آیا میتوان هزینههایی را که برای طرح یا دفاع از دعوا پرداخت شده از طرف مقابل گرفت؟ بله، شکایت بابت مطالبه خسارات دادرسی در صورت وجود شرایط قانونی و اثبات ضرورت هزینهها امکانپذیر است، اما صرف بازنده شدن طرف مقابل همیشه به معنای پرداخت تمام مخارج انجامشده نیست. هزینه دادرسی، حقالزحمه کارشناس، هزینه تحقیقات و در حدود مقررات، حقالوکاله وکیل میتواند در این مطالبه مطرح شود.
بر اساس مقررات آیین دادرسی مدنی، خسارت دادرسی باید مستقیماً با رسیدگی قضایی ارتباط داشته و برای اثبات دعوا یا دفاع ضروری باشد. مهمترین موارد عبارتاند از: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
هزینه رفتوآمد، اتلاف وقت، خسارت معنوی یا تمام مبلغ قراردادی وکیل، بدون تصریح قانونی یا دلیل کافی، الزاماً در حکم دادگاه پذیرفته نمیشود. همچنین خسارت ناشی از تأخیر در پرداخت دین، موضوعی جداگانه است و شرایط خاص خود را دارد.
نخست باید دعوا یا دفاع شما موجه باشد و دادگاه، طرف مقابل را به پرداخت اصل خواسته یا مسئولیت قانونی محکوم کند. سپس باید نشان دهید هزینه مورد مطالبه بهطور مستقیم برای همان پرونده و به شکل ضروری پرداخت شده است. مطابق اصول مقرر در مواد ۵۱۵، ۵۱۹ و ۵۲۰ قانون آیین دادرسی مدنی، تقصیر یا اقدام ناموجه طرف مقابل، ارتباط مستقیم هزینه با دادرسی و میزان واقعی آن اهمیت دارد.
بهتر است درخواست خسارت دادرسی از ابتدا در دادخواست یا در جریان رسیدگی مطرح شود. اگر این درخواست در پرونده اصلی درج نشده باشد، امکان طرح دعوای مستقل در برخی وضعیتها وجود دارد، اما پذیرش آن به زمان طرح، مفاد رأی و وجود دلیل بستگی دارد. بنابراین، نباید مطالبه را به بعد از قطعیت رأی موکول کرد.
در پرونده شکایت بابت مطالبه خسارات دادرسی، مدارک زیر میتواند مؤثر باشد:
صرف ارائه یک فهرست هزینهها کافی نیست. خواهان باید برای هر مبلغ، دلیل پرداخت و رابطه آن با رسیدگی را مشخص کند. دادگاه نیز ممکن است فقط بخش مستند و ضروری هزینهها را بپذیرد.
فرض کنید شخصی برای مطالبه وجه یک قرارداد، دادخواست ارائه میکند و برای تعیین میزان کار انجامشده ناچار به پرداخت هزینه کارشناسی میشود. دادگاه پس از احراز بدهی، خوانده را به پرداخت اصل وجه محکوم میکند. اگر خواهان در دادخواست خود شکایت بابت مطالبه خسارات دادرسی را نیز درخواست کرده و رسید کارشناسی را ارائه داده باشد، دادگاه میتواند هزینه کارشناسی و هزینه دادرسی قابل قبول را، در صورت احراز ضرورت و ارتباط مستقیم، بر عهده خوانده بگذارد. با این حال، نتیجه نسبت به حقالوکاله یا هزینههای جانبی به مدارک و مقررات قابل اعمال بستگی دارد.
مرجع رسیدگی اصولاً همان دادگاهی است که به دعوای اصلی رسیدگی میکند. درخواست باید در ستون خواسته یا لایحه مناسب، همراه با مبلغ یا دستکم شرح روشن هزینهها مطرح شود. در مرحله اجرا نیز پس از صدور حکم قطعی، هزینههای پذیرفتهشده همراه با محکومبه از محکومعلیه قابل وصول است. اگر رأی درباره خسارت دادرسی سکوت کرده باشد، پیش از طرح دعوای جدید باید مفاد دادنامه و وضعیت قطعی شدن آن بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل تلفنی رایگان 24 ساعته را ببینید.
شکایت بابت مطالبه خسارات دادرسی زمانی نتیجه بهتری دارد که همزمان با دعوای اصلی مطرح شود و برای هر هزینه، رسید معتبر، ضرورت و ارتباط مستقیم ارائه گردد. بازنده شدن پرونده بهتنهایی موجب پرداخت همه مخارج نمیشود؛ دادگاه فقط هزینههای قانونی، مستند و ضروری را در حدود مقررات تعیین میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در دیلمان را ببینید.