آیا محکومعلیه پس از پرداخت وجه حکم، همچنان با مطالبه دوباره یا ادعای باقیبودن بدهی مواجه شده است؟ پاسخ این است که شکایت بابت دریافت محکوم به معمولاً با بررسی پرونده اجرایی، رسید پرداخت و میزان واقعی محکومبه آغاز میشود و بسته به موضوع، میتواند در قالب درخواست به اجرای احکام، دادخواست استرداد وجه یا شکایت کیفری مطرح شود.
پس از قطعیشدن رأی و صدور اجراییه، محکومعلیه باید محکومبه را به شیوهای پرداخت کند که قابل اثبات باشد. پرداخت مستقیم به محکومله، واریز به حساب اعلامشده در پرونده یا پرداخت از طریق واحد اجرای احکام، از روشهای قابل بررسی هستند. پرداخت نقدی بدون رسید، تحویل وجه به شخصی غیر از محکومله یا واریز به حسابی که ارتباط آن با پرونده روشن نیست، میتواند اختلاف ایجاد کند.
محکومبه فقط اصل مبلغ نیست و ممکن است هزینههای قانونی، خسارتهای مقرر در رأی و هزینه اجرای حکم نیز در حدود مفاد دادنامه و مقررات مربوط مطالبه شود. بنابراین، پیش از پرداخت باید مبلغ بهروز از اجرای احکام یا مرجع صالح استعلام شود. در مقابل، محکومله نیز حق ندارد بیش از میزان مندرج در رأی و هزینههای قابل مطالبه دریافت کند.
در شکایت بابت دریافت محکوم به، مهمترین موضوع اثبات این است که چه مبلغی، در چه تاریخی و به چه شخصی پرداخت یا دریافت شده است. مدارک زیر معمولاً اهمیت دارند:
پرینت حساب بانکی بهتنهایی همیشه ثابت نمیکند که واریز بابت محکومبه بوده است؛ شرح تراکنش، زمان پرداخت و ارتباط آن با پرونده نیز اهمیت دارد. همچنین ادعای پرداخت، با اثبات دریافت وجه توسط محکومله تفاوت دارد و نتیجه نهایی به مجموع دلایل بستگی خواهد داشت.
اگر اختلاف درباره میزان بدهی، احتساب پرداخت یا ادامه عملیات اجرایی باشد، ابتدا باید به شعبه اجرای احکام مدنی مربوط مراجعه و درخواست ثبت پرداخت، اصلاح محاسبه یا توقف اقدامات اجرایی ارائه شود. چنانچه وجهی بدون استحقاق دریافت شده باشد، ممکن است طرح دعوای حقوقی برای استرداد وجه لازم شود. اگر دریافت وجه با فریب، جعل، خیانت در امانت یا تصرف عمدی و غیرقانونی همراه باشد، موضوع میتواند وصف کیفری پیدا کند؛ اما صرف اختلاف حساب، بهتنهایی جرم محسوب نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
فرض کنید علی به پرداخت ۳۰۰ میلیون تومان محکوم شده و این مبلغ را به حسابی واریز میکند که محکومله در پیامک برای او ارسال کرده است. اگر حساب متعلق به محکومله یا نماینده قانونی او باشد و ارتباط پرداخت با پرونده قابل اثبات شود، علی میتواند در شکایت بابت دریافت محکوم به رسید بانکی و پیام مربوط را ارائه کند و از اجرای احکام بخواهد مبلغ پرداختی را در پرونده منظور کند. اما اگر حساب متعلق به شخص ثالث باشد و نمایندگی یا اجازه دریافت ثابت نشود، پذیرش پرداخت قطعی نیست و ممکن است نیاز به دعوای جداگانه یا بررسی مسئولیت دریافتکننده وجود داشته باشد.
ثبت درخواست در مرجع نامرتبط، ارائه رسید بدون ذکر علت پرداخت، نادیدهگرفتن تفاوت اصل محکومبه با خسارت و هزینه اجرا، و طرح شکایت کیفری بدون نشانهای از رفتار مجرمانه از اشتباهات رایج است. همچنین دریافت بخشی از مبلغ، لزوماً به معنای تسویه کامل نیست؛ مگر آنکه در رسید یا توافق، تسویه نهایی صریحاً ذکر شده باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای پیگیری شکایت بابت دریافت محکوم به باید ابتدا وضعیت پرونده اجرایی و مبلغ واقعی بدهی روشن شود. سپس با ارائه اسناد پرداخت و مشخصکردن شخص دریافتکننده، مسیر مناسب یعنی اصلاح عملیات اجرا، استرداد وجه یا شکایت کیفری انتخاب میشود. تنظیم دقیق خواسته و پیوستکردن مدارک، نقش مهمی در جلوگیری از مطالبه تکراری و حفظ حقوق پرداختکننده دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه شماره وکیل در شهرری را ببینید.