اگر طرف قرارداد به وعده خود عمل نکند، چگونه میتوان حق را پیگیری کرد؟ برای شکایت بابت عدم انجام تعهدات ابتدا باید وجود تعهد، سررسید آن، تخلف متعهد و ورود زیان یا قابلیت مطالبه آن اثبات شود؛ سپس با توجه به نوع قرارداد، دادخواست الزام به انجام تعهد، مطالبه خسارت، وجه التزام یا در مواردی فسخ قرارداد مطرح میشود.
صرف نارضایتی از نتیجه قرارداد برای طرح دعوا کافی نیست. تعهد باید از قرارداد، الحاقیه، رسید، پیامهای قابل استناد یا سایر اسناد معتبر قابل تشخیص باشد. همچنین معمولاً باید زمان انجام تعهد رسیده باشد؛ زیرا پیش از سررسید، امتناع طرف مقابل همیشه تخلف قطعی محسوب نمیشود. اگر انجام تعهد به مطالبه طلبکار وابسته باشد، ارسال اظهارنامه میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
در شکایت بابت عدم انجام تعهدات باید میان «الزام به انجام تعهد» و «مطالبه خسارت» تفاوت گذاشت. ممکن است دادگاه اجرای تعهد را ممکن بداند، اما خسارت ادعایی به دلیل اثباتنشدن میزان زیان یا رابطه مستقیم آن پذیرفته نشود. وجود وجه التزام قراردادی نیز رسیدگی را سادهتر میکند، ولی متن قرارداد و شرایط تحقق آن باید دقیق بررسی شود.
پرینت پیامها بهتنهایی همیشه برای اثبات همه ادعاها کافی نیست و ممکن است اصالت یا ارتباط آن با قرارداد بررسی شود. بهتر است خواستهها، تاریخها و مبالغ با متن قرارداد تطبیق داده شوند و از طرح خسارتهای مبهم یا غیرقابل محاسبه پرهیز شود.
مرجع رسیدگی به نوع دعوا، مبلغ خواسته و مقررات صلاحیت محلی وابسته است. در دعاوی مالی، اصل بر طرح دعوا در دادگاه عمومی حقوقی صالح است، اما دعاوی کممبلغ ممکن است در صلاحیت مرجع دیگری قرار گیرد. معمولاً خواهان باید در دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست را ثبت کند و خواسته خود را روشن بنویسد؛ برای نمونه، «الزام به تحویل موضوع قرارداد بههمراه مطالبه وجه التزام تا زمان اجرا».
درخواست تأمین دلیل، پیش از از بین رفتن آثار تخلف، میتواند برای ثبت وضعیت ملک، کالا، پروژه یا کیفیت کار مفید باشد. با این حال، تأمین دلیل بهخودیخود به معنای اثبات نهایی حق نیست و ارزش آن در کنار سایر ادله سنجیده میشود.
فرض کنید شخصی متعهد شده است یک واحد کابینت را تا تاریخ مشخص نصب کند، اما پس از دریافت بخش عمده وجه، کار را نیمهکاره رها میکند. مالک میتواند با ارائه قرارداد، رسید پرداخت، تصاویر وضعیت موجود و اظهارنامه، شکایت بابت عدم انجام تعهدات را از طریق دادخواست الزام به تکمیل کار و مطالبه وجه التزام مطرح کند. اگر تکمیل کار از نظر فنی ممکن نباشد یا تأخیر، هدف اصلی قرارداد را از بین برده باشد، امکان بررسی فسخ یا مطالبه هزینه انجام کار توسط دیگری نیز وجود دارد؛ نتیجه به مفاد قرارداد و نظر کارشناس بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل حقوقی برای مشاوره را ببینید.
متعهد ممکن است ثابت کند تعهد را انجام داده، انجام آن به همکاری طرف مقابل وابسته بوده، حادثهای خارج از اختیار مانع اجرا شده یا خواهان خود نیز تعهد متقابلش را انجام نداده است. همچنین وجود شرط داوری، اقاله، فسخ قبلی یا توافق جدید میتواند مسیر رسیدگی را تغییر دهد. بنابراین پیش از شکایت بابت عدم انجام تعهدات، متن قرارداد، شروط فورسماژور، وجه التزام و اسناد پرداخت باید دقیق بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ۲۴ ساعته را ببینید.
موفقیت در این دعوا به تنظیم درست خواسته و ارائه دلیل منسجم وابسته است. قرارداد، سررسید، مطالبه، تخلف و میزان خسارت باید جداگانه اثبات شوند. ارسال اظهارنامه، حفظ اسناد و انتخاب خواسته متناسب، از اشتباهات پرهزینه جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق در پونک را ببینید.