آیا ضامن یا کفیل، فرد تعهدشده را در زمان مقرر به مرجع قضایی معرفی نکرده است؟ شکایت بابت حضور با ضامن معمولاً از طریق درخواست اجرای تعهد و مطالبه وجهالکفاله یا مبلغ وثیقه پیگیری میشود، نه صرفاً با ثبت یک شکایت کیفری مستقل. نتیجه به متن تعهد، نوع تضمین، مفاد اخطاریه و تصمیم مرجع قضایی بستگی دارد.
صرف حاضر نشدن متهم یا ناتوانی ضامن در معرفی او، در همه موارد جرم جداگانهای برای ضامن ایجاد نمیکند. ضامن یا کفیل، در برابر مرجع قضایی تعهد میکند که شخص را هر زمان که لازم باشد حاضر کند. اگر این تعهد نقض شود، مرجع صادرکننده قرار میتواند پس از طی تشریفات قانونی، وجهالکفاله یا تضمین مقرر را وصول کند.
با این حال، اگر ضامن از ابتدا با استفاده از سند جعلی، اطلاعات خلاف واقع، فریب یا تبانی اقدام کرده باشد، موضوع میتواند جدا از تخلف قراردادی یا قضایی، واجد وصف کیفری نیز باشد. بنابراین باید میان نقض تعهد حضور، مسئولیت مالی ضامن و ارتکاب جرم مستقل تفاوت گذاشت. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل حرفه ای کیفری را ببینید.
مهمترین شرط، وجود تعهد معتبر و قابل استناد است. تعهد باید نشان دهد چه شخصی، برای حضور چه فردی و در برابر کدام مرجع قضایی مسئولیت پذیرفته است. همچنین باید احراز شود که حضور فرد واقعاً مطالبه شده و ضامن از این موضوع اطلاع داشته است. اگر اخطاریه به نشانی نادرست ارسال شده یا تشریفات ابلاغ رعایت نشده باشد، اعتراض ضامن ممکن است مؤثر واقع شود.
در عمل، شکایت بابت حضور با ضامن باید ابتدا نزد همان شعبهای مطرح شود که قرار تأمین را صادر کرده یا پرونده در آن جریان دارد. عنوان مناسب ممکن است «درخواست اقدام قانونی علیه کفیل» یا «تقاضای وصول وجهالکفاله» باشد؛ انتخاب عنوان به وضعیت پرونده و نوع ضمانت بستگی دارد.
مهلت اقدام ضامن، زمان رسیدگی و نحوه وصول مبلغ، رقم ثابت و یکسانی برای همه پروندهها ندارد و به نوع قرار، مفاد اخطار و مقررات حاکم در زمان رسیدگی وابسته است.
فرض کنید «الف» با معرفی «ب» به عنوان کفیل آزاد شده و در تعهدنامه، حضور او نزد شعبه تضمین شده است. پس از احضار معتبر، الف حاضر نمیشود و ب نیز او را معرفی نمیکند. در این وضعیت، شکایت بابت حضور با ضامن میتواند در قالب درخواست وصول وجهالکفاله از همان شعبه مطرح شود. اگر ب ثابت کند که ابلاغ صحیح نبوده یا مانع خارج از اختیار وجود داشته، امکان دفاع و بررسی مجدد فراهم است؛ بنابراین پرداخت مبلغ یا پذیرش مسئولیت، پیش از تصمیم نهایی قطعی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای شکایت بابت حضور با ضامن، ابتدا باید نوع تضمین، اعتبار تعهد و صحت ابلاغ بررسی شود. این اقدام الزاماً به معنای شکایت کیفری نیست و در بسیاری از پروندهها، هدف اصلی اجرای مسئولیت مالی ضامن است. تنظیم درخواست دقیق، پیوست مدارک و مراجعه به شعبه صادرکننده قرار، از اشتباهات رایج و ارجاع نادرست پرونده جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در قرچک را ببینید.