آیا یکی از مالکان یا اشخاص دیگر، راهرو، پارکینگ، حیاط، پشتبام یا بخش دیگری از مشاعات ساختمان را بدون اجازه در اختیار گرفته است؟ برای چنین وضعیتی، شکایت بابت تصرف عدوانی مشاعات میتواند در صورت وجود شرایط قانونی، به رفع تصرف و بازگرداندن امکان استفاده متعارف از بخش مشترک منجر شود. مشاعات، قسمتهایی هستند که مطابق سند مالکیت، مقررات آپارتماننشینی یا عرف ساختمان، اختصاصیِ یک مالک محسوب نمیشوند و استفاده انحصاری از آنها اصولاً نیازمند مجوز معتبر است.
در دعوای تصرف عدوانی، خواهان باید نشان دهد که پیش از اقدام طرف مقابل، خود یا سایر استفادهکنندگان قانونی، متصرف یا استفادهکننده مشاع بودهاند و سپس این تصرف بدون رضایت و مجوز، از آنان سلب شده است. بنابراین، صرف اختلاف درباره مالکیت همیشه برای طرح این دعوا کافی نیست. اگر شخصی برای نخستینبار بخشی از حیاط را اشغال کند، ممکن است موضوع از جهت ممانعت از حق یا مزاحمت نیز بررسی شود؛ تشخیص عنوان صحیح به نحوه استفاده، سابقه تصرف و خواسته دقیق بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ملکی را ببینید.
ادعا باید با مدارکی پشتیبانی شود که هم مشاعبودن محل و هم نحوه تصرف طرف مقابل را نشان دهد. مدارک مفید عبارتاند از:
در بسیاری از پروندهها، درخواست تأمین دلیل پیش از تغییر وضعیت محل اهمیت دارد. همچنین نقشه، گزارش کارشناس و بررسی حدود پارکینگها میتواند از اشتباه میان قسمت اختصاصی و مشاع جلوگیری کند. شکایت بابت تصرف عدوانی مشاعات بدون اثبات وضعیت پیشین و اقدام مشخص خوانده، ممکن است با ایراد یا رد مواجه شود.
ابتدا باید وضعیت حقوقی محل و خواسته دقیق مشخص شود. سپس میتوان اظهارنامهای برای رفع مانع و توقف استفاده انحصاری ارسال کرد؛ هرچند ارسال آن در همه پروندهها شرط طرح دعوا نیست. دعوای حقوقی تصرف معمولاً در مرجع قضایی محل وقوع ملک مطرح میشود و عنوان نهایی آن به تشخیص مرجع رسیدگی و محتوای دادخواست وابسته است. در صورت وجود رفتار مجرمانه، مانند ایجاد مانع عمدی یا تصرف غیرمجاز با شرایط قانونی، امکان طرح شکایت کیفری نیز وجود دارد؛ اما مسیر کیفری و حقوقی، ادله و آثار جداگانه دارند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری آنلاین را ببینید.
در دادخواست باید محل مشاع، سابقه استفاده، اقدام خوانده، زمان تقریبی تصرف و خواستههایی مانند رفع تصرف، جمعآوری مانع و اعاده وضع سابق روشن نوشته شود. اجرای حکم نیز پس از قطعیت یا فراهمشدن شرایط قانونی اجرا انجام میگیرد. از تخریب شخصی مانع یا درگیری با متصرف خودداری کنید؛ چنین اقدامی میتواند مسئولیت مستقل ایجاد کند.
فرض کنید مالک واحدی، بخشی از حیاط مشترک را با فنس محصور کرده و آن را به انباری اختصاصی تبدیل کند. هیئتمدیره با استناد به صورتمجلس تفکیکی و تصاویر، مخالفت مالکان را اعلام میکند، اما فنس جمع نمیشود. در این وضعیت، شکایت بابت تصرف عدوانی مشاعات میتواند با درخواست رفع تصرف و اعاده وضعیت سابق مطرح شود. با این حال، نتیجه پرونده به اثبات مشاعبودن محل، سابقه استفاده و نبود مجوز معتبر بستگی دارد؛ صرف تصمیم شفاهی چند همسایه، همیشه دلیل کافی نیست.
برای موفقیت در شکایت بابت تصرف عدوانی مشاعات، باید میان تصرف عدوانی، مزاحمت و ممانعت از حق تفاوت گذاشت و ادعا را با سند، تأمین دلیل و مدارک مربوط به سابقه استفاده پشتیبانی کرد. بررسی سند و صورتمجلس تفکیکی پیش از هر اقدام، از انتخاب عنوان نادرست و طولانیشدن رسیدگی جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در شهرک ولیعصر را ببینید.