داده بستگی دارد و برای آن نمیتوان هزینه یا مدت ثابتی اعلام کرد.
هر اختلافی درباره قیمت، بهتنهایی موجب بیاعتباری ارزیابی نمیشود. اعتراض زمانی شانس بیشتری دارد که کارشناس، موقعیت دقیق ملک، مساحت واقعی، نوع کاربری، تراکم، بر ملک، وضعیت سند، حقوق ارتفاقی یا شرایط روز بازار را نادیده گرفته باشد. همچنین اگر ارزیابی بر اساس اطلاعات ناقص، بازدید نکردن از ملک یا مقایسه با املاک نامتناسب انجام شده باشد، میتوان ایراد فنی وارد کرد.
باید میان «اعتراض به نظریه کارشناسی» و «شکایت انتظامی یا کیفری از کارشناس» تفاوت گذاشت. اعتراض، متوجه نتیجه و روش ارزیابی است؛ اما مسئولیت کارشناس نیازمند اثبات تخلف حرفهای، بیاحتیاطی، تبانی یا ارائه گزارش خلاف واقع است و صرف پایین یا بالا بودن قیمت، بهتنهایی اثباتکننده جرم یا تخلف نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
مدارک باید نشان دهند که ارزش اعلامشده با اوضاع واقعی ملک یا معیارهای قابل قبول سازگار نیست. بهتر است اسناد زیر، متناسب با پرونده، گردآوری شود:
ابتدا باید مشخص شود ارزیابی در پرونده دادگاه، اجرای احکام، ثبت، مالیات، شهرداری، بانک یا نهاد دیگری انجام شده است. سپس اعتراض باید در همان مرجع و در مهلتی که در ابلاغ یا مقررات مربوط تعیین شده ثبت شود؛ بنابراین اتکا به یک مهلت عمومی و ثابت، اشتباه است. در متن اعتراض، مبلغ پیشنهادی بدون استدلال کافی ارزش محدودی دارد و باید ایرادهای مشخص، مستند و فنی نوشته شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل اجرای احکام را ببینید.
مرجع رسیدگی ممکن است از کارشناس توضیح بخواهد، موضوع را به هیئت کارشناسی ارجاع دهد یا ارزیابی جدید انجام دهد. هزینه کارشناسی معمولاً بر اساس تعرفه و تعداد کارشناسان تعیین میشود، اما هزینه عملی مانند تهیه گزارش تخصصی، نقشهبرداری و رفتوآمد میتواند جداگانه باشد. اگر رأی یا تصمیم نهایی صادر شده باشد، راه اعتراض به آن تابع نوع تصمیم و مقررات همان پرونده است.
فرض کنید ملکی در محدوده شهری، با کاربری تجاری و دسترسی مناسب، برای اجرای حکم به مبلغی نزدیک به ارزش یک زمین مسکونی در همان منطقه ارزیابی شده است. مالک در شکایت بابت ارزش گذاری ملک، اسناد کاربری، پروانه، نقشه و چند معامله مشابه را ارائه میکند و توضیح میدهد که کارشناس بدون توجه به قابلیت تجاری ملک، مقایسه نادرستی انجام داده است. در چنین وضعی، ممکن است مرجع رسیدگی ارزیابی تکمیلی یا کارشناسی هیئتی را بپذیرد؛ اما اصلاح مبلغ قطعی نیست و به احراز ایراد کارشناسی بستگی دارد.
اعتراض کلی، توهین به کارشناس، ارائه آگهیهای غیرواقعی، استناد به قیمتهای مربوط به محله یا کاربری متفاوت و بیتوجهی به مهلت مندرج در ابلاغ، از اشتباهات رایج است. همچنین مالک نباید اعتراض کارشناسی را با دعوای اثبات مالکیت، ابطال سند یا مطالبه خسارت یکسان بداند؛ هرکدام خواسته، دلیل و مرجع متفاوتی دارند.
شکایت بابت ارزش گذاری ملک زمانی مؤثرتر است که در مهلت مقرر، در مرجع درست و با دلایل فنی روشن مطرح شود. پیش از اقدام، نوع ارزیابی و هدف آن را بررسی کنید، گزارش مستند تهیه کنید و در صورت پیچیدگی پرونده، از کارشناس رسمی یا وکیل آشنا با دعاوی ملکی کمک بگیرید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل ملکی پرند را ببینید.