آیا فروشنده پس از دریافت پول، از انتقال رسمی مال خودداری کرده است؟ شکایت بابت عدم انتقال مالکیت معمولاً با طرح دعوای الزام به انجام تعهد، مانند الزام به تنظیم سند رسمی، در مرجع صالح پیگیری میشود؛ اما موفقیت آن به قرارداد، نوع مال، پرداخت عوض و امکان قانونی انتقال بستگی دارد. صرف ادعای خرید، بدون دلیل معتبر، برای صدور حکم کافی نیست.
اگر میان طرفین قرارداد بیع، قولنامه، مبایعهنامه یا توافق معتبر دیگری وجود داشته باشد و فروشنده با وجود دریافت تمام یا بخشی از مبلغ، از انتقال مال امتناع کند، خریدار میتواند اجرای تعهد را بخواهد. در املاک، خواسته معمولاً الزام به تنظیم سند رسمی است؛ زیرا انتقال رسمی ملک، بهویژه در برابر اشخاص ثالث و در فرایندهای ثبتی، اهمیت اساسی دارد.
در مورد خودرو یا اموال ثبتشده نیز باید تعهد قراردادی، تشریفات قانونی و وضعیت ثبتی مال بررسی شود. گاهی خواسته مناسب، الزام به فک پلاک، تحویل مال، اخذ گواهیهای لازم یا انجام مقدمات انتقال است. بنابراین عنوان شکایت بابت عدم انتقال مالکیت در عمل ممکن است به چند خواسته حقوقی متفاوت تبدیل شود.
مدارک باید هم وقوع معامله و هم تعهد فروشنده به انتقال را نشان دهند. مهمترین اسناد عبارتاند از:
اگر قرارداد در سامانه یا دفترخانه ثبت شده باشد، بررسی مفاد همان سند اهمیت بیشتری دارد. همچنین باید معلوم شود فروشنده مالک رسمی است یا خود نیز باید ابتدا انتقال قبلی را تکمیل کند.
در دعاوی مربوط به حقوق املاک، محل وقوع ملک معمولاً نقش تعیینکنندهای در صلاحیت مرجع رسیدگی دارد. درباره اموال منقول، صلاحیت میتواند بر اساس محل اقامت خوانده، محل اجرای تعهد یا مقررات ویژه همان مال تعیین شود. برای جلوگیری از انتخاب نادرست، مشخصات مال و قرارداد باید پیش از ثبت دادخواست بررسی شود.
روند معمول شامل جمعآوری اسناد، ارسال اظهارنامه، ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، پرداخت هزینه دادرسی، ابلاغ به خوانده و رسیدگی دادگاه است. اگر فروشنده در دفترخانه حاضر نشود، ممکن است نماینده قانونی یا سازوکار اجرای حکم، مطابق مفاد رأی و مقررات، برای تکمیل انتقال به کار گرفته شود. مدت رسیدگی عدد ثابتی ندارد و به شهر، حجم پرونده، اعتراض طرفین و وضعیت ثبتی مال وابسته است.
فرض کنید سارا یک واحد آپارتمان را با مبایعهنامه عادی خریداری و بخش اصلی ثمن را پرداخت کرده است. فروشنده در قرارداد متعهد شده در تاریخ مشخصی برای انتقال رسمی حاضر شود، اما از حضور خودداری کرده است. سارا پس از ارسال اظهارنامه، شکایت بابت عدم انتقال مالکیت را همراه با درخواست الزام به تنظیم سند رسمی مطرح میکند. اگر اصالت قرارداد، پرداخت مبلغ و مالکیت فروشنده احراز شود و ملک در رهن یا بازداشت نباشد، امکان صدور حکم به نفع او وجود دارد؛ با این حال نتیجه قطعی، به بررسی دادگاه و وضعیت ثبتی ملک وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان وکیل ملکی را ببینید.
وجود شرط فسخ، پرداختنشدن کامل ثمن، مجهولبودن موضوع معامله، مستحقللغیر درآمدن مال، ممنوعیت قانونی انتقال یا ادعای جعل، هرکدام میتواند مسیر پرونده را تغییر دهد. فروشنده نیز ممکن است به بطلان قرارداد، عدم انجام تعهد خریدار یا توافق جدید استناد کند. ثبت دادخواست بدون بررسی این موارد، احتمال رد دعوا یا طولانیشدن رسیدگی را افزایش میدهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل متخصص ملکی را ببینید.
برای شکایت بابت عدم انتقال مالکیت ابتدا باید قرارداد، مالکیت فروشنده، تعهد انتقال و مدارک پرداخت بررسی شود. انتخاب خواسته درست، مرجع صالح و جمعآوری دلیل حضور یا امتناع طرف مقابل اهمیت زیادی دارد. در پروندههای ملکی، استعلام ثبتی و بررسی موانعی مانند رهن و بازداشت، پیش از اقدام قضایی ضروری است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در حکیمیه را ببینید.