آیا برای اعلام برهمزدن یک قرارداد، باید شکایت کیفری مطرح کرد یا دادخواست حقوقی داد؟ پاسخ این است که شکایت بابت تایید فسخ دادخواست در واقع عنوانی برای یک دعوای حقوقی است و خواهان باید با ارائه دلیل، از دادگاه بخواهد وقوع و اعتبار فسخ قرارداد را تأیید کند. فسخ زمانی مطرح میشود که قانون یا مفاد قرارداد، برای یکی از طرفین حق برهمزدن معامله را ایجاد کرده باشد؛ صرف پشیمانی یا اعلام یکطرفه، همیشه برای موفقیت دعوا کافی نیست.
اگر یکی از طرفین با استناد به خیار قانونی، شرط فسخ یا تخلف طرف مقابل، قرارداد را فسخ کرده باشد اما طرف دیگر آن را نپذیرد، طرح دعوا میتواند برای تثبیت وضعیت حقوقی قرارداد لازم شود. در این دعوا، خواهان معمولاً ابتدا فسخ را بهصورت معتبر اعلام کرده و سپس برای اثبات آن به دادگاه مراجعه میکند. فسخ با اقاله تفاوت دارد؛ اقاله با توافق دو طرف انجام میشود، اما فسخ اصولاً اعمال حق یکجانبهای است که باید منشأ قانونی یا قراردادی داشته باشد.
دادگاه به مجموعهای از قرارداد، نحوه اجرای تعهدات و چگونگی اعلام فسخ توجه میکند. مدارک مهم معمولاً شامل موارد زیر است:
اظهارنامه بهتنهایی حق فسخ ایجاد نمیکند؛ بلکه وسیلهای برای اعلام اراده و اثبات زمان آن است. بنابراین باید مشخص باشد فسخ بر اساس کدام شرط یا اختیار قانونی اعمال شده و تخلف طرف مقابل دقیقاً چه بوده است.
در گام نخست باید متن قرارداد و مبنای فسخ بررسی شود. سپس دادخواست با خواسته روشن، شرح ماجرا، دلایل و مشخصات طرفین از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع صالح، بسته به موضوع قرارداد و مقررات صلاحیت، معمولاً دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل مقرر قانونی برای رسیدگی است. پس از ابلاغ، طرفین در جلسه رسیدگی حاضر میشوند و دادگاه درباره اعتبار قرارداد، تحقق سبب فسخ، نحوه اعلام آن و آثار مالی تصمیم میگیرد.
در بسیاری از پروندهها، خواستههای مرتبط مانند استرداد مال، تخلیه، مطالبه وجه یا خسارت نیز مطرح میشود؛ اما هرکدام شرایط اثبات و هزینه دادرسی جداگانه دارند. شکایت بابت تایید فسخ دادخواست نباید با مطالبه خسارت یا الزام به انجام تعهد اشتباه گرفته شود. همچنین اگر اختلاف درباره اصالت امضا یا مفاد قرارداد باشد، ممکن است رسیدگی کارشناسی ضرورت پیدا کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
فرض کنید خریدار یک دستگاه صنعتی، بخشی از مبلغ را پرداخت کرده و فروشنده متعهد بوده دستگاه را در موعد مشخص تحویل دهد. در قرارداد شرط شده است که در صورت تأخیر بیش از مدت معین، خریدار حق فسخ دارد. فروشنده با وجود اخطار و گذشت موعد، دستگاه را تحویل نمیدهد. خریدار ابتدا فسخ را بهطور قابل اثبات اعلام میکند و سپس شکایت بابت تایید فسخ دادخواست را همراه با قرارداد، رسید پرداخت و مکاتبات ثبت میکند. اگر دادگاه تحقق تأخیر و اعتبار شرط را احراز کند، ممکن است فسخ را تأیید کند؛ اما نتیجه نهایی به متن قرارداد و کیفیت دلایل بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری پایه یک را ببینید.
برای موفقیت در این دعوا، تعیین دقیق مبنای فسخ، اعلام بهموقع و قابل اثبات آن و جمعآوری اسناد اهمیت اساسی دارد. استفاده نادرست از واژه «شکایت» نیز نباید موجب انتخاب مسیر کیفری شود؛ موضوع، اصولاً حقوقی است. پیش از ثبت شکایت بابت تایید فسخ دادخواست، قرارداد و آثار مالی مورد انتظار باید توسط متخصص بررسی شود تا خواستهها، دلایل و مرجع صالح بهدرستی انتخاب شوند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در اسلامشهر تهران را ببینید.