آیا پدر با وجود توان مالی، هزینههای ضروری فرزندش را پرداخت نمیکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت نفقه ندادن پدر میتواند از طریق دادسرا برای جنبه کیفری و دادگاه خانواده برای مطالبه نفقه گذشته و جاری پیگیری شود؛ البته موفقیت آن به اثبات رابطه خانوادگی، نیاز فرزند و توانایی مالی پدر بستگی دارد.
بر اساس قواعد نفقه اقارب در قانون مدنی، خویشاوندان نسبی در خط مستقیم، در صورت نیاز و ناتوانی از تأمین معاش، ممکن است مستحق نفقه باشند. پدر معمولاً مکلف به تأمین نیازهای متعارف فرزند صغیر است. درباره فرزند بالغ نیز صرف رسیدن به سن قانونی، حق نفقه را بهطور خودکار از بین نمیبرد؛ بلکه باید نیاز مالی و ناتوانی واقعی او در اداره زندگی بررسی شود. برای پسر، توانایی کار و تأمین معاش اهمیت ویژه دارد و درباره دختر، وضعیت اشتغال، ازدواج و استقلال مالی بررسی میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
در جرم ترک انفاق، صرف پرداخت نکردن پول کافی نیست. باید نشان داده شود که پدر با وجود استطاعت مالی، نفقه متعارف و ضروری را نپرداخته است. همچنین نیازمندی فرزند باید احراز شود. داشتن درآمد یا دارایی، بهتنهایی همیشه به معنای توانایی پرداخت نیست و دادگاه مجموع وضعیت مالی، افراد تحت تکفل، هزینههای ضروری و درآمد واقعی پدر را ارزیابی میکند. شکایت کیفری معمولاً برای فشار قانونی و جلوگیری از ادامه ترک انفاق مطرح میشود، اما برای دریافت مبالغ گذشته، طرح دعوای حقوقی مطالبه نفقه نیز اهمیت دارد.
مدارک باید هم رابطه خانوادگی و هم نیاز مالی را نشان دهند. موارد زیر معمولاً کاربردی هستند:
اگر فرزند صغیر باشد، ولی یا قیم قانونی او میتواند پیگیری را انجام دهد. در موارد اختلاف درباره میزان نفقه، کارشناس با توجه به سن، محل زندگی، نیازهای متعارف و وضعیت خانوادگی مبلغ را تعیین میکند؛ بنابراین مبلغ نفقه رقم ثابت و یکسانی برای همه پروندهها نیست.
ابتدا باید مدارک آماده و شکواییه ترک انفاق از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود. پرونده کیفری برای بررسی اولیه به دادسرا ارجاع میشود و در صورت وجود دلایل کافی، ممکن است به دادگاه کیفری ارسال شود. همزمان، دادخواست مطالبه نفقه در دادگاه خانواده قابل طرح است. در این دادخواست میتوان نفقه جاری و، با توجه به شرایط اثباتی و زمانی، نفقه گذشته را مطالبه کرد. مرجع صالح و شیوه ثبت ممکن است با توجه به اقامت طرفین و مقررات جاری تعیین شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی خانواده تلفنی را ببینید.
فرض کنید دختری ۲۲ ساله به علت بیماری و نداشتن شغل، درآمدی ندارد و پدر شاغل او با وجود اطلاع از وضعیت درمان و هزینههای زندگی، هیچ مبلغی پرداخت نمیکند. در این حالت، شکایت بابت نفقه ندادن پدر بدون ارائه مدارک بیماری و نیاز مالی ممکن است با مشکل روبهرو شود. اگر مدارک پزشکی، هزینههای ضروری و توان مالی پدر ارائه شود، دادگاه میتواند موضوع را بررسی و درباره مسئولیت پدر تصمیمگیری کند؛ نتیجه قطعی به ادله و شرایط واقعی پرونده بستگی دارد.
شکایت بابت نفقه ندادن پدر با دعوای حقوقی مطالبه نفقه تفاوت دارد و در بسیاری از پروندهها بهتر است هر دو مسیر با بررسی دقیق شرایط دنبال شود. شکایت بابت نفقه ندادن پدر زمانی پشتوانه قویتری دارد که نیاز فرزند، توان مالی پدر و میزان هزینههای متعارف با اسناد قابل اعتماد اثبات شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل خانواده در ورامین را ببینید.