آیا پس از خرید ملک متوجه شدهاید مساحت واقعی کمتر از مقدار اعلامشده است؟ پاسخ این است که شکایت بابت متراژ تقریبی ملک در بسیاری از موارد از طریق دادخواست حقوقی، مطالبه کاهش ثمن، فسخ معامله یا اصلاح سند پیگیری میشود؛ اما نتیجه به متن قرارداد، میزان اختلاف و امکان اثبات آن بستگی دارد. صرف تفاوت جزئی یا استفاده از واژه «تقریبی» همیشه موجب بیاعتباری معامله نیست.
اگر ملک با مساحت معین یا بر مبنای مساحت مشخص فروخته شده باشد، کمتر یا بیشتر بودن مساحت میتواند آثار حقوقی داشته باشد. در مقررات قانون مدنی، برای اختلاف مساحت در معامله ملک، امکان فسخ در شرایطی پیشبینی شده است. همچنین اگر در قرارداد، مبلغ هر مترمربع تعیین شده یا فروشنده متعهد به پرداخت مابهالتفاوت شده باشد، خریدار میتواند حسب مورد کاهش ثمن یا وجه اضافی را مطالبه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
در مقابل، چنانچه در مبایعهنامه صراحتاً نوشته شده باشد که مساحت تقریبی است و ثمن به صورت کلی برای تمام ملک تعیین شده، اثبات ادعای خریدار دشوارتر میشود. بنابراین، تفسیر عبارتهای قرارداد، عرف معامله و میزان تأثیر اختلاف بر ارزش ملک اهمیت اساسی دارد. شکایت بابت متراژ تقریبی ملک نباید بدون بررسی این مفاد مطرح شود.
مهمترین دلیل، نظریه کارشناس رسمی دادگستری در امور ثبتی یا نقشهبرداری است. کارشناس باید مساحت را بر اساس سند، حدود اربعه، نقشه ثبتی و وضعیت موجود بررسی کند. مدارک زیر نیز معمولاً در ارزیابی ادعا مؤثر هستند:
عکس یا اندازهگیری شخصی به تنهایی معمولاً برای اثبات قطعی اختلاف کافی نیست. همچنین باید مشخص شود اختلاف مربوط به عرصه، اعیان، مشاعات، پارکینگ یا انباری است؛ زیرا هرکدام میتواند ارزش و اثر حقوقی متفاوتی داشته باشد.
خواهان باید خواسته خود را دقیق انتخاب کند؛ برای نمونه، فسخ معامله، مطالبه مابهالتفاوت، الزام به اصلاح سند یا ترکیبی از خواستههای مرتبط. دعوای مربوط به حقوق عینی ملک معمولاً در دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک مطرح میشود. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میگیرد و هزینه دادرسی به نوع خواسته و بهای آن وابسته است؛ بنابراین رقم ثابت و یکسانی برای همه پروندهها وجود ندارد.
در متن دادخواست باید مساحت مندرج در قرارداد، مساحت واقعی، روش اثبات اختلاف و نتیجه مورد درخواست روشن شود. در جریان رسیدگی، ارجاع به کارشناس رسمی محتمل است و هزینه کارشناسی جدا از هزینه دادرسی خواهد بود. شکایت بابت متراژ تقریبی ملک اگر با خواسته مبهم یا بدون تعیین مبنای محاسبه مطرح شود، ممکن است با ایراد یا اطاله رسیدگی روبهرو شود.
فرض کنید سارا آپارتمانی را با مساحت ۱۲۰ مترمربع و قیمت هر متر خریداری کرده، اما پس از تنظیم سند و بررسی نقشه رسمی، مساحت مفید و مورد توافق ۱۱۳ متر تشخیص داده شده است. او میتواند با ارائه قرارداد و نظر کارشناس، شکایت بابت متراژ تقریبی ملک را با درخواست مابهالتفاوت یا، در صورت وجود شرایط قانونی و قراردادی، فسخ معامله مطرح کند. نتیجه قطعی نیست و به عبارت «تقریبی»، نحوه تعیین ثمن و میزان اختلاف بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
پیش از اقدام، قرارداد و اسناد ثبتی را با اندازهگیری تخصصی تطبیق دهید و از طرح ادعاهای کیفری بدون دلیل خودداری کنید؛ اختلاف متراژ غالباً ماهیت حقوقی دارد. در شکایت بابت متراژ تقریبی ملک، انتخاب خواسته درست، تعیین مرجع صالح و ارائه گزارش کارشناسی معتبر، مهمترین عوامل تصمیمگیری دادگاه هستند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب در شهرک ولیعصر را ببینید.