آیا بانک یا دارنده چک بدون توجه به پرداخت، جعل، سرقت یا اختلاف موجود، برای وصول آن اقدام کرده است؟ در چنین شرایطی، شکایت بابت اقدام روی چک با توجه به نوع اقدام انجامشده، ممکن است از طریق دادسرا، دادگاه حقوقی یا مرجع اجرای مربوط پیگیری شود و انتخاب مسیر درست، به مدارک و وضعیت چک بستگی دارد.
صرف ناراضی بودن صادرکننده از مطالبه چک، برای طرح دعوا کافی نیست. اعتراض زمانی مبنای جدیتری دارد که بتوان یکی از موارد زیر را اثبات کرد: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل چک را ببینید.
ادعا با دلیل تفاوت دارد؛ بنابراین صرف بیان شفاهی اختلاف، معمولاً مانع وصول یا اجرای چک نمیشود. قرارداد، رسید پرداخت، پیامهای معتبر، اظهارنامه، کارشناسی خط و اسناد بانکی میتوانند در ارزیابی موضوع مؤثر باشند.
اگر موضوع، انتساب امضا، سرقت، جعل یا استفاده غیرمجاز از چک باشد، طرح شکایت کیفری در دادسرا قابل بررسی است. اگر اختلاف درباره پرداخت دین، تضمینی بودن چک، امانی بودن آن یا بیاعتباری تعهد باشد، معمولاً دعوای حقوقی و درخواست مناسب از دادگاه مطرح میشود. در برابر اجراییه صادرشده از مرجع قضایی یا اجرای ثبت نیز باید اعتراض و درخواست توقف عملیات اجرایی، متناسب با همان مرجع، ارائه شود.
ثبت شکایت بابت اقدام روی چک بهخودیخود اجرای چک را متوقف نمیکند. توقف عملیات معمولاً نیازمند ارائه دلایل قابل قبول و گاهی سپردن تأمین است. همچنین اگر چک برگشتی باشد، مهلتهای قانونی شکایت کیفری اهمیت دارد: دارنده باید چک را در مهلت مقرر به بانک ارائه کند و پس از دریافت گواهی عدم پرداخت نیز در مهلت قانونی شکایت کند. این مهلتها برای دعوای حقوقی یکسان نیستند.
در ادعای جعل یا انکار امضا، موضوع معمولاً به کارشناسی ارجاع میشود و نتیجه آن قطعی نیست مگر آنکه مرجع رسیدگی پس از بررسی همه دلایل تصمیم بگیرد. بهتر است پیش از هر اقدامی، مشخص شود چک به چه کسی تحویل شده، بابت چه تعهدی بوده و آیا دارنده فعلی همان طرف قرارداد است یا خیر.
ابتدا باید از بانک یا مرجع اجرا، تصویر سوابق و علت اقدام دریافت شود. سپس با تنظیم دادخواست یا شکواییه مناسب، مدارک در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. در متن درخواست باید دقیقاً روشن شود که خواسته، توقف عملیات، ابطال اجراییه، اثبات پرداخت، استرداد لاشه چک یا رسیدگی کیفری به جعل و خیانت در امانت است. پس از ثبت، ابلاغها باید بهطور منظم بررسی و در مهلتهای تعیینشده پاسخ داده شود.
فرض کنید «الف» چکی بابت تضمین اجرای قرارداد به «ب» داده و پس از انجام کامل تعهدات، رسید تسویه دریافت کرده است. اگر «ب» با وجود تسویه، چک را برگشت بزند و برای وصول آن اقدام کند، الف میتواند با ارائه قرارداد و رسید، شکایت بابت اقدام روی چک و دعوای متناسب برای اثبات تسویه و جلوگیری از ادامه اجرا را پیگیری کند. نتیجه پرونده به اعتبار رسید، مفاد قرارداد و دفاع دارنده بستگی دارد و صرف عنوان تضمینی، بهتنهایی موجب بیاعتباری چک نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک را ببینید.
اقدام مناسب به نوع چک، علت برگشت، مرجع صادرکننده اجراییه و دلیل اعتراض وابسته است. پیش از ثبت شکایت بابت اقدام روی چک، اصل تعهد و سوابق پرداخت را بررسی کنید، مهلتهای کیفری را از دست ندهید و برای توقف اجرا، درخواست جداگانه و مستند ارائه دهید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق اسلامشهر استان تهران را ببینید.