اگر مستاجر در خانه یا ساختمان اجارهای آسیب ببیند، مسئول جبران خسارت چه کسی است؟ پاسخ به علت حادثه و نقش هر شخص بستگی دارد؛ شکایت بابت حادثه برای مستاجر ممکن است علیه موجر، مدیر ساختمان، مالک مشاع، پیمانکار یا حتی شخص ثالث مطرح شود و در برخی موارد، همزمان جنبه کیفری و مطالبه خسارت مالی داشته باشد.
صرف مستاجر بودن، موجب مسئولیت خودکار موجر نیست. اگر حادثه ناشی از عیب اساسی و خطرناک ملک، مانند ریزش بخشی از سقف، نقص جدی تأسیسات، برقگرفتگی ناشی از سیمکشی معیوب یا خرابی آسانسور باشد، مسئولیت ممکن است متوجه موجر یا مسئول نگهداری ساختمان شود؛ البته مشروط به اینکه رابطه میان نقص و زیان اثبات شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی املاک را ببینید.
در مقابل، اگر مستاجر پس از اطلاع از خرابی، تعمیر غیرایمن انجام دهد، وسیله خطرناک نصب کند یا برخلاف قرارداد و عرف از ملک استفاده نماید، ممکن است تمام یا بخشی از مسئولیت بر عهده او قرار گیرد. در حوادث مشاعات نیز نقش مدیر ساختمان، هیئتمدیره، مالک و شرکت خدماتی باید جداگانه بررسی شود. قرارداد اجاره، گزارش کارشناسی و نحوه نگهداری ملک در این تشخیص اهمیت دارند.
در پرونده شکایت بابت حادثه برای مستاجر، تنها بیان ماجرا کافی نیست و باید وقوع حادثه، تقصیر یا مسئولیت خوانده، میزان زیان و رابطه سببیت اثبات شود. مدارک زیر میتواند مؤثر باشد:
ابتدا باید محل حادثه تا حد امکان دستنخورده بماند و موضوع به صورت کتبی به موجر یا مدیر ساختمان اعلام شود. سپس برای صدمات بدنی، مراجعه به پزشکی قانونی و ثبت گزارش رسمی اهمیت دارد. در صورت وجود رفتار قابل تعقیب، مانند بیاحتیاطی مؤثر در ایراد صدمه، شکایت کیفری از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مطالبه هزینه درمان، خسارت اموال و سایر زیانهای قابل اثبات نیز ممکن است از مسیر دعوای حقوقی پیگیری شود.
ثبت شکایت، بهتنهایی تضمینکننده محکومیت نیست. مرجع رسیدگی معمولاً موضوع را به کارشناس ارجاع میدهد و ممکن است از شهود، گزارش مأموران و سوابق تعمیرات استفاده کند. بنابراین از امضای رسید تسویه یا پذیرش مسئولیت بدون بررسی حقوقی خودداری کنید و نسخه همه اسناد را نگه دارید.
فرض کنید مستاجری بارها خرابی سیمکشی آشپزخانه را به موجر اطلاع داده، اما تعمیر انجام نشده و آتشسوزی موجب سوختگی او و از بین رفتن وسایل شده است. در این وضعیت، شکایت بابت حادثه برای مستاجر با ارائه پیامها، گزارش آتشنشانی و نظریه کارشناسی میتواند علیه مسئول نقص مطرح شود. اگر کارشناس، بیتوجهی موجر به تعمیر اساسی را علت حادثه بداند، امکان مطالبه خسارت تقویت میشود؛ اما اگر ثابت شود مستاجر سیمکشی را تغییر داده یا وسیله غیراستاندارد نصب کرده، نتیجه ممکن است متفاوت باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جرایم کیفری را ببینید.
شکایت کیفری برای بررسی تقصیر و احتمال مجازات مسئول حادثه است، در حالی که دعوای حقوقی با هدف دریافت خسارت اقامه میشود. گاهی هر دو مسیر قابل استفادهاند، اما عنوان خواسته، طرف دعوا و مدارک لازم باید دقیق انتخاب شود. در نهایت، شکایت بابت حادثه برای مستاجر زمانی نتیجه بهتری دارد که علت حادثه، مسئول واقعی و مقدار زیان با اسناد معتبر و گزارش کارشناسی روشن شده باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در میدان ولیعصر تهران را ببینید.