آیا استفاده بدون اجازه از تصویر یک شخص، اثر هنری یا نماد فرهنگی در پروفایل شبکههای اجتماعی قابل پیگیری است؟ بله؛ شکایت بابت عکس پروفایل فرهنگی، با توجه به مالکیت تصویر، نحوه انتشار، وجود رضایت و آثار واردشده، میتواند از مسیر کیفری، حقوقی یا هر دو دنبال شود. صرف ناراحتکننده بودن تصویر برای محکومیت کافی نیست و باید حق نقضشده و ادله قابل قبول مشخص باشد.
اگر عکس متعلق به فرد دیگری باشد و بدون رضایت او در پروفایل استفاده شود، موضوع میتواند با حق حریم خصوصی، حق انتشار تصویر یا حقوق پدیدآورنده ارتباط پیدا کند. هنگامی که تصویر موجب انتساب نادرست، توهین، هتک حیثیت، تهدید یا فریب مخاطبان شود، احتمال مسئولیت کیفری بیشتر است. اگر عکس، پوستر، نقاشی، لوگو یا اثر ثبتشده فرهنگی باشد، حقوق مادی و معنوی پدیدآورنده نیز اهمیت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری پایه یک را ببینید.
با این حال، عمومی بودن عکس در اینترنت به معنای اجازه نامحدود برای استفاده مجدد نیست. همچنین باید میان «مالک عکس»، «شخص حاضر در عکس» و «دارنده صفحهای که تصویر را منتشر کرده» تفاوت گذاشت؛ این اشخاص همیشه یک نفر نیستند.
بهتر است پیش از حذف محتوا، از صفحه و نشانی آن مستندسازی شود. اسکرینشات بهتنهایی ممکن است برای اثبات همه موضوعات کافی نباشد؛ بنابراین حفظ فایل اصلی، ثبت زمان و درخواست بررسی فنی میتواند ارزش دلیل را افزایش دهد.
در شکایت بابت عکس پروفایل فرهنگی، ابتدا باید مشخص شود هدف، حذف تصویر، مطالبه خسارت، مجازات منتشرکننده یا همه این موارد است. سپس میتوان موضوع را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مطرح کرد. در پروندههای مرتبط با انتشار آنلاین، ارجاع برای بررسی فنی به پلیس فتا یا مرجع تخصصی، حسب تشخیص مقام قضایی، ممکن است انجام شود.
در متن شکایت باید زمان و شیوه انتشار، نشانی صفحه، نوع رابطه شاکی با تصویر، نبود رضایت، آثار زیانبار و درخواست مشخص نوشته شود. استفاده از عنوانهای متعدد و نادرست یا نسبت دادن جرم بدون دلیل، میتواند روند رسیدگی را دشوار کند. برای مطالبه خسارت نیز میزان زیان و رابطه آن با انتشار باید تا حد امکان اثبات شود.
فرض کنید یک طراح، پوستر جشنواره فرهنگی را تولید کرده و آن را در صفحه رسمی خود منتشر کرده است. شخص دیگری بدون اجازه، پوستر را با تغییر نام برگزارکننده در تصویر پروفایل خود قرار میدهد و مخاطبان تصور میکنند او نماینده جشنواره است. در این وضعیت، شکایت بابت عکس پروفایل فرهنگی میتواند بر اثبات مالکیت طراح، نبود اجازه، تغییر اثر و ایجاد انتساب نادرست استوار شود. نتیجه نهایی به کیفیت مدارک، قصد شخص و میزان آثار ایجادشده بستگی دارد.
منتشرکننده ممکن است به رضایت قبلی، استفاده مجاز، مالکیت تصویر، نقل محدود یا نداشتن قصد اضرار استناد کند. این دفاعها باید با واقعیت و مدارک سنجیده شوند و صرف ادعا کافی نیست. از سوی دیگر، تهدید به انتشار اطلاعات خصوصی، توهین در پاسخها یا انتشار عمومی مشخصات طرف مقابل، میتواند برای شاکی مسئولیت جداگانه ایجاد کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای شکایت بابت عکس پروفایل فرهنگی، پیش از هر اقدام، مالکیت و نوع حق نقضشده را روشن کنید، ادله دیجیتال را حفظ نمایید و خواسته خود را دقیق بنویسید. حذف سریع تصویر همیشه به معنای پایان اختلاف نیست و وجود تصویر عمومی نیز الزاماً مجوز استفاده تجاری یا هویتی محسوب نمیشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.