آیا میتوان اموال شرکت ورشکسته را پس گرفت یا بابت تضییع آنها شکایت کرد؟ پاسخ این است که شکایت بابت اموال شرکت ورشکسته باید با توجه به مالکیت مال، زمان ورشکستگی و نقش مدیر تصفیه در مرجع صالح مطرح شود؛ زیرا پس از صدور حکم ورشکستگی، اداره و تصفیه دارایی شرکت معمولاً از اختیار مدیران سابق خارج میشود و در اختیار مدیر تصفیه قرار میگیرد.
اگر موضوع، وصول طلب از شرکت باشد، طلبکار معمولاً نباید به شکل مستقل برای توقیف یا برداشت از اموال شرکت اقدام کند. طلب او باید در فرایند تصفیه اعلام و با اسناد معتبر اثبات شود تا پس از شناسایی داراییها و تعیین順位 طلبکاران، امکان پرداخت فراهم شود. در مقابل، اگر مال متعلق به شخص ثالث باشد و شرکت آن را در اختیار داشته باشد، مالک میتواند برای استرداد مال یا اعتراض به قرار گرفتن آن در فهرست داراییهای شرکت اقدام کند.
مدیر تصفیه نماینده قانونی دارایی ورشکسته برای جمعآوری اموال، شناسایی بدهیها، فروش قانونی داراییها و تقسیم وجوه میان طلبکاران است. بنابراین، دعوا باید علیه شخص یا نهاد درست اقامه شود. طرح دعوا علیه مدیر سابق، بدون توجه به سمت فعلی او، ممکن است موجب اطاله رسیدگی یا رد دعوا شود. مسئولیت شخصی مدیران نیز خودکار نیست و به اثبات تخلف، ورود زیان و رابطه سببیت نیاز دارد.
در شکایت بابت اموال شرکت ورشکسته، صرف ادعای خروج مال یا انتقال غیرقانونی کافی نیست. مدارک باید نشان دهد مال متعلق به چه شخصی بوده، در چه زمانی در اختیار شرکت قرار گرفته و چه اقدامی درباره آن انجام شده است. مهمترین دلایل عبارتاند از:
اگر ادعا مربوط به انتقال مال برای فرار از پرداخت بدهی، تبانی یا مخفیکردن دارایی باشد، علاوه بر مسیر حقوقی، بررسی امکان شکایت کیفری نیز ضروری است؛ اما عنوان کیفری و مسئولیت اشخاص فقط با توجه به رفتار دقیق، زمان وقوع و ادله قابل اثبات تعیین میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری ارزان را ببینید.
فرض کنید شرکت «الف» پیش از ورشکستگی، دستگاهی را برای تعمیر از شرکت «ب» دریافت کرده و دستگاه هنگام تنظیم صورت داراییها همچنان در انبار شرکت بوده است. شرکت «ب» با ارائه قرارداد، رسید تحویل و مشخصات فنی دستگاه میتواند شکایت بابت اموال شرکت ورشکسته را با هدف استرداد مال مطرح کند. اگر مدیر تصفیه دستگاه را متعلق به شرکت بداند، مالک باید مالکیت خود را در مرجع صالح ثابت کند. نتیجه پرونده به اصالت اسناد، وضعیت دستگاه و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته است و صرف درج نام مال در فهرست داراییها، دلیل قطعی مالکیت شرکت محسوب نمیشود.
ابتدا باید تصویر حکم ورشکستگی، مشخصات مدیر تصفیه و وضعیت فهرست داراییها تهیه شود. سپس خواسته دقیق، مانند استرداد مال، مطالبه وجه، ابطال انتقال یا اعلام مسئولیت، تعیین و دادخواست یا شکایت در مرجع صالح ثبت میشود. در موارد فوری، درخواست تأمین دلیل یا اقدام تأمینی، با رعایت شرایط قانونی، میتواند از نابودی یا انتقال دلیل جلوگیری کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
اشتباه رایج این است که طلبکار، دارایی شرکت را با اموال شخصی مدیران یکی بداند یا پیش از بررسی حکم ورشکستگی، مستقیماً علیه شرکت عملیات اجرایی انجام دهد. همچنین مهلتهای اعتراض و تشریفات اعلام طلب ممکن است با توجه به مفاد آگهی تصفیه و تصمیم مرجع رسیدگی متفاوت باشد؛ بنابراین باید متن ابلاغیهها دقیق بررسی شود. در نهایت، شکایت بابت اموال شرکت ورشکسته زمانی نتیجهبخشتر است که خواسته، سمت طرف دعوا و زنجیره اسناد مالکیت از ابتدا روشن باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانم در قرچک را ببینید.