آیا مالک با وجود تعهد قراردادی از امضای سند، تحویل ملک یا انجام تشریفات لازم خودداری میکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت عدم همکاری مالک معمولاً از طریق طرح دعوای حقوقی برای الزام او به انجام تعهد پیگیری میشود، نه صرفاً با عنوان یک شکایت کیفری. نوع اقدام به مفاد قرارداد، تعهد انجامنشده و مدارک موجود بستگی دارد.
صرف نارضایتی یا پاسخ ندادن مالک، بهتنهایی برای موفقیت دعوا کافی نیست. باید نشان دهید مالک تعهد مشخصی داشته و انجام آن برای اجرای قرارداد ضروری بوده است. این تعهد میتواند شامل حضور در دفترخانه و تنظیم سند رسمی، تحویل ملک، ارائه مدارک، اخذ رضایت یا مجوز، امضای صورتجلسه یا همکاری در انتقال قانونی باشد.
اگر تعهد در قرارداد، مبایعهنامه، اجارهنامه، وکالتنامه یا توافق کتبی درج شده باشد، اثبات آن آسانتر است. در تعهدات شفاهی نیز پیامها، رسیدها، شهادت شهود و رفتار طرفین ممکن است مؤثر باشد؛ اما نتیجه به اعتبار و کفایت ادله بستگی دارد. در بسیاری از موارد، عنوان دقیق دعوا «الزام به ایفای تعهد» یا «الزام به تنظیم سند رسمی» است، نه عنوان کلی شکایت.
مدارک باید سه موضوع را روشن کنند: وجود رابطه حقوقی، تعهد مالک و امتناع یا تأخیر او. بهتر است اسناد زیر را جمعآوری کنید:
ارسال اظهارنامه پیش از دادخواست الزامی عمومی برای همه پروندهها نیست، اما معمولاً نشان میدهد مالک بهطور رسمی از انجام تعهد آگاه شده است. متن اظهارنامه باید دقیق، محترمانه و دارای مهلت منطقی باشد و از تهدید یا نسبت دادن جرم بدون دلیل خودداری شود.
در دعاوی مربوط به حقوق اموال غیرمنقول، دادگاه محل وقوع ملک معمولاً مرجع اصلی رسیدگی است؛ با این حال، نوع خواسته و وضعیت قرارداد میتواند در تعیین مرجع اثر بگذارد. در دادخواست باید خواسته بهصورت روشن نوشته شود؛ برای مثال، الزام به تحویل ملک، الزام به حضور در دفترخانه، الزام به اخذ پایانکار یا مطالبه خسارت، هرکدام ممکن است شرایط و مدارک متفاوتی داشته باشند.
ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود. هزینه دادرسی به نوع دعوا و مالی یا غیرمالی بودن خواسته وابسته است و مبلغ آن باید هنگام ثبت، بر اساس مقررات و ارزش موضوع دعوا محاسبه شود. اگر قرارداد وجه التزام داشته باشد، مطالبه آن نیز باید با توجه به متن قرارداد و زمان تخلف مطرح شود.
فرض کنید خریدار تمام ثمن یک آپارتمان را طبق مبایعهنامه پرداخت کرده، اما مالک در موعد مقرر برای تنظیم سند حاضر نمیشود و مدارک لازم را نیز ارائه نمیکند. خریدار میتواند با ارائه قرارداد، رسید پرداخت و گواهی عدم حضور، شکایت بابت عدم همکاری مالک را در قالب دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و در صورت وجود شرایط، مطالبه خسارت پیگیری کند. با این حال، اگر ملک در رهن باشد یا مالکیت فروشنده محل اختلاف باشد، ممکن است ابتدا رسیدگی به موانع ثبتی یا ورود اشخاص دیگر لازم شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
خودداری مالک از اجرای تعهد، در اصل اختلافی حقوقی است و الزاماً جرم محسوب نمیشود. شکایت کیفری فقط زمانی قابل طرح است که رفتار مالک با ارکان جرم مشخصی مانند فریب، انتقال مال دیگری یا استفاده غیرقانونی از سند منطبق باشد. بنابراین انتخاب نادرست عنوان کیفری میتواند موجب اطاله رسیدگی یا صدور قرار منع تعقیب شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جرایم کیفری را ببینید.
برای شکایت بابت عدم همکاری مالک ابتدا قرارداد و تعهد دقیق او را بررسی، سپس امتناع وی را با اظهارنامه و مدارک معتبر مستند کنید. خواسته باید متناسب با تعهد باشد و نتیجه پرونده نیز به اعتبار قرارداد، وضعیت ثبتی ملک و کیفیت ادله بستگی دارد. دریافت مشاوره پیش از ثبت دادخواست، به جلوگیری از انتخاب عنوان نادرست و طرح خواسته ناقص کمک میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در دیلمان را ببینید.