آیا کارفرما در دوره آزمایشی بدون پرداخت حقوق یا برخلاف توافق، همکاری را قطع کرده است؟ در این وضعیت، شکایت بابت قانون دوره آزمایشی از طریق مراجع حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی امکانپذیر است؛ اما نتیجه آن به وجود رابطه کاری، مفاد توافق و مدارک پرداخت یا انجام کار بستگی دارد.
مطابق ماده ۱۱ قانون کار، دوره آزمایشی باید با توافق طرفین تعیین شود و مدت آن در قرارداد مشخص باشد. حداکثر این مدت برای کارگران ساده و نیمهماهر یک ماه و برای کارگران ماهر و دارای تخصص سطح بالا سه ماه است. درج عنوان «آزمایشی» بهتنهایی کافی نیست و باید حدود زمانی آن نیز روشن باشد.
در دوره آزمایشی، هر یک از طرفین میتواند رابطه کاری را قطع کند. اگر کارفرما همکاری را پایان دهد، باید حقوق تمام دوره آزمایشی را بپردازد؛ اما اگر کارگر انصراف دهد، اصولاً فقط مستحق دریافت حقوق مدت کارکرد خود خواهد بود. این موضوع با اخراج عادی پس از پایان دوره تفاوت دارد.
اگر دوره آزمایشی بیش از سقف قانونی تعیین شده باشد، پس از پایان سقف، ادامه کار را نمیتوان بدون بررسی مقررات عادی خاتمه قرارداد، صرفاً «آزمایشی» تلقی کرد. همچنین اگر کارفرما حقوق مدت آزمایشی را نپردازد، ساعات اضافهکاری، بیمه یا مزایای قانونی را نادیده بگیرد، کارگر میتواند مطالبات خود را مطالبه کند.
در مقابل، اگر کارگر بدون دلیل کافی مدعی اخراج شود، اما پیامها یا اسناد نشان دهد که خودش کار را ترک کرده است، اثبات ادعا دشوارتر میشود. بنابراین تفاوت میان قطع همکاری در دوره آزمایشی، ترک کار، اخراج و پایان قرارداد باید دقیق بررسی شود.
نبود قرارداد کتبی الزاماً رابطه کار را از بین نمیبرد؛ زیرا رابطه تبعیت و دریافت مزد میتواند با مجموعهای از قرائن اثبات شود. با این حال، ادعای شفاهی بدون شاهد یا سند، ریسک رد شدن بخشی از خواسته را افزایش میدهد.
ابتدا باید در سامانه جامع روابط کار احراز هویت و حساب کاربری ایجاد شود و سپس دادخواست علیه کارفرما با خواستههای مشخص ثبت گردد. مرجع رسیدگی معمولاً هیأت تشخیص اداره کار محل انجام کار است. پس از ابلاغ رأی، امکان اعتراض در مهلت قانونی و رسیدگی در هیأت حل اختلاف وجود دارد. مهلت اعتراض باید از متن ابلاغیه کنترل شود، زیرا بیتوجهی به آن ممکن است موجب از دست رفتن فرصت اعتراض شود.
در متن دادخواست، مبلغ حقوق، مدت کار، مزایا، بیمه و ادعای مربوط به دوره آزمایشی را جداگانه بنویسید. طرح خواسته مبهم یا اعلام مبلغ غیرمستند، رسیدگی و اجرای رأی را دشوار میکند. شکایت بابت قانون دوره آزمایشی باید بر پایه خواستههای قابل محاسبه و اسناد قابل ارائه تنظیم شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قضایی را ببینید.
فرض کنید کارفرما، کارگر متخصصی را با توافق سهماهه استخدام کند، اما پس از دو ماه بدون پرداخت حقوق ماه دوم او را کنار بگذارد. کارگر میتواند برای حقوق کارکرد، مزایای قانونی و بیمه مربوط به مدت اشتغال اقدام کند. اگر کارفرما مدعی شود کارگر در پایان ماه اول اخراج شده است، پیامهای کاری، ورود و خروج و واریز حقوق میتواند در شکایت بابت قانون دوره آزمایشی مؤثر باشد. نتیجه نهایی به احراز مدت واقعی کار و سایر مدارک بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره قوه قضاییه را ببینید.
دوره آزمایشی مجوز نادیده گرفتن حقوق کارگر نیست. مدت آن باید محدود و مشخص باشد و دستمزد کار انجامشده پرداخت شود. پیش از ثبت شکایت بابت قانون دوره آزمایشی، قرارداد، مدارک پرداخت، سوابق حضور و نحوه پایان همکاری را جمعآوری کنید تا خواسته شما دقیق و قابل اثبات باشد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در پردیس را ببینید.