آیا برای مطالبه مهریه پس از ازدواج باید حتماً به دادگاه مراجعه کرد؟ پاسخ این است که شکایت بابت مهریه و ازدواج معمولاً از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده پیگیری میشود و انتخاب مسیر به نوع سند، وضعیت مالی زوج و هدف زوجه بستگی دارد. مهریه با وقوع عقد، در اصل به مالکیت زن درمیآید؛ اما وصول آن نیازمند ارائه دلیل معتبر، شناسایی اموال یا اثبات توانایی پرداخت شوهر است.
اگر عقدنامه رسمی باشد، زوجه میتواند ابتدا از دفتر ازدواج تنظیمکننده سند و سپس اداره اجرای ثبت، صدور اجراییه را درخواست کند. در این روش، امکان شناسایی و توقیف اموال، حساب بانکی، خودرو یا مطالبات زوج وجود دارد. چنانچه مالی شناسایی نشود یا عملیات ثبتی نتیجه ندهد، مراجعه به دادگاه خانواده نیز ممکن است.
طرح دعوا در دادگاه برای مواردی مانند اختلاف درباره اصل دین، ادعای پرداخت، درخواست تقسیط یا نبود امکان عملی وصول اهمیت بیشتری دارد. در عمل، شکایت بابت مهریه و ازدواج عنوانی عمومی است و اقدام حقوقی دقیق میتواند «درخواست صدور اجراییه» یا «دادخواست مطالبه مهریه» باشد؛ این دو عنوان از نظر مرجع و روند رسیدگی یکسان نیستند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
مهمترین دلیل، سند رسمی ازدواج است. اگر عقدنامه در دسترس نباشد، میتوان رونوشت آن را از دفترخانه یا مرجع مربوط دریافت کرد. مدارک هویتی، نشانی قابل ابلاغ زوج و اطلاعات مربوط به اموال او نیز روند پیگیری را آسانتر میکند.
پیامک، رسید بانکی یا نوشته عادی ممکن است برای اثبات پرداخت یا توافق مؤثر باشد، اما ارزش آن به محتوا، اصالت و سایر قرائن پرونده بستگی دارد. صرف ادعای ناتوانی مالی نیز بهتنهایی باعث از بین رفتن مهریه نمیشود و زوج باید ادعای اعسار خود را با دلایل قابل بررسی مطرح کند.
در مهریه عندالمطالبه، زن اصولاً میتواند هر زمان پرداخت آن را مطالبه کند و زوج باید پرداخت یا ناتوانی خود را در چارچوب قانونی اثبات کند. در مهریه عندالاستطاعه، مطالبه عملی به اثبات توانایی مالی زوج یا معرفی مال قابل وصول وابسته است. همچنین اگر مهریه بیش از ۱۱۰ سکه یا معادل آن باشد، مقررات ضمانت اجرای حبس نسبت به مازاد، مانند بخش نخست مهریه، اعمال نمیشود؛ با این حال اصل دین همچنان باقی است و امکان مطالبه مال و توقیف داراییها، با رعایت مقررات، وجود دارد.
فرض کنید سارا پس از ثبت ازدواج، برای شکایت بابت مهریه و ازدواج اقدام میکند و یک آپارتمان به نام همسرش شناسایی میشود. اجرای ثبت میتواند با رعایت تشریفات، ملک را توقیف کند. در پروندهای مشابه، اگر علی هیچ مال قابل شناسایی نداشته باشد و دادگاه اعسار او را بپذیرد، احتمال تعیین اقساط وجود دارد؛ اما پذیرش اعسار به معنی بخشش مهریه نیست و در صورت بهبود وضعیت مالی، موضوع میتواند دوباره بررسی شود.
انتقال صوری اموال به دیگران، خودداری از دریافت ابلاغها، امضای توافق بدون تعیین دقیق مبلغ و اقساط، یا تصور اینکه درخواست طلاق حق مهریه را خودبهخود از بین میبرد، از اشتباهات رایج است. پیش از هر اقدام، باید سند ازدواج، نوع مهریه، داراییهای زوج و سوابق پرداخت بررسی شود. برای شکایت بابت مهریه و ازدواج نیز ثبت اطلاعات درست در سامانههای قضایی و انتخاب نشانی معتبر اهمیت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
مهریه با ازدواج ایجاد میشود، اما وصول آن به سند، نوع شرط مهریه، توان مالی زوج و وجود مال قابل توقیف بستگی دارد. زوجه میتواند اجرای ثبت یا دادگاه خانواده را انتخاب کند و زوج نیز حق دارد پرداخت، توافق یا اعسار خود را با دلیل مطرح کند. بررسی اسناد پیش از اقدام، از انتخاب مسیر نادرست و هزینه و تأخیر اضافی جلوگیری خواهد کرد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حکیمیه تهران را ببینید.