آیا دستهچک شرکت بدون اجازه مدیران استفاده شده یا چکهای آن برگشت خورده است؟ در این وضعیت، شکایت بابت دسته چک شرکت با توجه به نوع تخلف، شخص استفادهکننده، نحوه امضا و مدارک موجود میتواند به صورت کیفری، حقوقی یا همزمان از هر دو مسیر مطرح شود. پیش از اقدام باید مشخص شود موضوع، صدور چک بلامحل، جعل امضا، خیانت در امانت، سرقت یا مفقودی دستهچک است؛ زیرا مرجع رسیدگی و ادله لازم در هر حالت تفاوت دارد.
اگر فردی بدون اختیار از دستهچک شرکت استفاده کرده، امضای مجاز را جعل نموده یا چک را برخلاف توافق و امانت صادر کرده باشد، امکان بررسی عناوین کیفری وجود دارد. صرف برگشت خوردن چک، همیشه به معنای تحقق جرم از سوی مدیر یا شرکت نیست. برای مسئولیت کیفری باید عناصر قانونی جرم، علم و عمد شخص و ارتباط او با صدور چک بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل چک برگشتی را ببینید.
در چک صادرشده از حساب شرکت، معمولاً باید میان مسئولیت شخص حقوقی و مسئولیت امضاکننده تفکیک کرد. شرکت ممکن است از نظر پرداخت وجه چک مسئولیت مدنی داشته باشد، اما مسئولیت کیفری اصولاً متوجه شخصی است که با علم و اختیار، چک را صادر یا امضا کرده است؛ مگر اینکه شرایط خاص قانونی درباره مسئولیت شخص حقوقی وجود داشته باشد. سمت مدیرعامل نیز بهتنهایی دلیل قطعی بر ارتکاب جرم نیست.
در شکایت بابت دسته چک شرکت، مدارک باید نشان دهد چه کسی اختیار دریافت، نگهداری یا امضای چکها را داشته و استفاده انجامشده چگونه برخلاف اختیار بوده است. مدارک کاربردی عبارتاند از:
اگر دستهچک مفقود یا سرقت شده است، شرکت باید موضوع را فوراً به بانک اعلام و اقدامات قانونی لازم را انجام دهد. توقف پرداخت بانکی بهتنهایی جایگزین شکایت و اثبات ادعا نیست و بیتوجهی به چکهای صادرشده میتواند موجب طرح مطالبه وجه علیه شرکت شود.
ابتدا اسناد شرکت و وضعیت هر برگ چک بررسی میشود. سپس شکایت با شرح دقیق واقعه و معرفی شخص یا اشخاص مظنون از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میگردد. در پرونده جعل، ارجاع به کارشناس خط و امضا اهمیت دارد و در ادعای خیانت در امانت، اثبات سپردن دستهچک و تعیین حدود اذن ضروری است. برای مطالبه وجه، دارنده چک نیز میتواند حسب شرایط از مسیر حقوقی یا اجرایی اقدام کند؛ بنابراین شکایت کیفری شرکت الزاماً مانع مطالبه وجه توسط دارنده نیست.
مهلت و امکان کیفری شدن چک به تاریخ صدور، تاریخ ارائه به بانک، نحوه دریافت آن و وجود یا نبود شرایط قانونی وابسته است. به همین دلیل، بدون بررسی گواهی عدم پرداخت و رابطه میان صادرکننده و دارنده، نمیتوان نتیجه قطعی یا مهلت واحدی اعلام کرد. ثبت همزمان اعتراض به اصالت امضا و ارائه اسناد داخلی شرکت، از اشتباهات رایج در این پرونده جلوگیری میکند.
فرض کنید مدیر مالی شرکتی پس از پایان همکاری، چند برگ چک امضاشده را تحویل نداده و یکی از آنها برای خرید کالا استفاده شده است. شرکت میتواند با ارائه صورتجلسه تحویل اسناد، مکاتبه مطالبه دستهچک، قرارداد کاری و گزارش بانکی، شکایت بابت دسته چک شرکت را با محوریت استفاده بدون اجازه و در صورت احراز شرایط، خیانت در امانت یا جعل مطرح کند. نتیجه پرونده به اصالت امضا، اثبات حدود اختیار و اطلاع طرف معامله وابسته خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک را ببینید.
برای موفقیت در شکایت بابت دسته چک شرکت باید میان چک بلامحل، استفاده غیرمجاز، جعل و مفقودی تفاوت گذاشت. جمعآوری فوری اسناد، اعلام موضوع به بانک، حفظ سوابق داخلی و مشورت با وکیل متخصص اسناد تجاری، احتمال انتخاب مسیر درست و جلوگیری از مسئولیتهای ناخواسته را افزایش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل طلاق در ورامین را ببینید.