اگر یکی از والدین پس از جدایی یا طلاق، امکان دیدن فرزند خود را ندارد، چه اقدامی باید انجام دهد؟ شکایت بابت درخواست ملاقات فرزند در اصطلاح حقوقی معمولاً به صورت دادخواست تعیین زمان و نحوه ملاقات با فرزند در دادگاه خانواده مطرح میشود، نه شکایت کیفری. دادگاه با توجه به مصلحت طفل، سن او، شرایط والدین و سوابق رفتاری، درباره زمان، مکان و شیوه ملاقات تصمیم میگیرد.
ملاقات با فرزند، حتی زمانی که حضانت با یکی از والدین است، اصولاً حق والد دیگر نیز محسوب میشود؛ مگر اینکه ملاقات با سلامت جسمی یا روانی کودک تعارض جدی داشته باشد. بنابراین، اگر والد دارنده حضانت از ملاقات جلوگیری کند، والد دیگر میتواند با ثبت دادخواست، تعیین برنامه مشخص ملاقات را از دادگاه بخواهد. عنوان خواسته باید روشن باشد و بهتر است علاوه بر اصل ملاقات، زمانبندی، محل تحویل و بازگرداندن کودک و تعطیلات نیز در آن بیان شود.
در موارد فوری، مانند احتمال انتقال کودک به شهر دیگر یا جلوگیری کامل و مستمر از ملاقات، میتوان فوریت موضوع را در دادخواست توضیح داد؛ با این حال، صدور تصمیم فوری به تشخیص مرجع رسیدگی و وجود دلایل کافی بستگی دارد. طرح شکایت بابت درخواست ملاقات فرزند به معنای تضمین ملاقات بدون محدودیت نیست و دادگاه همواره مصلحت کودک را بر خواسته هر یک از والدین مقدم میداند.
ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و ارائه مدارک زیر معمولاً برای شروع رسیدگی مفید است:
نبودن برخی مدارک، همیشه مانع ثبت دادخواست نیست؛ اما هرچه ادعا درباره ممانعت، بدرفتاری یا نگرانی از وضعیت کودک مستندتر باشد، تصمیمگیری دادگاه دقیقتر خواهد بود. صرف ادعای شفاهی معمولاً برای اثبات همه مطالب کافی نیست.
دادگاه خانواده ممکن است ملاقات را در روزهای مشخص هفتگی، تعطیلات یا مناسبتهای خاص تعیین کند و درباره محل ملاقات نیز تصمیم بگیرد. در شرایط حساس، ملاقات میتواند در محل امن، با نظارت مددکار اجتماعی یا برای مدت کوتاهتر انجام شود. سن و نیازهای عاطفی کودک، فاصله محل سکونت والدین، برنامه تحصیلی، بیماری کودک و سابقه خشونت یا اعتیاد از عوامل مؤثر هستند.
اگر حکم قطعی یا تصمیم لازمالاجرایی درباره ملاقات وجود داشته باشد و یکی از والدین عمداً مانع اجرای آن شود، والد ذینفع میتواند از مسیر اجرای احکام و مراجع قضایی برای پیگیری استفاده کند. تکرار ممانعت، تهیه مستندات جدید و ثبت هر واقعه در زمان نزدیک به وقوع، در ارزیابی دادگاه اهمیت دارد. در مقابل، والد درخواستکننده نیز باید در زمان مقرر حاضر شود و از رفتار تنشزا در برابر کودک خودداری کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل متخصص اجرای احکام را ببینید.
فرض کنید پس از طلاق، حضانت دختر هفتساله با مادر است و پدر ادعا میکند مادر سه ماه مانع ملاقات شده است. پدر میتواند شکایت بابت درخواست ملاقات فرزند را در قالب دادخواست تعیین زمان ملاقات ثبت کند و پیامهای رد درخواست، شهادت نزدیکان و رأی طلاق را ارائه دهد. اگر مادر نگرانی مستندی درباره رفتار پدر داشته باشد، میتواند مدارک خود را ارائه کند. دادگاه ممکن است ابتدا ملاقات چندساعته در روز مشخص و محل بیطرف تعیین کند و پس از بررسی رفتار طرفین، درباره توسعه یا محدود کردن آن تصمیم بگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای طلاق رایگان را ببینید.
برای پیگیری ملاقات، ابتدا باید تفاوت دادخواست حقوقی با شکایت کیفری را شناخت و خواسته را دقیق نوشت. استفاده از عنوان شکایت بابت درخواست ملاقات فرزند در گفتار رایج است، اما اقدام عملی معمولاً ثبت دادخواست در دادگاه خانواده است. نتیجه پرونده به مدارک، وضعیت کودک و رفتار والدین بستگی دارد؛ بنابراین تنظیم خواسته روشن، ارائه مستندات و رعایت آرامش کودک، شانس تصمیم مناسب و قابل اجرا را بیشتر میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک دادگستری در تهرانپارس را ببینید.