آیا فروشنده، سازنده یا متعهد قراردادی با وجود دریافت وجه، برای گرفتن سند رسمی ملک اقدامی نکرده است؟ در این وضعیت، شکایت بابت عدم پیگیری اخذ سند معمولاً با ارسال اظهارنامه و سپس طرح دعوای الزام به انجام تعهد، اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی یا تنظیم سند رسمی پیگیری میشود؛ انتخاب خواسته به وضعیت ثبتی و مفاد قرارداد بستگی دارد.
صرف تأخیر در صدور سند، همیشه به معنای وقوع جرم نیست. اگر در مبایعهنامه، قرارداد مشارکت در ساخت، وکالتنامه یا رسیدهای پرداخت، تعهد مشخصی برای فروشنده یا سازنده درج شده باشد، خودداری یا تأخیر غیرموجه میتواند نقض تعهد قراردادی باشد. باید بررسی شود که مانع صدور سند، ناشی از قصور متعهد است یا عواملی مانند بدهی، بازداشت ملک، تخلف ساختمانی، اختلاف مالکین یا نقص مدارک.
در مواردی که ملک اساساً متعلق به متعهد نبوده، ملک به دیگری منتقل شده، اسناد خلاف واقع ارائه شده یا از ابتدا قصد فریب وجود داشته است، موضوع ممکن است جنبه کیفری نیز پیدا کند؛ اما صرف انجام نشدن یک تعهد، بدون احراز عناصر جرم، مبنای کافی برای شکایت کیفری نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری کیست را ببینید.
در شکایت بابت عدم پیگیری اخذ سند، خواهان باید میان «ادعا»، «دلیل» و «خواسته» تفکیک قائل شود. مثلاً ادعای پرداخت کامل ثمن، با رسید بانکی اثبات میشود؛ اما الزام به تنظیم سند رسمی، نیازمند احراز مالکیت، قابلیت انتقال و نبود مانع ثبتی است.
ابتدا بهتر است اظهارنامهای روشن ارسال شود و در آن، تعهد انجامنشده، مهلت قراردادی، درخواست اقدام و آثار ادامه تأخیر ذکر گردد. سپس باید از اداره ثبت یا دفترخانه، وضعیت ثبتی ملک و مدارک ناقص مشخص شود. اگر مانع قابل رفع باشد، دادخواست متناسب مانند الزام به اخذ پایانکار، الزام به دریافت صورتمجلس تفکیکی یا الزام به تنظیم سند رسمی مطرح میشود.
مرجع رسیدگی به دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول معمولاً دادگاه محل وقوع ملک است. اگر تعهد فقط پرداخت هزینه یا حضور در دفترخانه باشد، خواسته و مرجع ممکن است با دعوای انتقال مالکیت تفاوت داشته باشد. مطالبه وجهالتزام یا خسارت نیز نیازمند وجود شرط قراردادی یا اثبات مبنای قانونی و ورود خسارت است.
فرض کنید خریدار یک واحد آپارتمان، تمام مبلغ را پرداخت کرده، اما سازنده پس از تحویل ملک برای اخذ پایانکار و سند اقدام نمیکند. خریدار در شکایت بابت عدم پیگیری اخذ سند نمیتواند فقط به عبارت کلی «فروشنده همکاری نکرده است» اکتفا کند؛ او باید قرارداد، رسیدهای پرداخت، مکاتبات و وضعیت ثبتی ملک را ارائه دهد. اگر کارشناسی و استعلام نشان دهد پایانکار به علت تخلف ساختمانی صادر نشده، ممکن است دادگاه ابتدا رفع مانع و انجام مقدمات قانونی را بررسی کند، نه اینکه بدون احراز امکان انتقال، مستقیماً حکم قطعی به تنظیم سند بدهد.
طرح همزمان خواستههای نامرتبط، نادیده گرفتن بازداشت ملک، نداشتن گواهی عدم حضور در موارد لازم، ارسال اظهارنامه به نشانی نادرست و طرح شکایت کیفری صرفاً برای فشار، از خطاهای رایج است. پیش از اقدام، باید قرارداد، مالک رسمی، تعهدات طرفین و موانع ثبتی بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای شکایت بابت عدم پیگیری اخذ سند، مسیر مناسب به علت تأخیر و وضعیت ملک بستگی دارد. جمعآوری مدارک، ارسال اظهارنامه، استعلام ثبتی و انتخاب خواسته دقیق، احتمال رسیدگی مؤثر را افزایش میدهد؛ با این حال نتیجه نهایی به قابلیت انتقال ملک و دلایل ارائهشده وابسته است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در قرچک را ببینید.