آیا شخصی قرارداد، رسید یا نوشتهای را به نام شما ساخته یا در متن آن دست برده است؟ شکایت بابت جعل سند عادی از طریق ثبت شکواییه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع آن به دادسرا پیگیری میشود؛ اما موفقیت آن به اثبات ساختن، تغییر دادن یا استفاده آگاهانه از سند مجعول وابسته است. سند عادی، نوشتهای است که بدون تشریفات و مداخله مأمور رسمی تنظیم شده؛ مانند مبایعهنامه دستی، رسید، اقرارنامه یا قرارداد خصوصی.
جعل فقط ساختن یک نوشته از ابتدا نیست. تغییر تاریخ، مبلغ یا مفاد قرارداد، تراشیدن یا افزودن عبارت، ساختن امضا، الصاق بخشهایی از اسناد و تنظیم نوشته به نام دیگری نیز، در صورت وجود شرایط قانونی، میتواند جعل محسوب شود. همچنین استفاده از سند مجعول، رفتاری جداگانه است و معمولاً باید آگاهانه بودن استفاده نیز بررسی شود. بنابراین صرف بیاعتباری قرارداد، اختلاف درباره مفاد آن یا امضای سند در شرایط نامناسب، لزوماً جعل کیفری نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل پرونده های کیفری را ببینید.
شاکی باید تا حد امکان اصل سند و نمونههای مسلمالصدور امضا یا دستخط را ارائه کند. تصویر سند برای شروع بررسی مفید است، اما کارشناسی اصل نوشته معمولاً ارزش اثباتی بیشتری دارد. مدارک زیر نیز میتوانند مؤثر باشند:
کارشناس خط و امضا درباره اصالت نوشته اظهارنظر میکند، اما نظر کارشناسی تنها یکی از دلایل است و قاضی آن را همراه با سایر قرائن ارزیابی میکند. از بین بردن اصل سند، نوشتن توضیحات روی آن یا تحویل آن به طرف مقابل بدون تهیه تصویر و صورتجلسه، ممکن است اثبات ادعا را دشوار کند.
ابتدا شکواییه باید با شرح دقیق واقعه، زمان و محل احتمالی تنظیم یا استفاده از سند، مشخصات مشتکیعنه در صورت اطلاع، و خواسته انجام تحقیقات تنظیم شود. پس از ثبت در دفتر خدمات قضایی، پرونده به مرجع صالح ارجاع میشود. دادسرا ممکن است دستور ارائه اصل سند، تحقیق از شهود، استعلام، ارجاع به کارشناسی و بررسی سوابق را صادر کند. در صورت کافی بودن دلایل، تصمیم قانونی برای ادامه رسیدگی اتخاذ میشود و در غیر این صورت امکان منع تعقیب وجود دارد.
در متن شکواییه، از بیان قطعی مطالبی که دلیل ندارند پرهیز کنید. بهتر است به جای نسبت دادن انگیزههایی مانند کلاهبرداری بدون دلیل، اقدامات قابل اثبات را توضیح دهید. اگر سند در یک پرونده حقوقی ارائه شده است، همزمان باید در همان پرونده نیز نسبت به آن، حسب مورد، ادعای جعل یا انکار و تردید مطرح شود؛ شکایت کیفری بهتنهایی رسیدگی حقوقی را متوقف نمیکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی کلاهبرداری را ببینید.
فرض کنید «مینا» رسیدی را مشاهده میکند که در آن، امضای او برای دریافت مبلغی درج شده؛ در حالی که او چنین مبلغی نگرفته و امضا را متعلق به خود نمیداند. در شکایت بابت جعل سند عادی، مینا باید اصل رسید، نمونه امضاهای بانکی یا قراردادی و مدارک مربوط به نبود پرداخت را ارائه کند و درخواست کارشناسی خط و امضا بدهد. اگر طرف مقابل با علم به جعلی بودن رسید آن را در دادگاه ارائه کرده باشد، موضوع استفاده از سند مجعول نیز قابل بررسی است؛ با این حال نتیجه نهایی به اصالتسنجی و مجموعه دلایل بستگی دارد.
وقتی شخص امضای منتسب به خودش را قبول ندارد، معمولاً از عنوان انکار استفاده میشود. اگر سند به شخصی غیر از او یا قائممقام قانونیاش منتسب باشد، تردید مطرح میشود. اما ادعای جعل ناظر به ساختن یا تغییر متقلبانه سند است و ممکن است درباره امضای خود شخص یا مفاد نوشته مطرح شود. انتخاب عنوان درست، بهویژه در پروندهای که سند در دعوای حقوقی ارائه شده، اهمیت عملی دارد.
برای شکایت بابت جعل سند عادی، اصل سند، نمونههای معتبر برای مقایسه و شرح منظم زمان و نحوه کشف جعل را فراهم کنید. ثبت شکواییه پایان کار نیست؛ پیگیری کارشناسی، ارائه قرائن و واکنش همزمان در پرونده حقوقی اهمیت دارد. چون صلاحیت مرجع، عنوان دقیق اتهام و ارزش هر دلیل به جزئیات پرونده وابسته است، بررسی اسناد توسط وکیل یا مشاور حقوقی پیش از اقدام میتواند از اشتباههای جبرانناپذیر جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک دادگستری در شهرک غرب را ببینید.