برای شکایت بابت دیه بینی شکسته، باید ابتدا به پزشکی قانونی مراجعه و آثار شکستگی، میزان آسیب و عوارض باقیمانده را ثبت کنید؛ سپس با ارائه مدارک و مشخصات مرتکب، شکایت خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید. در پرونده شکایت بابت دیه بینی شکسته، مبلغ قابل پرداخت معمولاً به وضعیت نهایی بینی، نظر پزشکی قانونی، نوع شکستگی و وجود عیب یا نقص دائمی بستگی دارد و برای همه پروندهها رقم یکسانی تعیین نمیشود.
برای مثال، اگر شخصی در درگیری از ناحیه صورت آسیب دیده و بینی او شکسته باشد، باید در اولین فرصت به مرکز درمانی مراجعه کند، تصاویر رادیولوژی و گواهی درمان را نگه دارد و پس از ثبت شکایت، برای معاینه به پزشکی قانونی معرفی شود. صرف وجود درد یا کبودی برای تعیین دیه کافی نیست؛ مرجع قضایی بر اساس مدارک پزشکی، اظهارات طرفین، شهادت شهود و نظریه کارشناسی تصمیم میگیرد.
در قانون مجازات اسلامی، آسیبهای واردشده به بینی با توجه به نوع صدمه و نتیجهای که بر عضو باقی میگذارد بررسی میشوند. شکستگی استخوان بینی ممکن است پس از درمان بدون عیب جدی بهبود پیدا کند یا باعث تغییر شکل، انسداد مجرای تنفسی، از بین رفتن عملکرد طبیعی یا عوارض ماندگار شود. بنابراین، تشخیص نهایی صرفاً بر اساس عنوان «شکستگی» انجام نمیشود و وضعیت بینی پس از پایان درمان اهمیت زیادی دارد.
در مواردی که شکستگی باعث از بین رفتن یا فساد اساسی بینی شود، قانون میتواند دیه مقرر برای از بین رفتن عضو را در نظر بگیرد. در سایر موارد، میزان آسیب معمولاً با توجه به عیب ایجادشده و نظر پزشکی قانونی تعیین میشود و ممکن است در قالب ارش محاسبه شود. ارش مبلغی است که مقدار ثابت و از پیش تعیینشده ندارد و دادگاه با توجه به نظر کارشناس، شدت صدمه، میزان نقص، وضعیت عضو و شرایط پرونده آن را تعیین میکند.
اگر شکستگی بینی همراه با آسیب به تیغه بینی، استخوانهای اطراف، چشم، لب، دندان یا صورت باشد، هر آسیب باید جداگانه بررسی شود. همچنین هزینههای متعارف درمان، جراحی و اقدامات پزشکی مرتبط، در صورت اثبات ضرورت و ارتباط آنها با حادثه، میتواند در رسیدگی قضایی مورد توجه قرار گیرد. بهتر است پیش از انجام عمل زیبایی یا ترمیمی، تمام مدارک پزشکی و نظر پزشک درباره ضرورت عمل نگهداری شود.
اقدامات روزهای نخست، هم برای حفظ سلامت فرد و هم برای اثبات ادعا اهمیت دارد. مصدوم باید به پزشک یا بیمارستان مراجعه کند و از درمان خودسرانه یا تأخیر طولانی در معاینه خودداری کند. اگر شکستگی با خونریزی، تغییر شکل واضح، مشکل تنفسی یا درد شدید همراه باشد، اولویت با درمان فوری است و ثبت شکایت نباید باعث تأخیر در مراقبت پزشکی شود.
نخستین مرحله، ثبت شکایت کیفری علیه شخصی است که صدمه را ایجاد کرده است. شاکی میتواند با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی، موضوع درگیری یا ایراد صدمه بدنی را شرح دهد و مدارک خود را پیوست کند. پس از ثبت، پرونده معمولاً برای تحقیقات به دادسرا یا مرجع انتظامی ارجاع میشود و شاکی برای معاینه به پزشکی قانونی معرفی خواهد شد.
در زمان مراجعه به پزشکی قانونی، ارائه کارت شناسایی، معرفینامه قضایی، مدارک بیمارستانی، تصاویر پزشکی و سوابق درمانی اهمیت دارد. پزشکی قانونی ممکن است یک معاینه اولیه انجام دهد و پس از پایان دوره درمان یا تثبیت وضعیت عضو، معاینه مجدد تعیین کند. اگر هنوز احتمال تغییر وضعیت بینی یا نیاز به جراحی وجود داشته باشد، نظر نهایی ممکن است تا زمان مشخص شدن نتیجه درمان صادر نشود.
پس از تکمیل تحقیقات، پرونده در دادسرا بررسی میشود. چنانچه دلایل کافی وجود داشته باشد، پرونده با صدور تصمیم مناسب به دادگاه کیفری ارسال خواهد شد. دادگاه بر اساس کیفرخواست، اظهارات طرفین، نظر پزشکی قانونی و سایر ادله درباره مسئولیت مرتکب و میزان دیه یا ارش تصمیم میگیرد. شاکی باید در جلسات رسیدگی حاضر شود یا لایحهای روشن و مستند ارائه کند.
در صورتی که متهم به پرداخت دیه محکوم شود، اجرای حکم از طریق واحد اجرای احکام کیفری پیگیری میشود. اگر محکومعلیه توان پرداخت یکجای مبلغ را نداشته باشد، موضوع اعسار و تقسیط طبق مقررات و با بررسی وضعیت مالی او رسیدگی میشود. توافق با طرف مقابل نیز ممکن است، اما بهتر است هرگونه رضایت یا سازش پس از دریافت کامل مبلغ یا با تنظیم سند روشن و قابل اجرا انجام شود.
مدارک مورد نیاز به جزئیات حادثه بستگی دارد، اما معمولاً موارد زیر بیشترین کاربرد را دارند:
اگر مرتکب ناشناس است، باید نشانی محل وقوع حادثه، مشخصات ظاهری، شماره خودرو، فیلم دوربین یا هر اطلاعاتی که به شناسایی او کمک میکند در اختیار مرجع انتظامی قرار گیرد. اگر حادثه در محل کار، مدرسه، باشگاه یا فضای عمومی رخ داده، گزارش مسئول محل نیز میتواند در کنار سایر دلایل بررسی شود.
در ادامه نمونهای برای شکایت بابت دیه بینی شکسته ارائه میشود که باید بر اساس واقعیت حادثه، مدارک و مشخصات طرفین تکمیل شود. از درج مطالب نادرست، نسبتهای اثباتنشده یا مبالغ غیرواقعی در شکواییه خودداری کنید.
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان …
با سلام؛
اینجانب … فرزند … به شماره ملی …، از آقای/خانم … به نشانی …، به اتهام ایراد صدمه بدنی عمدی و مطالبه دیه و ارش قانونی شکایت دارم.
در تاریخ … حدود ساعت … در محل …، مشتکیعنه در پی … با اینجانب درگیر شد و با وارد کردن ضربه به ناحیه صورت و بینی، موجب شکستگی بینی و ایجاد درد، خونریزی، تورم و اختلال تنفسی شد. پس از حادثه به مرکز درمانی … مراجعه کردم و مدارک پزشکی، تصاویر تشخیصی و گواهی درمانی به پیوست تقدیم میشود.
با توجه به وجود شاهدان به نامهای … و همچنین وجود دوربین در محل حادثه، تقاضای تحقیق از شهود، بررسی و حفظ تصاویر دوربین، ارجاع اینجانب به پزشکی قانونی، تعیین میزان دیه و ارش، تعقیب کیفری مشتکیعنه و صدور حکم قانونی را دارم.
مدارک پیوست: تصویر کارت ملی، مدارک درمانی، تصاویر پزشکی، معرفی شهود، تصاویر جراحت و سایر مستندات.
نام و نام خانوادگی، امضا و تاریخ
ثبت شکواییه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و هزینههای آن شامل هزینه خدمات دفتر و مواردی است که مطابق تعرفههای جاری دریافت میشود. هزینه معاینه یا آزمایش پزشکی قانونی نیز ممکن است بر اساس نوع اقدام پزشکی و مقررات زمان مراجعه متفاوت باشد. به همین دلیل، مبلغ ثابت و قطعی را نمیتوان برای همه پروندهها اعلام کرد.
مرجع صالح معمولاً دادسرای محل وقوع جرم است؛ یعنی جایی که ضربه یا درگیری در آن اتفاق افتاده است. در برخی وضعیتها، مراجعه اولیه به کلانتری محل نیز برای تنظیم گزارش و آغاز تحقیقات امکانپذیر است. اگر حادثه در حوزه قضایی دیگری رخ داده باشد، پرونده به مرجع صالح ارسال میشود.
برای ثبت شکایت، بهتر است بدون تأخیر اقدام شود؛ زیرا تأخیر ممکن است دسترسی به شاهدان، فیلم دوربین و آثار ظاهری جراحت را دشوار کند. مهلت دقیق طرح شکایت و آثار گذشت یا رضایت، به نوع اتهام، نحوه وقوع حادثه و مقررات حاکم بر همان پرونده بستگی دارد. بنابراین اگر حادثه عمدی، درگیری گروهی یا همراه با تهدید و توهین بوده، بررسی همه عناوین احتمالی اهمیت دارد.
خیر. دیه کامل فقط در شرایطی مطرح میشود که آسیب به حد مقرر قانونی برسد و موجب از بین رفتن یا فساد اساسی بینی شود. در بسیاری از پروندهها، میزان آسیب با توجه به عیب باقیمانده، اختلال عملکرد و نظر پزشکی قانونی تعیین میشود و ممکن است ارش اختصاص پیدا کند.
بله، تغییر شکل باقیمانده میتواند در تعیین میزان ارش یا دیه مؤثر باشد، اما تشخیص آن با پزشکی قانونی است. بهتر است معاینه نهایی پس از تثبیت وضعیت بینی انجام شود و تصاویر قبل و بعد از درمان نیز در پرونده وجود داشته باشد.
نوع مسئولیت بر اساس شواهد پرونده، نحوه وارد شدن ضربه، اظهارات طرفین و شرایط حادثه تعیین میشود. عمدی یا غیرعمدی بودن عمل میتواند در عنوان اتهام و آثار کیفری مؤثر باشد، اما در هر صورت، اثبات صدمه و رابطه آن با رفتار مرتکب اهمیت اصلی دارد.
بله. شاهد تنها یکی از دلایل اثباتی است. گزارش پزشکی قانونی، پرونده درمانی، فیلم دوربین، اقرار، پیامها، گزارش ضابطان و سایر قرائن نیز ممکن است برای روشن شدن ماجرا بررسی شوند. با این حال، نبود شاهد میتواند اثبات نحوه وقوع حادثه را دشوارتر کند.
این موضوع به متن رضایتنامه بستگی دارد. اگر رضایت قطعی و شامل گذشت از دیه و تمام حقوق ناشی از حادثه باشد، مطالبه مجدد معمولاً با مانع جدی روبهرو میشود. پیش از امضای رضایت، باید مشخص شود که مبلغ دیه پرداخت شده یا در سند سازش، تعهد روشن و قابل اجرا درج شده است.
برای پیگیری دیه شکستگی بینی، مهمترین اقدامات شامل درمان فوری، حفظ مدارک پزشکی، ثبت شکایت در مرجع صالح، مراجعه دقیق به پزشکی قانونی و ارائه ادله مربوط به نحوه وقوع حادثه است. مبلغ نهایی بر اساس وضعیت واقعی بینی و عوارض باقیمانده تعیین میشود و نباید صرفاً با شنیدن تجربه پروندههای دیگر درباره میزان آن تصمیم گرفت. هرچه شرح حادثه، مدارک درمانی و دلایل ارائهشده منظمتر باشد، امکان رسیدگی دقیقتر و جلوگیری از تضییع حق بیشتر خواهد بود.