آیا میتوان برای برهم زدن معاملهای که با قولنامه ملک انجام شده، به دادگاه مراجعه کرد؟ بله، شکایت بابت فسخ قولنامه ملک معمولاً با طرح دعوای حقوقی «تأیید فسخ قرارداد» و در صورت پرداخت وجه، همراه با مطالبه استرداد ثمن و خسارت مطرح میشود؛ البته موفقیت آن به وجود حق فسخ، نحوه اعمال آن و مدارک قابل ارائه بستگی دارد.
فسخ با اقاله تفاوت دارد. در فسخ، یکی از طرفین بر اساس اختیار قراردادی یا حکم قانون، معامله را یکطرفه برهم میزند؛ اما اقاله با توافق دو طرف انجام میشود. صرف پشیمانی، افزایش یا کاهش قیمت ملک، یا دشوار شدن اجرای معامله، بهتنهایی حق فسخ ایجاد نمیکند.
حق فسخ ممکن است در خود قولنامه پیشبینی شده باشد؛ برای نمونه، اختیار فسخ در صورت برگشت خوردن چک، عدم پرداخت بخشی از ثمن، تأخیر در حضور دفترخانه یا وجود عیب مؤثر در ملک. گاهی نیز قانون، در شرایط خاص، مانند فریب، اشتباه مؤثر یا تخلف از وصف مورد توافق، امکان فسخ را مطرح میکند. تشخیص این موارد به متن قرارداد و واقعیت معامله وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای چک را ببینید.
در پرونده شکایت بابت فسخ قولنامه ملک، خواهان باید هم اصل قرارداد و هم مبنای قانونی یا قراردادی فسخ را اثبات کند. مدارک مهم عبارتاند از:
اعلام فسخ باید بهگونهای باشد که اراده قطعی شخص و دلیل استفاده از حق فسخ را نشان دهد. ارسال اظهارنامه، هرچند همیشه تنها راه ممکن نیست، برای ایجاد سابقه و اثبات زمان اعلام فسخ اهمیت زیادی دارد.
این دعوا اصولاً در مرجع حقوقی صالح اقامه میشود و در دعاوی مربوط به خود ملک، محل وقوع ملک نقش اساسی در تعیین مرجع دارد. خواهان باید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، خواسته خود را دقیق بنویسد؛ معمولاً «تأیید فسخ قولنامه»، «استرداد ثمن» و در صورت وجود شرایط، «مطالبه خسارت» از یکدیگر تفکیک میشوند.
پس از ثبت دادخواست، ابلاغ به خوانده، تبادل دفاعیات و احتمال ارجاع موضوع به کارشناس انجام میشود. هزینه دادرسی و حقالوکاله عدد ثابتی برای همه پروندهها ندارد و به ارزش خواسته، تعرفه زمان ثبت، تعداد دعاوی و توافق با وکیل بستگی دارد. مهلت اعمال فسخ نیز عدد واحدی ندارد و ممکن است از قرارداد یا ماهیت حق فسخ مشخص شود؛ بنابراین تأخیر بدون بررسی، خطر از دست رفتن حق یا دشوار شدن اثبات آن را افزایش میدهد.
فرض کنید فروشنده متعهد شده است ملکی را در تاریخ معین در دفترخانه منتقل کند، اما با وجود دریافت بخشی از ثمن، از حضور خودداری کرده و در قولنامه برای این تخلف حق فسخ پیشبینی شده است. خریدار پس از ارسال اظهارنامه، شکایت بابت فسخ قولنامه ملک را با درخواست تأیید فسخ و بازگرداندن وجه پرداختی مطرح میکند. دادگاه متن شرط، ابلاغ اظهارنامه، اسناد پرداخت و علت عدم حضور فروشنده را بررسی میکند؛ بنابراین نتیجه، صرفاً با ادعای خریدار قطعی نیست.
اعلام شفاهی فسخ، امضای رسید تسویه پس از ادعای فسخ، طرح دعوای صرفاً کیفری برای یک اختلاف قراردادی، یا بیتوجهی به شرط داوری از اشتباهات رایج است. همچنین فسخ با ابطال معامله یکی نیست؛ در فسخ، قرارداد ابتدا معتبر بوده و سپس برهم میخورد، اما در ابطال، ادعا بر وجود ایراد مؤثر از ابتدا استوار است. پیش از اقدام، قرارداد و مستندات باید توسط متخصص بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک را ببینید.
برای شکایت بابت فسخ قولنامه ملک، وجود حق فسخ، اعلام روشن و قابل اثبات، مدارک معامله و انتخاب خواسته صحیح اهمیت دارد. بهتر است پیش از هر اقدام، از انتقالهای بعدی، دریافت وجه یا امضای اسناد متناقض خودداری و متن قولنامه با وضعیت ثبتی و تعهدات طرفین تطبیق داده شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل خانواده در تهرانپارس را ببینید.