آیا ناتوانی از پرداخت مبلغ سفته به معنای بیاعتباری آن است؟ خیر؛ شکایت بابت اعسار روی سفته در واقع معمولاً «دادخواست اعسار از پرداخت محکومبه» یا «اعسار از هزینه دادرسی» است و خود سفته را از بین نمیبرد. اگر دارنده سفته علیه صادرکننده یا ضامن حکم قطعی گرفته باشد، محکومعلیه میتواند با اثبات ناتوانی مالی، تقاضای تقسیط یا مهلت پرداخت کند؛ اما پذیرش اعسار به مدارک، وضعیت مالی و نظر دادگاه بستگی دارد.
اعسار از هزینه دادرسی زمانی مطرح میشود که شخص برای طرح دعوا یا دفاع، توان پرداخت هزینه دادرسی را ندارد. این درخواست میتواند همراه دعوای اصلی یا به صورت جداگانه مطرح شود. در مقابل، اعسار از محکومبه پس از صدور حکم مالی مطرح میشود و هدف آن اثبات ناتوانی از پرداخت یکجای مبلغ سفته است. بنابراین صرف نداشتن پول در زمان سررسید، بهتنهایی باعث توقف مطالبه سفته نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل سفته در تهران را ببینید.
متقاضی باید نشان دهد دارایی قابل دسترسی برای پرداخت بدهی ندارد یا پرداخت یکجای آن، زندگی متعارف او را مختل میکند. دادگاه معمولاً مجموع درآمد، اموال، حسابهای بانکی، معاملات اخیر، خودرو، ملک و هزینههای ضروری زندگی را بررسی میکند. پنهان کردن مال یا انتقال صوری دارایی میتواند موجب رد درخواست و ایجاد مسئولیت حقوقی شود.
دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به مرجع صالح ارسال میشود. در مرحله اجرا، معمولاً دادگاه صادرکننده حکم یا مرجع صالحِ رسیدگیکننده به دعوای اعسار، پرونده را بررسی میکند. اگر اجراییه ابلاغ شده باشد، اقدام سریع اهمیت دارد؛ زیرا در برخی شرایط، طرح اعسار در مهلت قانونی مقرر میتواند بر وضعیت اجرای محکومیت مالی اثر بگذارد. این مهلت را باید با تاریخ ابلاغ اجراییه و وضعیت پرونده تطبیق داد و صرف ثبت درخواست، همیشه موجب توقف خودکار عملیات اجرایی نیست.
پس از ثبت شکایت بابت اعسار روی سفته، دادگاه ممکن است از شهود تحقیق کند، وضعیت مالی را استعلام بگیرد و در صورت احراز اعسار، مبلغ بدهی را به پیشقسط و اقساط ماهانه تقسیم کند. میزان اقساط عدد ثابتی ندارد و به توان پرداخت، مبلغ محکومبه و شرایط خانوادگی بستگی دارد.
تصویر حکم و اجراییه، مدارک هویتی، فهرست داراییها، اسناد مربوط به اجارهنشینی، فیش حقوقی یا گواهی درآمد، مدارک هزینههای درمانی و اسامی و نشانی شهود از مدارک مهم هستند. دروغگویی، حذف حساب بانکی یا معرفی شاهدی که شناخت واقعی از وضعیت مالی ندارد، از اشتباهات رایج است. همچنین اعسار، مسئولیت ضامن یا صادرکننده دیگر و اصل بدهی را خودبهخود منتفی نمیکند.
فرض کنید علی بابت خرید کالا یک سفته صادر کرده و پس از رسیدگی، به پرداخت مبلغ آن محکوم شده است. او کارمند مستأجری است، ملک و خودرو به نامش نیست و درآمدش صرف هزینه خانواده میشود. علی با ارائه فهرست دارایی، مدارک درآمد و شاهدان مطلع، شکایت بابت اعسار روی سفته را مطرح میکند. اگر دادگاه ناتوانی او از پرداخت یکجا را احراز کند، ممکن است با تقسیط موافقت کند؛ اما اگر انتقال صوری مال یا درآمد پنهان ثابت شود، نتیجه میتواند متفاوت باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان سفته را ببینید.
شکایت بابت اعسار روی سفته راهی برای حذف بدهی نیست، بلکه ابزاری برای اثبات ناتوانی واقعی و درخواست پرداخت مرحلهای است. تفاوت اعسار از هزینه دادرسی و اعسار از محکومبه، تکمیل دقیق فهرست دارایی و رعایت مهلتهای اجرایی، نقش اساسی دارد. پیش از ثبت دادخواست، باید مرحله پرونده، نوع حکم و مدارک مالی بهدقت بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در جوادیه را ببینید.