آیا کارفرما حق بیمه شما را پرداخت نکرده یا سابقه بیمهتان ناقص ثبت شده است؟ برای پیگیری، شکایت بابت حقوق تامین اجتماعی باید با تفکیک موضوع در اداره تامین اجتماعی، اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا در موارد خاص دیوان عدالت اداری مطرح شود. ابتدا باید مشخص شود اختلاف درباره اصل رابطه کاری، میزان دستمزد، ارسال نشدن فهرست بیمه یا تصمیم سازمان تامین اجتماعی است؛ زیرا مرجع رسیدگی و مدارک لازم برای هر مورد تفاوت دارد.
اگر فردی بهصورت واقعی برای کارفرما کار کرده اما بیمه نشده، یا روزهای کارکرد و دستمزد واقعی او کمتر از مقدار درست به سازمان اعلام شده باشد، میتواند برای اصلاح سابقه اقدام کند. رابطه کاری ممکن است کتبی یا شفاهی باشد و نبود قرارداد کتبی، بهتنهایی حق بیمه را از بین نمیبرد. بااینحال، اثبات اشتغال، مدت کار و میزان مزد اهمیت اساسی دارد. بیمه اختیاری نیز با بیمه اجباری ناشی از رابطه استخدامی تفاوت دارد و نمیتوان تعهدات کارفرما را با پرداخت شخصی حق بیمه جایگزین کرد.
مدارک باید ارتباط میان کارگر، کارفرما، محل کار و دوره مورد ادعا را نشان دهند. بهتر است تصویر مدارک در کنار اصل آنها نگهداری شود:
هیچیک از این مدارک بهتنهایی همیشه نتیجه را قطعی نمیکند؛ مرجع رسیدگی مجموع قرائن، دفاع کارفرما و سوابق رسمی را بررسی میکند.
در اختلاف درباره وجود رابطه کار یا میزان مزد، ثبت دادخواست در اداره کار معمولاً مسیر اصلی است. پس از احراز رابطه کاری، رأی میتواند مبنای پیگیری نزد سازمان تامین اجتماعی برای ایجاد یا اصلاح سابقه قرار گیرد. اگر اختلاف مستقیماً درباره اقدام یا تصمیم سازمان باشد، ابتدا باید از مسیرهای اداری و اعتراض پیشبینیشده در همان سازمان استفاده شود و در صورت فراهم بودن شرایط، رسیدگی در دیوان عدالت اداری مطرح خواهد شد. بنابراین ارسال یک درخواست کلی به هر مرجع، لزوماً باعث اصلاح سابقه نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان دیوان عدالت اداری را ببینید.
فرایند عملی معمولاً شامل ثبت درخواست یا دادخواست، ارائه مدارک، ابلاغ به طرف مقابل، تشکیل جلسه یا بررسی مستندات و صدور تصمیم است. مدت رسیدگی ثابت نیست و به کامل بودن مدارک، تعداد کارگاهها، سابقه اعتراض و حجم پروندههای مرجع بستگی دارد. مهلت اعتراض به تصمیمها نیز ممکن است با توجه به نوع تصمیم و مرجع صادرکننده متفاوت باشد؛ به همین دلیل، تاریخ ابلاغ باید دقیق ثبت شود.
فرض کنید نادر از فروردین تا اسفند در یک فروشگاه کار کرده، اما کارفرما فقط شش ماه برای او فهرست بیمه ارسال کرده است. نادر با ارائه گردش حساب، پیامهای کاری، شهادت دو همکار و گزارش حضور، شکایت بابت حقوق تامین اجتماعی را برای اثبات کل دوره مطرح میکند. اگر رابطه کاری و مدت اشتغال برای مرجع رسیدگی احراز شود، امکان الزام به اصلاح سابقه و مطالبه حق بیمه دوره مربوط وجود دارد؛ اما نتیجه، به اعتبار مدارک و دفاع کارفرما وابسته است و صرف ادعای شفاهی کافی نیست.
ثبت شکایت علیه شخصی که کارفرما یا صاحب واقعی کارگاه نیست، ارائه مدارک بدون تعیین دقیق ماههای مورد اختلاف، بیتوجهی به ابلاغها و مخلوط کردن مطالبه دستمزد با اصلاح سابقه بیمه از اشتباهات رایج است. در متن شکایت باید خواسته روشن، دوره زمانی، عنوان شغلی، میزان مزد و مشخصات کارگاه نوشته شود. همچنین بهتر است پیش از طرح شکایت بابت حقوق تامین اجتماعی، سوابق موجود از سازمان دریافت و موارد کسری بهصورت ماهبهماه مشخص شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی حضوری را ببینید.
شکایت بابت حقوق تامین اجتماعی زمانی مؤثرتر است که مرجع صالح درست انتخاب شود، رابطه کاری و دوره اشتغال با اسناد قابل بررسی اثبات گردد و خواستهای دقیق ارائه شود. پیگیری زودهنگام، نگهداری مدارک و توجه به تاریخ ابلاغ تصمیمها، از مهمترین اقدامات برای حفظ حقوق بیمهای است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق توافقی در صادقیه را ببینید.