آیا خودداری یک طرف از امضای قرارداد میتواند مبنای طرح دعوا باشد؟ بله، اما شکایت بابت عدم امضا قرارداد فقط زمانی نتیجهپذیر است که تعهد به امضا، توافق قبلی، پرداخت وجه یا ورود خسارت با دلیل قابل قبول اثبات شود؛ زیرا صرف مذاکرات مقدماتی معمولاً برای ایجاد الزام قطعی کافی نیست.
امضای قرارداد معمولاً برای اثبات توافق و تعهدات طرفین اهمیت دارد، اما نبود امضا همیشه به معنای نبود هرگونه رابطه حقوقی نیست. ممکن است توافق از طریق پیامک، مکاتبات، پرداخت وجه، تحویل کالا، اجرای بخشی از تعهد یا شهادت اشخاص ثابت شود. در مقابل، اگر طرفین صراحتاً امضا را شرط نهاییشدن معامله دانسته باشند، پیش از امضا معمولاً نمیتوان الزام به اجرای تمام مفاد قرارداد را مطالبه کرد.
در شکایت بابت عدم امضا قرارداد باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: نخست، اثبات وجود توافق؛ دوم، اثبات تعهد طرف مقابل به امضا یا انجام کار؛ و سوم، اثبات خسارت. ممکن است توافق اولیه ثابت شود، اما دادگاه صرفاً خسارت قابل اثبات را بپذیرد و الزام به امضای قرارداد را وارد نداند.
مدارک باید نشان دهند که رابطه طرفین از مرحله مذاکره عبور کرده و تعهد مشخصی ایجاد شده است. مهمترین ادله عبارتاند از:
اسکرینشات بهتنهایی ممکن است کافی نباشد و بهتر است اصل داده، شماره تلفن، حساب کاربری و سوابق پرداخت نیز حفظ شود. همچنین از دستکاری یا حذف پیامها خودداری کنید؛ زیرا اعتبار دلیل به امکان بررسی اصالت آن وابسته است.
عنوان اقدام به ماهیت تعهد بستگی دارد. در برخی پروندهها خواسته میتواند الزام به انجام تعهد، مطالبه وجه، مطالبه خسارت یا احراز وقوع توافق باشد. «شکایت» در معنای کیفری فقط زمانی مطرح است که رفتار طرف مقابل با جرم مشخصی مانند کلاهبرداری یا خیانت در امانت منطبق باشد؛ صرف امضا نکردن قرارداد، اصولاً جرم مستقل محسوب نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل برای کلاهبرداری را ببینید.
برای دعوای حقوقی، دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود و مرجع صالح بر اساس نوع خواسته، محل اقامت خوانده و گاهی محل اجرای تعهد تعیین خواهد شد. پیش از ثبت، متن توافق، میزان خسارت و امکان مطالبه وجه التزام باید بررسی شود. اگر قرارداد شرط داوری داشته باشد، ممکن است رسیدگی ابتدا در صلاحیت داور قرار گیرد.
فرض کنید مالک و مستأجر درباره اجاره یک واحد تجاری مذاکره کردهاند. مستأجر مبلغی پرداخت کرده و مالک کلید را تحویل داده، اما قرارداد نهایی را امضا نکرده است. اگر پیامها و رسید پرداخت، توافق درباره مدت و اجارهبها را نشان دهد، شکایت بابت عدم امضا قرارداد میتواند بر مطالبه استرداد وجه، خسارت اثباتشده یا احراز رابطه قراردادی متمرکز شود. بااینحال، اگر پیامها صرفاً از «مذاکره» سخن بگویند و امضا را شرط قطعی بدانند، الزام مالک به امضای قرارداد قطعی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل کلاهبرداری را ببینید.
برای شکایت بابت عدم امضا قرارداد ابتدا باید مشخص شود آیا توافق نهایی شکل گرفته یا طرفین فقط در حال مذاکره بودهاند. جمعآوری منظم اسناد، ارسال اظهارنامه، انتخاب خواسته درست و تفکیک دعوای حقوقی از شکایت کیفری اهمیت اساسی دارد. نتیجه پرونده به متن توافق، رفتار طرفین، کیفیت ادله و میزان خسارت قابل اثبات وابسته است؛ بنابراین پیش از اقدام، اسناد را از نظر حقوقی بررسی کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حکیمیه تهران را ببینید.