آیا یکی از ورثه سهم قانونی شما را با وجود تنظیم سند رسمی یا توافق محضری پرداخت نمیکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت سهم الارث محضری معمولاً از طریق دادخواست حقوقیِ مطالبه سهمالارث، تقسیم ترکه، افراز ملک یا ابطال سند مرتبط پیگیری میشود و نتیجه آن به نوع سند، مدارک وراثت و وضعیت اموال بستگی دارد.
«سهمالارث محضری» عنوان مستقل و مشخصی در قانون نیست؛ بلکه معمولاً به سهمی گفته میشود که در سند رسمی، اقرارنامه، صلحنامه، تقسیمنامه یا وکالتنامه دفترخانهای درباره آن صحبت شده است. سند رسمی از اعتبار اثباتی بالایی برخوردار است، اما در صورت وجود ادعای جعل، بیاعتباری معامله، فقدان قصد، حجر، اکراه یا تجاوز به حقوق سایر ورثه، میتوان اعتبار آن را به چالش کشید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل متخصص جعل امضا را ببینید.
همچنین باید میان مطالبه سهمالارث و ابطال سند تفاوت گذاشت. اگر سند معتبر باشد اما وارث از تحویل سهم خودداری کند، خواسته اصلی ممکن است مطالبه وجه، تحویل مال یا تقسیم ترکه باشد. اما اگر سند با حقوق قانونی وارث تعارض داشته باشد، ابطال یا اصلاح آن نیز میتواند مطرح شود.
صرف ارائه یک سند محضری، همیشه برای اثبات میزان دقیق سهم کافی نیست؛ زیرا ابتدا باید اموال متعلق به متوفی، دیون، وصیت معتبر و تعداد وراث مشخص شود. سهم هر وارث نیز بر اساس نسبت قانونی او تعیین میشود، نه صرفاً بر مبنای ادعای یکی از اشخاص.
ابتدا باید اسناد و وضعیت اموال بررسی و خواسته مناسب انتخاب شود. سپس دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. در دعاوی مربوط به مالکیت یا تقسیم ملک، دادگاه محل وقوع ملک معمولاً مرجع رسیدگی است؛ اما در مطالبه وجه یا برخی حقوق شخصی، صلاحیت ممکن است بر اساس اقامتگاه خوانده یا مقررات خاص تعیین شود.
پس از ابلاغ، دادگاه ممکن است موضوع را به کارشناس رسمی ارجاع دهد تا ارزش اموال، قابلیت افراز یا میزان سهم هر شخص مشخص شود. اگر ملک قابل افراز نباشد، حسب شرایط ممکن است فروش آن و تقسیم بهای حاصل مطرح شود. ثبت درخواست تأمین دلیل یا تأمین خواسته نیز در مواردی که احتمال انتقال یا از بین رفتن دلیل وجود دارد، قابل بررسی است.
فرض کنید پدر خانواده فوت کرده و یکی از فرزندان، با استناد به تقسیمنامه رسمی، تمام یک ملک را در اختیار گرفته است. یکی از ورثه با ارائه گواهی انحصار وراثت ادعا میکند در تقسیمنامه حضور نداشته و امضای منتسب به او واقعی نیست. در چنین شرایطی، شکایت بابت سهم الارث محضری میتواند همراه با درخواست ابطال یا بیاعتباری سند، ارجاع به کارشناسی خط و مطالبه سهم قانونی مطرح شود؛ اما پذیرش آن منوط به احراز اصالت سند و سایر دلایل پرونده است.
طرح دعوا بدون تعیین دقیق خواسته، نادیده گرفتن دیون متوفی، اشتباه گرفتن وکالتنامه با انتقال مالکیت، یا تصور اینکه هر سند دفترخانهای غیرقابل اعتراض است، از خطاهای رایج محسوب میشود. همچنین پیش از اقدام باید بررسی شود که مال مورد اختلاف واقعاً متعلق به متوفی بوده یا پیش از فوت منتقل شده است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
برای شکایت بابت سهم الارث محضری باید ابتدا اعتبار سند، ترکیب ورثه، داراییها و دیون متوفی بررسی شود. انتخاب میان مطالبه سهم، تقسیم ترکه، افراز، تحویل مال یا ابطال سند، به همین عوامل وابسته است. بنابراین جمعآوری مدارک و تنظیم خواسته دقیق، نقش مهمی در جلوگیری از رد دعوا و حفظ حقوق وارث دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل شهرک ولیعصر را ببینید.