آیا همسر متوفی میتواند سهمالارث، مهریه یا مطالبات مالی خود را مطالبه کند؟ بله؛ شکایت بابت حقوق همسر متوفی با توجه به نوع حق، مدارک موجود و وضعیت ترکه در مرجع مناسب مطرح میشود و همه مطالبات الزاماً در قالب یک دادخواست واحد قابل پیگیری نیستند. ابتدا باید مشخص شود متوفی شوهر بوده یا زن، حق مورد ادعا ارث است یا دین، و آیا پیش از فوت پرداختی انجام شده است یا خیر.
اگر شوهر فوت کرده باشد، زوجه میتواند سهمالارث قانونی خود را مطالبه کند. میزان این سهم به وجود یا نبود فرزند و سایر وراث بستگی دارد. همچنین مهریه پرداختنشده، نفقه قطعی و سایر دیون ثابتشده شوهر، پیش از تقسیم ترکه از داراییهای متوفی پرداخت میشوند؛ بنابراین مهریه از نظر حقوقی با ارث تفاوت دارد و طلبی مستقل محسوب میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
اگر زن فوت کرده باشد، شوهر نیز در صورت وجود شرایط قانونی، وارث او خواهد بود. سهم هر همسر پس از کسر هزینههای ضروری کفنودفن، بدهیهای متوفی و وصیت معتبر محاسبه میشود. مستمری بازماندگان نیز موضوعی جدا از ارث است و تابع مقررات صندوق بیمهگر و شرایط خاص خود خواهد بود.
در پروندهای که موضوع آن شکایت بابت حقوق همسر متوفی است، صرف ادعا معمولاً برای صدور حکم کافی نیست. خواهان باید رابطه زوجیت، فوت، وجود طلب یا سهمالارث و میزان آن را با اسناد، شهادت، اقرار یا سایر دلایل قابل پذیرش اثبات کند.
نخست باید گواهی انحصار وراثت دریافت و داراییها و بدهیهای متوفی شناسایی شود. سپس، برای مطالبه دین یا اختلاف درباره مالکیت و تقسیم ترکه، دادخواست حقوقی علیه وراث یا ترکه، حسب مورد، تنظیم میشود. مرجع صالح به نوع خواسته، ارزش آن و آخرین اقامتگاه متوفی یا محل مال غیرمنقول وابسته است؛ به همین دلیل انتخاب مرجع باید با بررسی دقیق انجام شود.
در مواردی مانند مهریه، امکان پیگیری از طریق اجرای ثبت نیز ممکن است وجود داشته باشد؛ اما اگر درباره میزان بدهی، پرداخت قبلی یا اموال اختلاف باشد، رسیدگی قضایی ضرورت پیدا میکند. پیش از طرح شکایت بابت حقوق همسر متوفی باید از انتقال صوری اموال، مرور زمان عملی اسناد و ناقصبودن فهرست وراث جلوگیری و در صورت نیاز درخواست تأمین خواسته مطرح شود.
فرض کنید آقای «الف» فوت کرده و همسر او مدعی است بخشی از مهریهاش پرداخت نشده است. او با ارائه سند ازدواج، گواهی فوت و مدارک مالی، شکایت بابت حقوق همسر متوفی را بهعنوان مطالبه مهریه از ترکه مطرح میکند. اگر وراث ثابت کنند بخشی از مهریه پیشتر پرداخت شده، دادگاه فقط مانده بدهی اثباتشده را بررسی خواهد کرد؛ نتیجه پرونده به اعتبار اسناد و وضعیت واقعی اموال وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
حقوق همسر پس از فوت، ممکن است شامل ارث، مهریه، نفقه قطعی، مطالبات قراردادی یا مستمری باشد و هرکدام مسیر اثبات متفاوتی دارد. در شکایت بابت حقوق همسر متوفی نباید سهمالارث را با طلب ممتاز یا مستمری یکی دانست. بررسی اسناد، شناسایی کامل ترکه و تعیین مرجع صالح، احتمال تضییع حق یا طرح دعوای نادرست را کاهش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.