آیا فروشنده یا موجر پس از دریافت وجه و امضای قرارداد، ملک را تحویل نمیدهد؟ در این وضعیت، شکایت بابت تحویل گرفتن ملک معمولاً با عنوان حقوقی «الزام به تحویل ملک» یا «الزام به تحویل مبیع» مطرح میشود و موفقیت آن به قرارداد، پرداخت عوض و قابلتحویل بودن ملک بستگی دارد. در صورت وجود شرط داوری، ابتدا باید همان شرط بررسی شود.
خریدار زمانی میتواند الزام فروشنده به تحویل را بخواهد که قرارداد معتبر باشد، موضوع معامله مشخص باشد و تعهد تحویل فرارسیده باشد. اگر تمام یا بخشی از ثمن پرداخت نشده باشد، فروشنده ممکن است به حق حبس یا مفاد قرارداد استناد کند؛ بنابراین رسیدهای پرداخت اهمیت زیادی دارند. در اجاره نیز مستأجر باید بر اساس قرارداد، تحویل عین مستأجره را مطالبه کند، اما عنوان دعوا و خواسته ممکن است با معامله خریدوفروش متفاوت باشد.
در پرونده شکایت بابت تحویل گرفتن ملک، خواهان باید رابطه قراردادی و تعهد طرف مقابل را تا حد امکان ثابت کند. مدارک معمول عبارتاند از:
اظهارنامه پیش از دعوا الزامی همیشگی نیست، اما زمان مطالبه و امتناع طرف مقابل را روشن میکند و میتواند در اثبات تخلف قراردادی مؤثر باشد.
دعواهای مربوط به حقوق عینی و تحویل ملک اصولاً در دادگاه محل وقوع ملک پیگیری میشوند. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میگیرد و خواسته باید دقیق نوشته شود؛ برای نمونه، «الزام خوانده به تحویل ملک موضوع قرارداد» به همراه مطالبه خسارت، در صورت وجود مبنای قراردادی یا قانونی. اگر ملک هنوز ساخته نشده یا دارای مانع ثبتی و فنی باشد، دادگاه ممکن است ابتدا بررسی کند که تعهد تحویل قابل اجرا هست یا خیر.
فرض کنید سارا یک واحد آپارتمان را خریداری کرده، بیشتر ثمن را پرداخته و در قرارداد، تاریخ تحویل نیز تعیین شده است؛ اما فروشنده بدون دلیل موجه از تحویل کلید خودداری میکند. سارا میتواند شکایت بابت تحویل گرفتن ملک را از مسیر دادخواست الزام به تحویل مطرح کند و رسید پرداخت، قرارداد و اظهارنامه را ارائه دهد. اگر تأخیر موجب خسارت قابل اثبات شده باشد، مطالبه خسارت نیز ممکن است؛ با این حال، نتیجه نهایی به متن قرارداد، میزان پرداخت و دفاع فروشنده بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قضایی را ببینید.
تحویل، به معنای در اختیار قراردادن عملی ملک و امکان استفاده از آن است؛ انتقال سند رسمی، فرایندی جداگانه محسوب میشود. ممکن است خریدار بتواند هر دو خواسته را همزمان مطرح کند، اما یکی جایگزین دیگری نیست. همچنین اگر شخص ثالث ملک را تصرف کرده باشد، موضوع میتواند به دعوای رفع تصرف، خلع ید یا مطالبه خسارت نیز ارتباط پیدا کند و انتخاب عنوان نادرست، رسیدگی را دشوار میسازد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقي رايگان ٢٤ ساعته را ببینید.
برای پیگیری شکایت بابت تحویل گرفتن ملک، ابتدا قرارداد و زمان سررسید تعهد را بررسی، سپس مدارک پرداخت و مطالبه را جمعآوری کنید. پیش از ثبت دادخواست، وضعیت سند، تصرف اشخاص ثالث، شرط داوری و امکان مطالبه خسارت باید ارزیابی شود. مشورت با وکیل یا کارشناس حقوقی، بهویژه در قراردادهای عادی و املاک دارای مشکلات ثبتی، از انتخاب خواسته نادرست جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شریف آباد را ببینید.