شکایت بابت ترجمه غلط

برای شکایت بابت ترجمه غلط ابتدا باید ثابت کنید ترجمه با متن اصلی تفاوت مؤثر دارد و این تفاوت به شما خسارت زده یا حق قانونی‌تان را از بین برده است؛ مرجع رسیدگی نیز با توجه به رسمی یا غیررسمی بودن مترجم، عمدی یا سهوی بودن اشتباه و نوع خسارت تعیین می‌شود. برای نمونه، اگر ترجمه نادرست یک سند تجاری باعث رد شدن درخواست اقامت، از دست رفتن معامله یا ایجاد تعهد مالی شود، می‌توانید با جمع‌آوری اصل سند، ترجمه، نظر مترجم متخصص و مدارک خسارت، برای شکایت بابت ترجمه غلط از مسیر انتظامی، حقوقی یا در موارد واجد شرایط از مسیر کیفری اقدام کنید.

هر اشتباه نگارشی یا تفاوت سلیقه‌ای، الزاماً تخلف یا موجب مسئولیت قانونی نیست. اشتباه زمانی اهمیت حقوقی پیدا می‌کند که معنای سند را تغییر دهد، بخشی از متن حذف یا اضافه شده باشد، اعداد و تاریخ‌ها نادرست درج شده باشند، نام اشخاص یا شرکت‌ها اشتباه ترجمه شده باشد یا ترجمه با الزامات یک مرجع رسمی مغایرت داشته باشد.

برای تشخیص اهمیت اشتباه، باید ترجمه با متن مبدأ به صورت جمله‌به‌جمله مقایسه شود. گاهی یک واژه مانند «اجازه»، «تعهد»، «مالکیت»، «قابل فسخ» یا «غیرقابل برگشت» می‌تواند نتیجه قرارداد یا پرونده را تغییر دهد. در اسناد پزشکی نیز ترجمه نادرست نام بیماری، دارو یا میزان مصرف ممکن است آثار جدی ایجاد کند.

اگر مترجم پیش از تحویل کار درباره تخصص، قالب، زمان یا صحت ترجمه تعهد مشخصی داده باشد، این تعهدات می‌تواند در ارزیابی مسئولیت او مؤثر باشد. فاکتور، رسید پرداخت، پیام‌های ردوبدل‌شده و سفارش کتبی، برای اثبات رابطه قراردادی اهمیت دارند.

مترجم رسمی تابع مقررات و نظارت‌های حرفه‌ای مربوط به مترجمان رسمی است. در صورت وجود تخلف حرفه‌ای، امکان طرح موضوع از مسیر انتظامی یا اداری مربوط وجود دارد. این مسیر معمولاً برای بررسی رفتار حرفه‌ای، بی‌دقتی، رعایت نکردن ضوابط یا ارائه ترجمه مغایر با اصل سند کاربرد دارد.

در مورد مترجم آزاد، معمولاً رابطه طرفین بر اساس قرارداد، سفارش کار یا توافق شفاهی شکل گرفته است. بنابراین، موضوع می‌تواند از جهت انجام ناقص تعهد، تخلف از توافق یا ورود خسارت بررسی شود. اگر مترجم شرکت یا مؤسسه‌ای باشد، باید مشخص شود قرارداد با شخص مترجم بسته شده یا با مؤسسه؛ این موضوع در تعیین طرف دعوا اهمیت دارد.

مسیر انتظامی با مطالبه خسارت تفاوت دارد. ممکن است یک مرجع درباره تخلف حرفه‌ای تصمیم بگیرد، اما برای دریافت وجه خسارت، هزینه ترجمه مجدد یا زیان‌های قابل اثبات، طرح دعوای حقوقی نیز لازم باشد. در نتیجه، انتخاب تنها یک مسیر همیشه کافی نیست.

در گام نخست، تمام مدارک را بدون دستکاری نگهداری کنید. اصل سند، تصویر برابر اصل در صورت وجود، نسخه ترجمه‌شده، مهر و امضا، رسید پرداخت، قرارداد، پیام‌ها و مکاتبات مربوط به اعتراض را در یک پرونده منظم قرار دهید.

سپس از یک مترجم متخصص یا کارشناس مسلط به زبان مبدأ و موضوع سند بخواهید ترجمه را بررسی کند. بهتر است نظر او مکتوب، دقیق و قابل استناد باشد و در آن، عبارت نادرست، ترجمه صحیح، دلیل تفاوت و اثر احتمالی اشتباه مشخص شود. صرف ادعای اینکه ترجمه «خوب نیست» معمولاً برای اثبات مسئولیت کافی نیست.

در مرحله بعد، اعتراض خود را به شکل کتبی برای مترجم یا مؤسسه ارسال کنید. در این نامه، ایرادها، درخواست اصلاح یا استرداد هزینه، مهلت منطقی برای پاسخ و خسارت احتمالی را توضیح دهید. ارسال اظهارنامه یا هر روش قابل اثبات دیگر می‌تواند نشان دهد که پیش از طرح دعوا، برای حل اختلاف اقدام کرده‌اید.

اگر مترجم رسمی است، موضوع را از مجرای اداری یا انتظامی مربوط به مترجمان رسمی پیگیری کنید. اگر خسارت مالی مطالبه دارید، دادخواست حقوقی نیز حسب شرایط پرونده قابل بررسی است. چنانچه رفتار مترجم همراه با جعل، استفاده از سند مجعول، فریب عمدی یا عنوان کیفری دیگری باشد، موضوع باید با دلایل کافی در مرجع کیفری مطرح شود؛ صرف وجود اشتباه، به خودی خود جرم محسوب نمی‌شود.

برای شکایت بابت ترجمه غلط باید خواسته خود را روشن بنویسید؛ اصلاح ترجمه، استرداد هزینه، جبران هزینه ترجمه مجدد، مطالبه خسارت مستقیم یا رسیدگی انتظامی، هرکدام مسیر و مدارک متفاوتی دارند.

• سند اصلی: اصل یا تصویر معتبر سندی که ترجمه شده است.
• ترجمه مورد اعتراض: نسخه‌ای که اشتباه در آن رخ داده، همراه با مهر، امضا یا مشخصات مترجم.
• مدرک سفارش و پرداخت: قرارداد، فاکتور، رسید بانکی یا مکاتبات مربوط به هزینه.
• گزارش بررسی تخصصی: نظر مکتوب مترجم دیگر یا کارشناس درباره موارد دقیق اشتباه.
• مدارک خسارت: نامه رد درخواست، قرارداد از دست‌رفته، هزینه ترجمه مجدد، اسناد پرداختی یا هر مدرکی که رابطه میان اشتباه و زیان را نشان دهد.
• مدارک هویتی و نمایندگی: برای ثبت درخواست، دادخواست یا شکایت، حسب مورد مدارک شناسایی و وکالت‌نامه لازم است.

اگر سند برای سفارت، دادگاه، اداره مهاجرت یا یک شرکت خارجی تهیه شده است، نامه یا تصمیمی که نشان دهد به علت ترجمه نادرست پذیرفته نشده، ارزش اثباتی زیادی دارد. در مقابل، خسارت‌های کلی و غیرمستند مانند ناراحتی، کاهش اعتبار یا از دست رفتن فرصت، بدون قرائن و اسناد کافی به آسانی قابل مطالبه نیست.

مرجع صالح به نوع درخواست و وضعیت مترجم بستگی دارد. شکایت انتظامی مترجم رسمی باید از مسیر نهاد اداری یا انتظامی مرتبط با مترجمان رسمی پیگیری شود. مطالبه وجه یا خسارت، اصولاً در مرجع حقوقی صالح بررسی می‌شود و تعیین دقیق آن به محل اقامت طرف مقابل، محل انجام تعهد، مفاد قرارداد و نوع خواسته بستگی دارد.

اگر ادعا بر وقوع جرم استوار باشد، ثبت شکایت در مرجع کیفری صالح مطرح می‌شود. استفاده از عنوان کیفری بدون دلیل کافی ممکن است روند پرونده را دشوار کند؛ بنابراین، پیش از ثبت شکایت باید مشخص شود که رفتار انجام‌شده فقط بی‌احتیاطی و تخلف قراردادی است یا نشانه‌ای از قصد فریب و عناصر یک جرم نیز وجود دارد.

هزینه رسیدگی عدد ثابتی برای همه پرونده‌ها ندارد و به نوع اقدام، ارزش خواسته، هزینه ثبت و در صورت نیاز هزینه کارشناسی وابسته است. هزینه ترجمه مجدد، تهیه نظر تخصصی و ارسال اظهارنامه نیز باید در تصمیم‌گیری مالی شما لحاظ شود. درباره مهلت، نمی‌توان برای همه پرونده‌ها یک زمان واحد اعلام کرد؛ قرارداد، نوع دعوا، تاریخ آگاهی از خسارت و مقررات خاص می‌تواند مؤثر باشد. به همین دلیل، اقدام سریع و دریافت رسید ثبت، اهمیت زیادی دارد.

در ادامه، نمونه‌ای برای شکایت بابت ترجمه غلط ارائه می‌شود که باید با اطلاعات واقعی پرونده، نوع مترجم و خواسته شما تکمیل شود.

ریاست محترم مرجع رسیدگی‌کننده

با سلام،

اینجانب .......... فرزند .......... به شماره ملی ..........، به استحضار می‌رسانم سند .......... در تاریخ .......... برای ترجمه به آقای/خانم یا مؤسسه .......... تحویل داده شد و مبلغ .......... بابت انجام کار پرداخت گردید. ترجمه در تاریخ .......... تحویل اینجانب شد، اما پس از بررسی مشخص گردید بخش‌هایی از متن، از جمله عبارت‌های ..........، به صورت نادرست ترجمه شده و معنای آن با سند اصلی تفاوت دارد.

این اشتباه موجب .......... شده و برای اثبات موضوع، اصل سند، ترجمه مورد اعتراض، رسید پرداخت، مکاتبات طرفین و گزارش بررسی تخصصی پیوست می‌شود. با توجه به مراتب، تقاضای بررسی تخلف، ارجاع موضوع به کارشناس یا مترجم متخصص، اعلام نتیجه و اتخاذ تصمیم قانونی درباره مسئولیت طرف مقابل و جبران خسارت وارده را دارم.

نام و نام خانوادگی: ..........
شماره تماس: ..........
نشانی: ..........
تاریخ و امضا: ..........

آیا هر ترجمه نادرست موجب پرداخت خسارت می‌شود؟

خیر. باید اشتباه مؤثر، تقصیر یا نقض تعهد، ورود خسارت و رابطه میان اشتباه و خسارت اثبات شود. اگر ترجمه برای استفاده غیررسمی سفارش داده شده باشد و زیان مشخصی ایجاد نشده باشد، امکان مطالبه خسارت محدودتر خواهد بود.

اگر مترجم اشتباه را اصلاح کند، باز هم امکان پیگیری وجود دارد؟

اصلاح ترجمه ممکن است اختلاف را حل کند، اما اگر پیش از اصلاح، هزینه یا زیان مستقیمی ایجاد شده باشد، موضوع خسارت همچنان قابل بررسی است. اسناد مربوط به زمان وقوع اشتباه و هزینه‌های تحمیل‌شده را نگهداری کنید.

آیا می‌توان هزینه ترجمه مجدد را مطالبه کرد؟

در صورتی که ضرورت ترجمه مجدد ناشی از اشتباه قابل اثبات مترجم باشد، این هزینه می‌تواند به عنوان خسارت مستقیم مطرح شود. پرداخت هزینه دوم، فاکتور و دلیل ضرورت آن باید مستند باشد.

آیا برای اثبات اشتباه حتماً کارشناس لازم است؟

همیشه الزامی نیست، اما در اختلاف‌های زبانی و تخصصی، نظر فرد متخصص یا کارشناسی می‌تواند تشخیص تفاوت میان متن اصلی و ترجمه را آسان‌تر کند و ارزش ادله شما را افزایش دهد.

اگر ترجمه برای دادگاه یا سفارت استفاده شده باشد، چه اقدامی فوری‌تر است؟

ابتدا از مرجع دریافت‌کننده درباره امکان اصلاح یا ارائه ترجمه جدید استعلام بگیرید و پاسخ آن را نگهداری کنید. سپس اصل سند، ترجمه قبلی و ترجمه اصلاحی را جمع‌آوری کرده و اعتراض خود را به صورت قابل اثبات ثبت کنید.

آیا می‌توان مترجم را به جرم ترجمه غلط محکوم کرد؟

صرف اشتباه یا بی‌دقتی معمولاً برای تحقق جرم کافی نیست. برای پیگیری کیفری باید رفتار عمدی یا سایر عناصر قانونی جرم با دلیل مناسب احراز شود؛ در غیر این صورت، مسیر انتظامی یا حقوقی ممکن است مناسب‌تر باشد.

موفقیت در شکایت بابت ترجمه غلط به اثبات دقیق تفاوت میان متن اصلی و ترجمه، مشخص کردن نوع مسئولیت مترجم و ارائه دلیل برای خسارت وابسته است. پیش از هر اقدام، نسخه‌های اصلی را حفظ کنید، از متخصص مستقل نظر بگیرید، اعتراض کتبی ارسال کنید و خواسته خود را میان اصلاح ترجمه، استرداد هزینه، مطالبه خسارت یا رسیدگی انتظامی تفکیک کنید. اگر احتمال جعل یا فریب عمدی وجود دارد، عنوان کیفری را فقط بر اساس شواهد واقعی انتخاب کنید و برای تشخیص مرجع صالح و مهلت‌های احتمالی، از مشاوره حقوقی متناسب با جزئیات پرونده استفاده کنید.