آیا مدیر ساختمان میتواند شارژ را بدون توجه به قانون و وضعیت واقعی واحدها تعیین کند؟ پاسخ این است که شکایت بابت مبنای شارژ ساختمان زمانی قابل طرح است که مبلغ یا روش محاسبه شارژ برخلاف مقررات، تصمیم معتبر مجمع عمومی یا اسناد قابل استناد باشد. اصل کلی آن است که هزینههای مشترک، با توجه به مساحت قسمت اختصاصی یا ماهیت هزینه تقسیم شوند؛ اما هزینههایی که ارتباطی با مساحت ندارند، ممکن است بهصورت مساوی میان مالکان تقسیم شوند. بنابراین صرف زیاد یا کم بودن مبلغ، بهتنهایی دلیل موفقیت دعوا نیست.
در ساختمانهای مشمول قانون تملک آپارتمانها، هزینههای نگهداری و اداره قسمتهای مشترک بر عهده مالکان یا استفادهکنندگان است. مبنای تقسیم، معمولاً مساحت اختصاصی واحدهاست؛ با این حال، هزینههایی مانند برخی خدمات عمومی، سرایداری، نظافت یا اقلامی که به مساحت وابستگی ندارند، میتوانند طبق قانون، توافق معتبر یا تصمیم مجمع عمومی به شکل مساوی یا با روش مشخص دیگری محاسبه شوند.
نکته مهم، تفاوت میان «هزینه مشترک» و «هزینه اختصاصی» است. تعمیر لوله اختصاصی یک واحد، اصولاً نباید میان همه ساکنان تقسیم شود؛ اما خرابی تأسیسات مشترک، هزینه جمعی محسوب میشود. همچنین مصوبه مجمع عمومی نباید برخلاف قوانین آمره یا حقوق مالکانه اشخاص باشد. اگر محاسبه شارژ مبهم است، مدیر باید امکان بررسی صورتحسابها و اسناد هزینه را فراهم کند.
پیش از طرح دعوا، بهتر است مالک یا مستأجر اسناد زیر را جمعآوری کند:
ارسال اظهارنامه برای درخواست ارائه ریز هزینهها و اصلاح محاسبه، اقدام مفیدی است؛ زیرا هم میتواند اختلاف را بدون دادگاه حل کند و هم نشان میدهد خواهان ابتدا راه منطقی و مستند را دنبال کرده است. در دعوا، خواسته باید دقیق باشد؛ برای مثال، اعلام بیاعتباری روش محاسبه، اصلاح صورتحساب، استرداد مبلغ اضافی یا مطالبه خسارت، هرکدام شرایط اثباتی متفاوتی دارند.
مرجع رسیدگی به دعوا بر اساس نوع خواسته و ارزش مالی آن تعیین میشود. دعاوی مالی در حدود صلاحیت مقرر برای دادگاه صلح و دعاوی خارج از آن، حسب مورد در دادگاه عمومی حقوقی رسیدگی میشوند. اگر خواسته صرفاً اعتراض به یک تصمیم مجمع باشد، موضوع ممکن است نیازمند بررسی اعتبار همان تصمیم و نحوه تصویب آن باشد. برای مطالبه وجه، استرداد مبالغ اضافی یا الزام به ارائه حساب نیز باید دادخواست جداگانه یا خواستههای مرتبط و روشن تنظیم شود.
طرح موضوع با عنوان «شکایت کیفری» معمولاً انتخاب درستی نیست؛ مگر اینکه رفتار مستقلی مانند جعل سند، خیانت در امانت یا برداشت غیرمجاز با دلایل کافی وجود داشته باشد. اختلاف عادی درباره روش تقسیم هزینه، غالباً ماهیت حقوقی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل جعل را ببینید.
فرض کنید در ساختمانی دهواحدی، مدیر هزینه تعمیر آسانسور را فقط بر اساس تعداد ساکنان تقسیم کرده، در حالی که مصوبه معتبر مجمع و شیوه معمول ساختمان، تقسیم بر مبنای مساحت واحدها بوده است. یکی از مالکان میتواند با ارائه صورتجلسه، متراژ واحدها و فاکتور تعمیر، شکایت بابت مبنای شارژ ساختمان را مطرح و اصلاح صورتحساب را درخواست کند. نتیجه پرونده به اعتبار مصوبه، نوع هزینه و اسناد ارائهشده بستگی دارد و صرف ادعای نادرست بودن محاسبه کافی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای پیگیری مؤثر، ابتدا نوع هزینه، مبنای قانونی یا مصوبه ساختمان و ریز محاسبات را مشخص کنید. سپس با اظهارنامه و درخواست شفافسازی، فرصت اصلاح بدهید و در صورت بینتیجه ماندن، دادخواست متناسب با خواسته خود تنظیم کنید. در بسیاری از موارد، ارائه محاسبه دقیق و اسناد مالی از طرح ادعای کلی درباره ناعادلانه بودن شارژ اهمیت بیشتری دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل ملکی در پونک را ببینید.