آیا سند یا مدرک خود را به شخصی سپردهاید و او از بازگرداندن آن خودداری میکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت پس گرفتن سند همیشه به معنای طرح پرونده کیفری نیست و معمولاً باید با توجه به نوع سند، علت در اختیار قرار گرفتن آن و رفتار دارنده، دعوای استرداد سند یا شکایت کیفری مناسب را انتخاب کرد. اگر سند صرفاً برای امانت، انجام کار اداری یا استفاده موقت تحویل شده باشد، مطالبه کتبی و سپس اقدام قضایی میتواند راهکار اصلی باشد.
هرگاه مالک یا دارنده قانونی بتواند ثابت کند سند متعلق به اوست و شخص مقابل مجوز نگهداری دائمی آن را ندارد، امکان طرح دعوای استرداد وجود دارد. این موضوع درباره سند مالکیت، قرارداد، رسید، چک، سفته، مدارک هویتی یا اسناد تجاری، با توجه به ویژگی هرکدام، قابل بررسی است. در دعوای حقوقی، خواسته اصلی بازگرداندن اصل سند است؛ بنابراین صرف ادعای مالکیت بدون ارائه قرائن کافی ممکن است برای موفقیت کافی نباشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای چک برگشتی را ببینید.
ارسال اظهارنامه پیش از دادخواست الزامی عمومی برای همه پروندهها نیست، اما در بسیاری از موارد ارزش اثباتی دارد. در اظهارنامه باید مشخصات سند، تاریخ تحویل، علت تحویل، مهلت بازگرداندن و نتیجه خودداری از استرداد بهروشنی ذکر شود. این اقدام همچنین نشان میدهد که دارنده پس از مطالبه رسمی، همچنان از انجام تعهد خود امتناع کرده است.
اگر سند به عنوان امانت یا برای مصرف معین سپرده شده و شخص دریافتکننده، برخلاف توافق آن را به زیان مالک تصاحب، تلف، مفقود یا استفاده کند، موضوع ممکن است از جنبه کیفری نیز قابل بررسی باشد. با این حال، صرف پس ندادن سند بهتنهایی برای اثبات جرم کافی نیست و باید رابطه امانی، تکلیف به استرداد، سوءنیت و رفتار مادی قابل انتساب اثبات شود. در مواردی مانند اختلاف قراردادی یا ادعای طلب، مرجع رسیدگی ممکن است موضوع را صرفاً حقوقی بداند.
اسکرینشاتها بهتر است همراه با اطلاعات قابل احراز، مانند شماره تلفن، تاریخ و مشخصات حساب کاربری، ارائه شوند. شهادت بهتنهایی ممکن است کافی نباشد و ارزش آن به شرایط پرونده و سایر قرائن بستگی دارد.
ابتدا اصل ماجرا و هدف تحویل سند را مستند کنید، سپس اظهارنامه بفرستید. در صورت بینتیجه ماندن، برای دعوای حقوقی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست ثبت میشود. اگر دلایل کافی برای وقوع جرم وجود داشته باشد، شکواییه کیفری نیز از همین مسیر ثبت و برای تحقیقات به مرجع صالح ارجاع خواهد شد. صلاحیت مرجع رسیدگی به نوع خواسته، محل اقامت طرف مقابل و گاهی محل وقوع عمل یا مال بستگی دارد.
اگر احتمال انتقال، نابودی یا سوءاستفاده از سند وجود دارد، باید فوریت موضوع در دادخواست یا درخواست جداگانه توضیح داده شود تا امکان بررسی اقدامات موقت، در صورت وجود شرایط قانونی، فراهم شود. هزینه دادرسی، به نوع دعوا و ارزش خواسته وابسته است و بدون اطلاعات پرونده نمیتوان رقم قطعی اعلام کرد.
فرض کنید سارا اصل قرارداد خرید یک ملک را برای بررسی به مشاور املاک تحویل داده و پس از چند روز، با وجود مطالبه کتبی، مشاور از بازگرداندن آن خودداری میکند. سارا میتواند رسید تحویل، پیامهای مطالبه و تصویر قرارداد را ارائه کند و برای شکایت بابت پس گرفتن سند، ابتدا مسیر حقوقی استرداد را بررسی کند. اگر ثابت شود سند برای امانت تحویل شده و مشاور آن را عمداً مخفی یا به زیان او استفاده کرده است، بررسی جنبه کیفری نیز ممکن خواهد بود؛ اما نتیجه نهایی به دلایل و دفاعیات طرفین بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان سفته را ببینید.
برای شکایت بابت پس گرفتن سند باید میان استرداد حقوقی و شکایت کیفری تفاوت گذاشت. مستندسازی تحویل، ارسال اظهارنامه و انتخاب خواسته متناسب اهمیت زیادی دارد. اگر سند رسمی، تجاری یا مرتبط با معامله مهم باشد، پیش از ثبت اقدام نهایی، بررسی مدارک توسط وکیل یا مشاور حقوقی میتواند از طرح دعوای نادرست و اتلاف زمان جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه شماره وکیل در ورامین را ببینید.