آیا فروشنده یا ارائهدهنده خدمت از بازگرداندن بیعانه خودداری کرده است؟ در این وضعیت، شکایت بابت پس گرفتن بيعانه معمولاً با طرح دعوای مطالبه وجه و ارائه مدارک پرداخت و توافق انجام میشود؛ اما نتیجه پرونده به مفاد قرارداد، علت برهمخوردن معامله و امکان اثبات ادعا بستگی دارد. بیعانه ممکن است بخشی از ثمن، پیشپرداخت یا مبلغی برای تضمین انجام تعهد باشد و آثار حقوقی هرکدام یکسان نیست.
اگر قرارداد انجام نشده، فروشنده از تحویل کالا یا ملک امتناع کرده، یا طرفین با توافق از معامله منصرف شدهاند، اصل بر این است که وضعیت مبلغ پرداختی باید مطابق قرارداد و قواعد استرداد وجوه تعیین شود. چنانچه خریدار بدون دلیل قراردادی از معامله منصرف شده باشد، ممکن است فروشنده حق نگهداری تمام یا بخشی از مبلغ را داشته باشد؛ بهویژه اگر شرط وجه التزام بهطور روشن نوشته شده باشد.
در مقابل، اگر فروشنده مقصر باشد یا قرارداد به علت تخلف او برهم خورده باشد، خریدار میتواند بازگرداندن بیعانه و در صورت وجود شرایط، خسارت قراردادی را نیز مطالبه کند. عنوان دقیق خواسته اهمیت دارد و همیشه استفاده از واژه «شکایت» به معنای شکایت کیفری نیست. خودداری ساده از پرداخت، معمولاً موضوعی حقوقی است و تنها در صورت وجود رفتارهایی مانند فریب یا بردن مال از طریق متقلبانه، بررسی کیفری مطرح میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری خوب را ببینید.
مدارک باید هم پرداخت وجه و هم توافق یا تعهد طرفین را نشان دهند. مهمترین دلایل عبارتاند از:
تصویر پیام یا رسید بهتنهایی ممکن است کافی نباشد؛ بهتر است اصل فایل، اطلاعات حساب مقصد و هر مدرکی که هویت دریافتکننده را ثابت میکند نگهداری شود. همچنین خواهان باید توضیح دهد معامله چگونه پایان یافته و چرا استرداد مبلغ را مستحق میداند.
فرض کنید مریم برای خرید یک خودرو مبلغی به حساب فروشنده واریز و در قرارداد، تاریخ تحویل مشخص شده است. فروشنده در موعد مقرر خودرو را تحویل نمیدهد و پس از چند پیگیری نیز وجه را مسترد نمیکند. مریم میتواند برای شکایت بابت پس گرفتن بيعانه، قرارداد، رسید و پیامهای مطالبه خود را ارائه کند. اگر قرارداد شرطی برای تأخیر داشته باشد، مطالبه خسارت نیز ممکن است مطرح شود؛ اما اگر مریم بدون دلیل قراردادی معامله را برهم زده باشد، فروشنده میتواند به شرط کسر بیعانه استناد کند و نتیجه دعوا متفاوت خواهد بود.
ابتدا قرارداد را بررسی و مبلغ و علت استرداد را دقیق محاسبه کنید. سپس میتوانید با ارسال اظهارنامه، مهلت متعارف و مشخصی برای پرداخت تعیین کنید. در صورت بینتیجهبودن، دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع رسیدگی بر اساس مبلغ خواسته، نوع دعوا و مقررات جاری صلاحیت تعیین میشود؛ بنابراین باید نشانی صحیح خوانده و خواسته مناسب در دادخواست درج شود. هزینه دادرسی و مدت رسیدگی عدد ثابتی ندارد و به مبلغ مطالبه، مرحله رسیدگی، اعتراض و وضعیت شعبه بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای موفقیت در شکایت بابت پس گرفتن بيعانه، صرف اثبات واریز وجه کافی نیست و باید تعهد، علت پایان معامله و نبودن حق قانونی یا قراردادی طرف مقابل برای نگهداری مبلغ نیز روشن شود. پیش از ثبت دادخواست، متن قرارداد و شروط فسخ یا وجه التزام را با دقت بررسی کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل طلاق تهرانپارس را ببینید.