آیا میتوان نسبت به اقرارنامهای که مستقیماً موضوع مالی ندارد اعتراض کرد؟ بله، شکایت بابت اقرارنامه غیر مالی با توجه به ایراد موجود ممکن است به شکل دعوای حقوقی برای بیاعتباری یا ابطال سند، یا شکایت کیفری درباره جعل، استفاده از سند مجعول، تهدید و اجبار مطرح شود. صرف غیرمالی بودن اقرارنامه مانع رسیدگی نیست؛ اما نوع خواسته، مرجع صالح و مدارک لازم باید دقیق انتخاب شود.
اقرارنامه سندی است که شخص در آن، وجود یک حق یا واقعیت را به زیان خود اعلام میکند. در اقرارنامه مالی، موضوع معمولاً پرداخت وجه، انتقال مال یا تعهد قابل تقویم به پول است؛ اما اقرارنامه غیر مالی میتواند درباره نسبت خانوادگی، رضایت، اسقاط یک حق، تحویل مدارک، وضعیت تصرف یا پذیرش یک واقعه حقوقی تنظیم شود. با این حال، غیرمالی بودن عنوان سند، بهتنهایی اعتبار آن را تضمین نمیکند.
اقرار باید با قصد و اختیار انجام شده باشد و اقرارکننده نیز اهلیت لازم داشته باشد. اگر امضا در نتیجه تهدید، اجبار، فریب مؤثر، اشتباه اساسی یا فقدان اراده گرفته شده باشد، میتوان اعتبار آن را به چالش کشید. همچنین اگر متن سند با واقعیت، حدود اختیار امضاکننده یا شرایط قانونی تعارض داشته باشد، دادگاه با بررسی دلایل درباره اثر حقوقی آن تصمیم میگیرد.
در شکایت بابت اقرارنامه غیر مالی باید میان ادعا و دلیل تناسب وجود داشته باشد. ادعای «امضا متعلق به من نیست» معمولاً با کارشناسی خط و امضا بررسی میشود؛ اما ادعای تهدید یا اجبار ممکن است به پیامها، فایلهای صوتی، شهادت اشخاص، گزارش کلانتری یا قرائن زمان تنظیم سند نیاز داشته باشد. صرف پشیمانی از امضا یا بیاطلاعی از آثار حقوقی، همیشه برای بیاعتبار کردن اقرارنامه کافی نیست.
اگر ادعا مربوط به جعل، استفاده از سند مجعول یا گرفتن امضا با تهدید باشد، مسیر کیفری از طریق ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع به دادسرا آغاز میشود. اگر هدف، بیاعتبار کردن سند یا جلوگیری از استناد به آن باشد، معمولاً دعوای حقوقی متناسب نیز لازم است. دادگاه صالح بر اساس موضوع دعوا، محل اقامت طرفین و در برخی موارد محل وقوع عمل یا تنظیم سند تعیین میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جعل چک را ببینید.
در متن دادخواست یا شکواییه باید مشخص شود کدام بخش سند مورد اعتراض است، ایراد دقیق چیست و چه نتیجهای درخواست میشود. درخواست کلی برای «لغو اقرارنامه» ممکن است به دلیل انتخاب نادرست خواسته یا نبود دلیل کافی با مشکل روبهرو شود. همچنین اگر سند رسمی باشد، تشریفات و ادله لازم با سند عادی تفاوت دارد و ادعای انکار یا تردید نسبت به سند رسمی، مانند سند عادی پذیرفته نمیشود.
فرض کنید شخصی اقرارنامهای امضا کرده که طبق آن، نسبت به ادامه سکونت خود در یک ملک هیچ ادعایی ندارد. او بعداً مدعی میشود هنگام امضا در دفترخانه، تحت تهدید یکی از بستگان قرار داشته و پیامهای تهدیدآمیز نیز موجود است. در این وضعیت، شکایت بابت اقرارنامه غیر مالی میتواند بر بررسی اجبار و اعتبار رضایت متمرکز شود؛ اما نتیجه قطعی نیست و مرجع رسیدگیکننده اصالت پیامها، ارتباط آنها با زمان امضا و سایر قرائن را ارزیابی میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
شکایت بابت اقرارنامه غیر مالی زمانی شانس بیشتری دارد که ایراد مشخصی مانند جعل، اجبار، فقدان اهلیت، اشتباه مؤثر یا بیاعتباری موضوع اقرار اثبات شود. پیش از اقدام، اصل سند، نحوه تنظیم، آثار آن و هدف نهایی خود را بررسی کنید. گاهی ثبت شکایت کیفری کافی نیست و همزمان باید دعوای حقوقی مناسب برای بیاعتباری یا جلوگیری از استناد به سند نیز مطرح شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل ظفر را ببینید.