آیا سهام یک شرکت خارج از بورس را خریدهاید اما شرکت یا فروشنده مالکیت شما را نمیپذیرد؟ در این وضعیت، شکایت بابت سهام غیر بورسی معمولاً با طرح دعوای حقوقی برای اثبات مالکیت، الزام به انتقال یا مطالبه وجه انجام میشود و در صورت وجود فریب، جعل یا سوءاستفاده، امکان شکایت کیفری نیز وجود دارد. منظور از سهام غیر بورسی، سهام شرکتی است که در بازار بورس یا فرابورس پذیرفته نشده؛ این موضوع بهتنهایی به معنای بیاعتباری سهم یا معامله نیست.
در شرکتهای سهامی خاص، انتقال سهام بانام باید مطابق اساسنامه و مقررات شرکت انجام شود و ثبت انتقال در دفتر ثبت سهام شرکت اهمیت اساسی دارد. صرف داشتن رسید، قرارداد عادی یا گواهی پرداخت وجه، همیشه برای اثبات مالکیت نهایی کافی نیست. اگر شرکت از ثبت انتقال خودداری کند، خواهان باید قرارداد، پرداخت وجه و سایر دلایل مالکیت خود را ارائه کند.
در شرکت با مسئولیت محدود، موضوع از نظر حقوقی «سهمالشرکه» است، نه سهم شرکت سهامی. انتقال سهمالشرکه معمولاً تشریفات بیشتری دارد و ممکن است رضایت شرکای لازم و تنظیم سند رسمی ضروری باشد. بنابراین، پیش از اقدام برای شکایت بابت سهام غیر بورسی باید نوع شرکت، مفاد اساسنامه و شکل قانونی دارایی خریداریشده مشخص شود.
نتیجه پرونده به کیفیت اسناد و ارتباط آنها با ادعا بستگی دارد. مدارک زیر میتوانند مفید باشند:
پرینت پیامها بهتنهایی ممکن است کافی نباشد و اصالت و انتساب آنها اهمیت دارد. همچنین باید میان ادعای مالکیت، مطالبه وجه و ادعای فریب تفاوت گذاشت؛ هرکدام دلیل و خواسته متفاوتی دارند.
دعوای حقوقی معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و حسب موضوع و صلاحیت، در دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل قانونی شرکت رسیدگی میشود. خواسته میتواند شامل اثبات وقوع معامله، الزام به ثبت انتقال سهام، الزام به تنظیم سند، مطالبه وجه، خسارت یا ابطال معامله باشد. انتخاب خواسته نادرست ممکن است موجب رد دعوا یا طولانی شدن رسیدگی شود.
اگر فروشنده سهام متعلق به دیگری را با علم به موضوع منتقل کرده، اسناد را جعل کرده یا از ابتدا با فریب وجه گرفته باشد، میتوان موضوع را از جهت کیفری نیز بررسی کرد. عنوان کیفری بدون بررسی دقیق رفتار، سوءنیت و ادله قابل تعیین نیست؛ بنابراین صرف اختلاف قراردادی، لزوماً کلاهبرداری محسوب نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل کلاهبرداری در تهران را ببینید.
فرض کنید «الف» در برابر دریافت وجه، تعداد مشخصی از سهام یک شرکت سهامی خاص را به «ب» واگذار میکند، اما شرکت اعلام میکند انتقال در دفتر سهام ثبت نشده و فروشنده نیز بعداً منکر معامله میشود. در چنین شرایطی، شکایت بابت سهام غیر بورسی میتواند با خواسته اثبات قرارداد و الزام به ثبت انتقال مطرح شود. اگر پیامها و رسید بانکی وجود داشته باشد، دادگاه آنها را همراه با اساسنامه، سوابق شرکت و اظهارات طرفین بررسی میکند. نتیجه قطعی به اعتبار اسناد و دفاع خواندگان بستگی دارد.
پیش از خرید، آخرین وضعیت ثبتی شرکت، اختیار فروشنده، محدودیتهای اساسنامه و وجود وثیقه یا توقیف را بررسی کنید. اظهارنامه رسمی برای مطالبه انتقال یا استرداد وجه میتواند سابقه مطالبه ایجاد کند. در متن شکایت بابت سهام غیر بورسی باید مشخصات شرکت، تعداد سهام، تاریخ معامله، مبلغ، خواسته دقیق و دلایل بهصورت منظم نوشته شود. مشورت با وکیل، بهویژه هنگام تفاوت میان سهام و سهمالشرکه، از طرح دعوای نادرست جلوگیری میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل کلاهبرداری را ببینید.
غیربورسی بودن سهام مانع حمایت قضایی نیست، اما تشریفات انتقال و نوع شرکت اهمیت تعیینکننده دارد. ابتدا مدارک و وضعیت ثبتی بررسی، سپس خواسته حقوقی یا کیفری متناسب انتخاب شود. شکایت بابت سهام غیر بورسی زمانی شانس بیشتری دارد که مالکیت، پرداخت وجه و تخلف طرف مقابل با اسناد منسجم اثبات شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در افسریه را ببینید.