آیا میتوان پس از صدور رأی طلاق به آن اعتراض کرد؟ بله؛ شکایت بابت فرجام خواهی طلاق در واقع درخواست بررسی رأی قطعی یا قابل فرجام در دیوان عالی کشور است و باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود. مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ رأی است؛ البته نوع رأی، نحوه ابلاغ و وجود عذر قانونی میتواند در محاسبه مهلت اثر بگذارد.
تجدیدنظرخواهی، رسیدگی دوباره به رأی در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ اما فرجامخواهی عمدتاً برای بررسی رعایت مقررات قانونی و اصول دادرسی انجام میشود. دیوان عالی کشور معمولاً مانند دادگاه رسیدگیکننده به ماهیت، تمام دلایل و اظهارات طرفین را از ابتدا ارزیابی نمیکند، بلکه بررسی میکند آیا رأی با قانون، تشریفات دادرسی و ادله معتبر سازگار است یا خیر. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل تجدید نظر تضمینی را ببینید.
در پروندههای طلاق باید میان «حکم طلاق» و «گواهی عدم امکان سازش» تفاوت گذاشت. قابلیت اعتراض و مرجع رسیدگی، به ماهیت تصمیم، مرحلهای که رأی در آن صادر شده و مقررات حاکم بستگی دارد. بنابراین پیش از ثبت درخواست، باید متن کامل رأی و بخش مربوط به قابلیت اعتراض آن مطالعه شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای طلاق را ببینید.
اصولاً هر یک از زوجین که از رأی قابل فرجام متضرر باشد، میتواند در مهلت مقرر درخواست خود را ثبت کند. وکیل دادگستری نیز با داشتن وکالتنامه معتبر میتواند این اقدام را انجام دهد. صرف نارضایتی از نتیجه یا اختلاف شخصی با قاضی برای پذیرش فرجام کافی نیست؛ متقاضی باید ایراد مشخص و قابل بررسی نسبت به رأی مطرح کند.
مدارک معمول شامل تصویر رأی و دادنامههای مرتبط، گواهی ابلاغ، کارت ملی، شناسنامه، وکالتنامه در صورت داشتن وکیل و متن مستدل درخواست است. اگر به سند، گزارش کارشناسی یا صورتجلسه خاصی استناد میشود، باید مشخصات آن دقیقاً در درخواست درج شود. دفتر خدمات قضایی اطلاعات هویتی و پرونده را ثبت میکند، اما مسئولیت بیان درست ایرادات حقوقی با فرجامخواه است.
ابتدا باید مهلت قانونی بررسی و مدارک آماده شود. سپس درخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و هزینه قانونی پرداخت میشود. پرونده برای بررسی شکلی و سپس ارسال به مرجع عالی طی مراحل اداری قرار میگیرد. ثبت فرجامخواهی همیشه به معنای توقف خودکار اجرای آثار رأی نیست؛ درباره اجرای صیغه طلاق و ثبت آن، باید آثار رأی، نوع تصمیم و دستور مرجع قضایی بررسی شود.
دیوان عالی کشور ممکن است رأی را ابرام کند، آن را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد اعاده دهد یا در موارد شکلی، تصمیم مقتضی دیگری اتخاذ کند. نتیجه به ایرادات مطرحشده و محتویات پرونده وابسته است.
فرض کنید دادگاه در دعوای طلاق به درخواست زن، بدون بررسی کافی درباره ادعای ترک انفاق و بدون توجه به رسیدهای پرداختی ارائهشده از سوی شوهر، رأی صادر کند. شوهر میتواند در مهلت قانونی، شکایت بابت فرجام خواهی طلاق را با تمرکز بر بیتوجهی به دلیل مؤثر و نقص تحقیقات ثبت کند. این اقدام لزوماً به معنای نقض رأی نیست؛ دیوان عالی پس از بررسی پرونده تصمیم میگیرد ایراد، اساسی و مؤثر بوده است یا خیر.
برای موفقیت در فرجامخواهی، تشخیص نوع رأی، رعایت مهلت و تنظیم ایرادات دقیق اهمیت اساسی دارد. تکرار دفاعیات قبلی بدون توضیح خطای قانونی معمولاً کافی نیست. در پروندههای حساس خانوادگی، بررسی رأی توسط وکیل متخصص پیش از ثبت شکایت بابت فرجام خواهی طلاق میتواند از رد شدن درخواست به علت نقص شکلی یا انتخاب مسیر نادرست جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل کیفری در پرند را ببینید.