آیا مردی که توان پرداخت یکجای مهریه را ندارد، میتواند از پرداخت فوری آن جلوگیری کند؟ بله؛ با ثبت دادخواست شکایت بابت اعسار از مهریه و اثبات ناتوانی مالی، امکان تقسیط محکومبه یا تعیین مهلت پرداخت وجود دارد، اما صرف ادعای نداشتن پول برای پذیرش اعسار کافی نیست. دادگاه درآمد، دارایی، هزینههای ضروری زندگی و وضعیت مالی واقعی زوج را بررسی میکند.
اعسار به معنای ناتوانی موقت یا فعلی شخص از پرداخت بدهی یا محکومبه است؛ نه اینکه اصل مهریه از بین برود. بنابراین، پذیرش اعسار معمولاً باعث حذف دین نمیشود، بلکه ممکن است پرداخت آن را به اقساط تبدیل کند. دادگاه میان ناتوانی واقعی و پنهانکردن دارایی تفاوت میگذارد و وضعیت مالی زوج را در زمان رسیدگی ارزیابی میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
زوج باید نشان دهد که با وجود تلاش متعارف، توان پرداخت یکجای مبلغ مورد مطالبه را ندارد. ارائه اطلاعات ناقص درباره حسابها، خودرو، ملک، سهام، درآمد جانبی یا معاملات اخیر میتواند اعتبار ادعا را کاهش دهد. همچنین اگر دادگاه احراز کند که دارایی قابلتوجهی عمداً منتقل یا مخفی شده است، احتمال رد دعوا و ایجاد مسئولیتهای قانونی وجود دارد.
مدارک هویتی، تصویر عقدنامه یا رأی محکومیت، اجراییه، اسناد مربوط به درآمد و شغل، اجارهنامه، مدارک هزینههای درمانی و خانوادگی و مستندات بدهیهای ضروری میتواند مؤثر باشد. در شکایت بابت اعسار از مهریه، استشهادیه یا شهادت اشخاص مطلع باید دقیق و مبتنی بر شناخت واقعی باشد؛ شاهدی که فقط از گفتههای زوج اطلاع دارد، الزاماً دلیل کافی ارائه نمیکند.
دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای مرجع صالح ارسال میشود. پس از ابلاغ، جلسه رسیدگی تشکیل شده و دادگاه مدارک، دفاعیات زوجه و در صورت لزوم وضعیت مالی زوج را بررسی میکند. نتیجه ممکن است پذیرش اعسار، تعیین اقساط، رد دعوا یا مطالبه مدارک تکمیلی باشد. اقساط نیز با توجه به درآمد، دارایی، تعداد افراد تحت تکفل و مبلغ محکومبه تعیین میشود.
ثبت دادخواست بهتنهایی اجرای حکم را در همه شرایط متوقف نمیکند؛ آثار آن به مرحله اجرای پرونده، تصمیم مرجع قضایی و وضعیت ابلاغ بستگی دارد. به همین دلیل، پیگیری همزمان پرونده اجرایی و دعوای اعسار اهمیت دارد.
فرض کنید علی به پرداخت مهریه محکوم شده و حقوق ماهانه محدودی دارد، خانهای به نام او نیست و تنها خودروی متعارفش برای رفتوآمد کاری استفاده میشود. او با ارائه فهرست داراییها، مدارک درآمد و شهادت دو فرد مطلع، شکایت بابت اعسار از مهریه را مطرح میکند. اگر دادگاه ناتوانی او از پرداخت یکجا را احراز کند، ممکن است با دریافت بخشی از مبلغ بهعنوان پیشقسط و پرداخت باقیمانده در اقساط موافقت کند؛ اما مبلغ و تعداد اقساط قطعی نیست و به دلایل پرونده وابسته است.
اظهار خلاف واقع، حذف داراییها، معرفی شاهدان غیرمطلع، بیتوجهی به ابلاغیهها و تصور بخشیدهشدن مهریه از خطاهای مهم است. همچنین اعسار با ناتوانی از پرداخت یک قسط یکسان نیست و تغییر شغل یا درآمد میتواند مبنای درخواست تعدیل اقساط قرار گیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
شکایت بابت اعسار از مهریه راهی برای اثبات ناتوانی از پرداخت فوری است، نه وسیلهای برای فرار از دین. صداقت در اعلام داراییها، مدارک منظم و دفاع مستند، شانس تصمیم متناسب دادگاه را افزایش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در ظفر را ببینید.